Về cấu trúc, đề thi phân bổ kiến thức theo phạm vi kiến thức ở chương trình lịch sử 11 chiếm 5 % (2 câu hỏi), lịch sử lớp 12 chiếm 95% (38 câu hỏi). Trong đó, phần lịch sử thế giới chiếm 30% (12 câu hỏi) và lịch sử Việt Nam 70% (28 câu hỏi).
![Bảng ma trận kiến thức đề thi tham khảo môn Lịch sử 2020.](https://vcdn1-vnexpress.vnecdn.net/2020/04/07/Anh-chup-Man-hinh-2020-04-07-l-7602-1354-1586227265.png?w=0&h=0&q=100&dpr=1&fit=crop&s=d_1lGnfaPC304YwPWBjdyw)
Bảng ma trận kiến thức đề thi tham khảo môn Lịch sử 2020.
Các câu hỏi trong đề thi thuộc các chuyên đề sau:
Phần lịch sử thế giới bao gồm 5 chuyên đề: Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917; Công cuộc xây dựng Chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô (1921 -1941): Sự hình thành trật tự thế giới mới sau Chiến tranh thế giới thứ hai; Liên bang Nga (1991 -2000) Mĩ, Tây Âu, Nhật Bản: Các nước Á, Phi, Mĩ Latinh: Quan hệ quốc tế trong và sau thời kì Chiến tranh lạnh.
Phần lịch sử Việt Nam bao gồm 6 chuyên đề: Việt Nam từ 1858-1918; 1919-1930; 1930-1945; 1945-1954; 1954-1975; 1975-2000.
Số lượng câu hỏi dàn đều ở các chuyên đề và tập trung vào các chuyên đề trọng tâm: Các nước Á, Phi, Mĩ La-tinh 1945 - 2000 (4 câu); Việt Nam từ năm 1919 – 1930 (7 câu): Việt Nam từ năm 1930-1945 (9 câu), Việt Nam từ năm 1954-1975 (6 câu).
Đề thi vẫn chú trọng nhiều hơn vào phần Lịch sử Việt Nam, trọng tâm vào giai đoạn 1930-1975 (phần lớp 12). Các chuyên đề thuộc học kì một chiếm số lượng câu hỏi lớn hơn hẳn, đúng với tinh thần nội dung tinh giản mà Bộ Giáo dục và Đào tạo đã công bố trước đó.
![Đề thi bám sát nội dung sách giáo khoa Lịch sử lớp 11 và 12.](https://vcdn1-vnexpress.vnecdn.net/2020/04/07/unnamed-5510-1586227266.jpg?w=0&h=0&q=100&dpr=1&fit=crop&s=XQ2TaaDxIqghjpWdZTJzkw)
Đề thi bám sát nội dung sách giáo khoa Lịch sử lớp 11 và 12.
Về cấp độ nhận thức của các câu hỏi: Câu hỏi nhận biết - thông hiểu chiếm 30 câu; Câu hỏi vận dụng có 7 câu và câu hỏi vận dụng cao có 3 câu.
Với đề thi này, học sinh nắm chắc kiến thức sách giao khoa có thể đạt được 7-8 điểm, để đạt điểm 9-10 cần khả năng vận dụng và tổng hợp kiến thức ở mức độ cao hơn.
Tổ chuyên môn Lịch sử, Hệ thống Giáo dục Hocmai cũng đi phân tích từng chuyên đề. Ở chuyên đề Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917; Công cuộc xây dựng Chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô (1921 -1941). Có 1 câu hỏi ở mức độ nhận biết thuộc chuyên đề này. Câu hỏi nhắc đến một vấn đề khá chi tiết đó là chính sách kinh tế mới ở nước Nga Xô viết (1921). Đây là chuyên đề có lượng kiến thức khá lớn, và có nhiều kiến thức liên hệ với lịch sử thế giới và lịch sử Việt Nam. Trong đề thi cũng có câu hỏi so sánh giữa các mạng tháng Mười Nga và cách mạng tháng Tám năm 1945. Những nội dung có thể so sánh được ví dụ như: Công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Việt Nam, quá trình tiến lên chủ nghĩa xã hội... Vì vậy, trong quá trình ôn tập, học sinh cần lưu ý những điểm giống và khác nhau giữa Liên Xô và Việt Nam trong giai đoạn này.
