Đầu năm 1983, anh Lý về quê ở xã Tam Hợp, Quỳ Hợp, Nghệ An ăn tết cùng bố mẹ. Đêm 28 tháng chạp, ông Nguyễn Sĩ Huỳnh (bố anh Lý) vô tình quét đèn pin vào mặt hai anh em Bùi Văn Lai, Bùi Văn Vinh (ở xã Nghĩa Xuân) đi ngược chiều. Ông Huỳnh bị đánh và hô hoán, 3 con trai ở trong nhà chạy ra, trong đó anh Lý cầm con dao chọc tiết lợn còn dính máu. Thấy vậy, Lai và Vinh bỏ chạy. Một lúc sau, có tiếng nổ vang lên tại bờ rào nhà ông Huỳnh..., Vinh bị chết. Hôm sau, 4 bố con anh Lý bị bắt giữ vì tình nghi giết người. Tang vật thu giữ là con dao dính máu lợn mà Lý cầm...
Tại cơ quan điều tra, ông Huỳnh cùng 3 con trai không ai nhận đã giết Vinh. Sau nhiều biện pháp cứng của các nhà điều tra, cuối cùng anh Lý một mình đứng "gánh tất cả". Trong phiên sơ thẩm, phúc thẩm và cả giám đốc thẩm, bị cáo đều phản cung nhưng bị tòa bác bỏ, giữ nguyên bản án 17 năm tù. Trong tù, Lý gặp Mùi (thụ án 2 năm tù vì ăn cắp phân đạm để bón lúa) và kể nỗi oan ức. Mùi nghe xong khóc và hứa khi ra ngoài sẽ minh oan giùm.
Về nhà, cuộc sống quá khó khăn, đến chiếc xe đạp cũ cũng chẳng có, nên Mùi đành gác chuyện "đi tìm công lý". Lúc này, Lý được chuyển đến trại giam ở gần nhà Mùi (huyện Tân Kỳ, Nghệ An). Một lần đi cày, Mùi gặp Lý, và xin phép cán bộ quản giáo cho được hàn huyên. Sau lần gặp gỡ đó, Mùi quyết định bán hai yến ngô dự trữ lặn lội đi đến hiện trường vụ án để điều tra. Tại đây, anh gặp Lai. Cuộc tiếp xúc lúc đầu diễn ra không suôn sẻ, song chỉ ít ngày sau, trước mặt chủ tịch xã Nghĩa Xuân, Lai đã tự thú là trót giết nhầm em. Lai kể lại, hôm đó, thấy 3 con trai của ông Huỳnh chạy ra. Lai nấp vào bụi cây, thấy Vinh đi qua lại tưởng là Lý nên đã xông ra đâm một nhát trúng chỗ hiểm làm Vinh chết ngay tại chỗ. Biết là nhầm, Lai chạy đến nhà ông Huỳnh ném lựu đạn... rồi đưa em đi cấp cứu. Song Vinh không qua khỏi cơn nguy kịch, Lai báo công an là bố con ông Huỳnh đã gây ra án mạng.
Cầm tờ giấy tự thú có đóng dấu của chủ tịch xã Nghĩa Xuân, Mùi hăm hở đưa ông Huỳnh ra Hà Nội tới VKSND Tối cao, TAND Tối cao gặp gỡ những người có thẩm quyền. Cuối cùng, Chánh án TAND Tối cao Phạm Hưng đã ký quyết định tha ngay cho Lý, lúc này đã thụ án được 5 năm. TAND tỉnh Nghệ An đã tổ chức công bố và đến bù để anh Lý truy lĩnh lương và được Đại học Tây Nguyên nhận trở lại công tác. Song do sức khỏe yếu, một chân bị liệt nên anh Lý nghỉ ở nhà. TAND tỉnh Nghệ An xét xử lại vụ án, Lai nhận 18 tháng tù cho hưởng án treo, 5 năm thử thách.
19 năm trôi qua, mọi ân oán giữa anh Lý và Lai đã được hóa giải. Tại nhà anh Lý, Lai ân hận: "Lỡ giết nhầm em rồi, tôi sợ gia đình và làng xóm lên án nguyền rủa. Trong lúc đó, các nhà điều tra lại nhằm mũi nhọn vào gia đình anh Lý nên mình cũng im luôn. Nhưng thật lòng rất dằn vặt, định bụng một ngày nào đó sẽ khai ra tất cả. Ngờ đâu trong lúc như thế thì gặp cán bộ Mùi".
Hiện tại, cuộc sống của Lý đã khá hơn. Anh có người vợ đảm đang, xây được nhà mới và con đầu mới vào đại học.
(Theo Tuổi Trẻ)