Đến với văn chương phải bằng cảm nhận

Chúng ta không thể nhìn văn học, những gì thuộc về nghệ thuật theo một mô tuýp duy nhất hay bằng con mắt trần trụi của khoa học. Bởi lẽ, khoa học là dùng cái đầu, còn văn chương là bằng sự cảm nhận, hai thứ ấy cách xa nhau hoàn toàn! (Minh Châu)

Người gửi: Minh Châu
Gửi tới: Ban Văn hoá
Tiêu đề: Ý kiến của tôi về việc xoay quanh "Cánh đồng bất tận"

"Cánh đồng bất tận" theo ý kiến của tôi không đáng bị phê phán như thế. Đành rằng tác giả viết bằng một giọng văn quá chán đời và một mảng tối hun hút phơi bày ra trước mắt người đọc, nhưng nó không phải là không đúng sự thật. Thử nhìn lại xem chúng ta đã thấy rõ hết thực sự bản chất của nông thôn đang dần đô thị hoá như ngày nay chưa? Chẳng lẽ văn chương là cứ phải ca ngợi, nói lên những cái tốt, cái đẹp hay sao? Theo quan niệm của tôi, văn chương còn để phản ánh, để nêu lên một góc nhìn của tác giả về đời sống hiện thực.

Tôi thật không hiểu nổi tại sao lại cứ phải đi so sánh giữa văn chương ngày nay với văn chương ngày trước? Ngày xưa khác, bây giờ nhiều thứ đã đổi thay thì văn chương cũng khác. Thời buổi kinh tế thị trường, chẳng phải những truyện ngắn liểu này là rất đáng trân trọng vì nó không viết theo lối thực dụng "xuất bản để mưu sinh" đó sao? Tác phẩm văn học nào cũng có thể có lỗi sai, chỗ chưa được và CĐBT cũng thế, nhưng hãy thử nhìn vào thực tế xem những gì diễn ra trong CĐBT có đúng không?

Giờ đây, chúng ta phải có một cái nhìn mới hơn với văn chương, nếu người nào cho rằng CĐBT là phản nghệ thuật thì quả thật người đó chưa hiểu gì về văn chương. Đọc CĐBT, tôi chỉ thấy cảm thương, một nỗi đau như xoáy vào trái tim mình trước số phận của những người nông dân chân lấm tay bùn thất học, những người di canh di cư không nhà, không hề thấy cái gì là "đĩ dập dìu trên đê" hay "cán bộ chống cúm gà của xã thưởng thức vợ chủ nhà nên không bắt thiêu hủy gia cầm thả rong". Đó là những mảnh đời, những số phận vất vơ, những con người đáng tội nghiệp. Chúng ta không thể nhìn văn học, những gì thuộc về nghệ thuật theo một mô tuýp duy nhất hay bằng con mắt trần trụi của khoa học. Bởi lẽ, khoa học là dùng cái đầu, còn văn chương là bằng sự cảm nhận, hai thứ ấy cách xa nhau hoàn toàn!