Chuyên đề Sự hình thành trật tự thế giới mới sau Chiến tranh thế giới thứ hai (1945 – 1949), có 1 câu hỏi ở mức độ nhận biết. Câu hỏi đề cập đến nội dung Hội nghị Ianta và quyết định của hội nghị này. Đây là phần có khối lượng kiến thức không nhiều nhưng khá chi tiết, học sinh cần lưu ý để tránh nhầm lẫn.
Chuyên đề Liên Xô, Đông Âu (1945-1991); Liên bang Nga (1991-2000) có 1 câu hỏi ở mức độ nhận biết yêu cầu học sinh nắm vai trò của Liên bang Nga trong quan hệ quốc tế sau khi Liên Xô sụp đổ.
Chuyên đề Mĩ, Tây Âu, Nhật Bản (1945-2000) có 2 câu hỏi ở các mức độ nhận biết và một câu hỏi thông hiểu. Câu hỏi nhận biết về nét đặc trưng của nền kinh tế Mĩ và Nhật Bản. Câu hỏi thông hiểu đề cập đến nguyên nhân phát triển thần kì của Nhật Bản.
Chuyên đề Các nước Á- Phi – Mĩ Latinh (1945-2000) có 2 câu hỏi ở các mức độ nhận biết và 2 câu hỏi thông hiểu. Chuyên đề có số lượng câu hỏi lớn nhất trong phần lịch sử thế giới, cấp độ nhận thức của chuyên đề khá khó. Ngoài 1 câu hỏi về phong trào giải phóng dân tộc ở châu Phi, các câu hỏi thuộc chuyên đề này xoáy sâu vào phần Đông Nam Á, từ phong trào giải phóng dân tộc ở khu vực này đến tổ chức ASEAN. Học sinh cần chú ý đến những nội dung như: Tổ chức ASEAN, phong trào giải phóng dân tộc, vai trò của các đảng cộng sản trong phòng trào giải phóng dân tộc, những cột mốc đánh dấu sự sụp đổ của chủ nghĩa thực dân cũ...
Chuyên đề Quan hệ quốc tế trong và sau Chiến tranh lạnh có 1 câu hỏi ở mức độ thông hiểu và 1 câu vận dụng.Chuyên đề thường chứa những câu hỏi khá khó. Trong đề thi này, học sinh cần khái quát được nội dung của các hiệp định vào giai đoạn cuối của chiến tranh lạnh và quan hệ quốc tế sau Chiến tranh lạnh. Đây là một chuyên đề có nhiều vấn đề liên hệ với cả lịch sử Việt Nam và lịch sử thế giới, học sinh cần chú ý khi ôn tập.
Chuyên đề Việt Nam từ năm 1858-1918 có 1 câu hỏi vận dụng cao thuộc chuyên đề này. Câu hỏi yêu cầu học sinh phân tích sự thất bại của phong trào yêu nước cuối thế kỉ XIX. Chuyên đề có nội dung kiến thức khá lớn, học sinh cần học kĩ và nắm kiến thức ở mức độ khái quát để có điểm cao.
Chuyên đề Việt Nam từ năm 1919-1930 có 7 câu hỏi nhận biết, thông hiểu và vận dụng. Các câu hỏi ở mức độ nhận biết yêu cầu học sinh tái hiện kiến thức về phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc giai đoạn 1919-1925 và sự ra đời, hoạt động của các tổ chức cách mạng, tổ chức cộng sản cuối những năm 20 của thế kỉ XX. Nội dung quan trọng học sinh cần chú ý gồm: Cuộc khai thác thuộc địa, quá trình hoạt động của Nguyễn Ái Quốc, sự ra đời và hoạt động của các tổ chức cách mạng và tổ chức cộng sản... Ngoài ra, học sinh cũng chú ý một số nội dung so sánh như: Hai cuộc khai thác thuộc địa, con đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc và các bậc tiền bối, ba tổ chức cách mạng...
Chuyên đề Việt Nam từ năm 1930 – 1945 có 9 câu hỏi trải đều cả 4 cấp độ và khối lượng kiến thức lớn nhất trong đề thi. Ở câu hỏi nhận biết và thông hiểu, đề thi tập trung vào những vấn đề khá cơ bản như đặc trưng cơ bản phong trào cách mạng 1930-1931, phong trào dân chủ 1936- 1939, cuộc vận động tiến tới tổng khởi nghĩa 1939-1945. Câu hỏi vận dụng và vận dụng cao yêu cầu học sinh nhận xét và so sánh, để giải quyết được những câu hỏi này. Ngoài ra, học sinh phải có cái nhìn xuyên suốt toàn bộ giai đoạn lịch sử đó và khái quát được những nét chính của từng giai đoạn. Đây làchuyên đề trọng tâm, học sinh cần dành nhiều thời gian tập trung ôn tập.
Chuyên đề Việt Nam từ năm 1945-1954, có 3 câu hỏi thuộc mức độ nhận biết, vận dụng và vận dụng cao. Câu hỏi nhận biết hỏi về Cuộc tiến công chiến lược 1953-1954. Câu hỏi vận dụng và vận dụng cao đều là những câu hỏi so sánh tìm điểm chung, điểm giống nhau. Tuy số lượng câu hỏi không lớn, nhưng nội dung đã khái quát được toàn bộ kiến thức của chuyên đề này.
Chuyên đề Việt Nam từ năm 1954-1975 có 6 câu hỏi chia đều cho hai mức độ nhận biết và thông hiểu. Đây là một trong hai chuyên đề thuộc phần học kì hai. Tuy có số lượng câu hỏi tương đối lớn nhưng các câu hỏi khá đơn giản. Các câu hỏi đều xoáy vào những nội dung kiến thức cơ bản, đặc thù của giai đoạn lịch sử này như: Tình hình cách mạng hai miền sau Hiệp định Genève, các chiến lược chiến tranh của Mĩ ...
Chuyên đề Việt Nam từ năm 1975-2000, có 2 câu hỏi nhận biết và thông hiểu đề cập đến thành tựu của công cuộc đổi mới và ý nghĩa của quá trình thống nhất đất nước về mặt nhà nước. Chuyên đề này thường có ít câu hỏi nhưng khả năng có câu hỏi vận dụng cao và nội dung liên hệ thực tiễn, vì vậy học sinh cần chú ý khi ôn tập.
Theo Tổ chuyên môn Lịch sử, Hệ thống Giáo dục Hocmai nhận định, đề thi Tham khảo cho kì thi Trung học phổ thôngquốc gia 2020 đã được công bố kịp thời trong thời điểm học sinh nghỉ học dài ngày để phòng tránh dịch bệnh. Đề thi bám sát vào nội dung tinh giản mà mà Bộ Giáo dục và Đào tạo đã công bố trước đó giúp học sinh có định hướng trong quá trình ôn tập.
Đề thi tập trung vào phần kiến thức của học kỳ 1, học sinh đã được học đầy đủ, khối lượng nội dung của học kỳ 2 và lớp 11 có một phần nhỏ ở mức độ nhận biết, thông hiểu. Mức độ dễ và trung bình chiếm 70%, có 30% câu hỏi khó và rất khó.
Tương tự như những năm trước, đề thi vẫn bám sát nội dung sách giáo khoa Lịch sử lớp 11 và 12. Học sinh nắm được kiến thức cơ bản có thể đạt 7-8 điểm, tuy nhiên vẫn có những câu hỏi khó để phân loại trình độ.
(Nguồn: Hệ thống Giáo dục Hocmai)