Dân vô ý có thể đốt cả chung cư

"May mà tôi phát hiện bỏ ra kịp, chứ nếu cứ thế ném cả bật lửa ga vào buồng rác của tòa nhà, lỡ nó bắt nổ thì không biết có chuyện gì xảy ra", chị Lục bần thần kể lại chuyện 2 tháng trước.

Chị Thanh Hòa, cư dân khu đô thị Pháp Vân, Hà Nội, cho biết nhà chị thường xuyên phải hứng tàn than do các gia đình tầng dưới đốt vàng mã bay mù mịt tỏa lên. Có lần cả tòa nhà đã tá hỏa khi ai đó vô ý đổ tro hóa vàng vào ống dẫn rác chung, cháy mù mịt khét lẹt. Rất may, mọi người phát hiện sớm nên đã nhanh tay dập được. Từ đó ban quản lý tòa nhà phải ra quy định cấm đốt vàng mã trong chung cư. Các hộ bèn góp tiền mua một chiếc lư chuyên hóa vàng đặt ở dưới sân.

"Lần khác, cư dân lại nhốn nháo bởi ai đó tiện tay cho cả chiếc chiếu cũ vào đường thải rác khiến ống dẫn bị tắc, bốc mùi kinh khủng", chị Hòa kể kèm theo cái lắc đầu.

Khu chứa rác ám khói sau vụ hỏa hoạn hôm kia tại tòa nhà JSC 34 Lê Văn Lương, Hà Nội. Ảnh: Thanh Hưng.

Ở TP HCM, trung tâm kinh tế văn hóa lớn của Việt Nam, những hành động thiếu ý thức của một số cư dân chung cư cũng không hiếm xảy ra.

Anh Hữu Lý, sống tại khu chung cư Đường Sắt trên đường Lý Thái Tổ, quận 3, nhận xét, đa số người sống trong tòa nhà này rất thờ ơ với việc phòng cháy, chữa cháy. Tất cả gầm cầu thang đều được chất đầy bàn ghế cũ và vật dụng bằng gỗ, rất dễ bắt lửa và gây cháy nổ. Trong khi đó, nhiều gia đình tự ngăn căn hộ của mình thành phòng nhỏ bằng những vách gỗ sơ sài. Người ở lại vô tư nấu nướng trong phòng. Anh Lý bức xúc: "Nhiều khi dầu, bình gas cũng để rất lung tung không ngăn nắp. Do đó, nguy cơ xảy ra cháy nổ là rất cao".

Tình trạng người dân vô ý thức với việc phòng chống cháy nổ như các trường hợp kể trên không hề hiếm gặp.

Vụ hỏa hoạn khiến hai mẹ con thiệt mạng tại chung cư JSC 34 Lê Văn Lương, Hà Nội, hai ngày trước cũng đã được cơ quan chức năng xác định nguyên nhân là có người bỏ chất gây cháy vào hầm rác.

Còn theo ông Đoàn Hữu Thắng, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng cháy chữa cháy, 5 năm qua có 5 vụ cháy chung cư cao tầng. Cháy chung cư JSC là vụ thứ hai bắt nguồn từ hầm rác. Ông cho rằng, còn rất nhiều vụ khác, có thể nhỏ hơn, ít thiệt hại hơn và người dân tự dập được, cũng xuất phát từ khu để rác ở chung cư, mà cơ quan chức năng và công chúng chưa biết.

"Việc phòng cháy chữa cháy là trách nhiệm của mỗi người dân. Tuy nhiên, ở nhiều nơi, cả trong các khu dân cư, nhiều người chưa ý thức được điều này", ông Thắng nhận xét.

Từ trước đến nay, các chuyên gia vẫn khuyến cáo người dân không được vứt các loại rác vẫn còn nhiệt vào buồng rác, nhưng nhiều người vẫn tiện tay bỏ cả mẩu thuốc lá đang cháy dở hay tàn tro vàng mã, tàn than tổ ong... vào đó.

"Điều này cực kỳ nguy hiểm, bởi chỉ cần khi ấy trong buồng rác có một chiếc chăn, màn cũ hay các thứ bằng sợi bông khác thì có thể xảy ra cháy ngay", ông Thắng nói.

Thậm chí theo ông, nhiều khi không cần nguồn lửa, những loại rác để quá lâu cũng có thể sinh các loại khí, tương tác với nhau sinh nhiệt gây cháy, chẳng hạn như chăn có dính dầu hỏa, gặp các khí lưu cữu trong buồng rác có thể tự bùng lên.

Vì thế Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng cháy chữa cháy khuyến cáo, ở mỗi khu chung cư, rác thải cần phải được thu gom thường xuyên, tốt nhất là hằng ngày. Ngoài ra, việc đổ rác, phân loại rác cần được đưa ra là quy định, chứ không chỉ nhắc nhở chung chung.

Ông cũng cho hay, vấn đề này không riêng gì Việt Nam mà tại các nước khác, các nước phát triển, hiện tượng cháy chung cư cũng gặp từ rất lâu. Sau vụ hỏa hoạn vừa rồi, Cục phòng cháy chữa cháy kết hợp với Bộ xây dựng phải xem xét lại thiết kế các công trình ống xả rác, rút kinh nghiệm để hạn chế sự cố có thể xảy ra.

Ngay chính các chủ đầu tư cũng rất bức xúc về sự vô ý thức trong phòng cháy của một bộ phận cư dân.

Giám đốc Công ty cổ phần xây dựng và phát triển nhà Hoàng Anh Lê Hùng - chủ đầu tư chung cư Hoàng Anh 2, TP HCM (đại diện ban quản lý tòa nhà) cho biết, nội quy về phòng cháy chữa cháy được dán ở nhiều nơi trong tòa nhà, trong đó có quy định rõ cách thức và vị trí sử dụng những phương tiện có sinh nhiệt, gây khói và bắt lửa.

"Tuy nhiên, do tập quán và tín ngưỡng nên người dân vẫn thắp hương, cúng kiến, đốt vàng mã trong nhà. Thậm chí vẫn xảy ra tình trạng chủ nhà đi ra ngoài quên tắt các thiết bị điện gia đình. Khi đó, các thiết bị báo nhiệt, báo khói và báo cháy sẽ chuyển thông tin về hệ thống đầu não tại văn phòng ban quản lý để các tổ bảo vệ kiểm tra và nhắc nhở. Điều này cho thấy ý thức của một số ít người dân còn hạn chế do chưa quen với nếp sống ở chung cư", ông Hùng nói.

Tổng giám đốc Công ty cổ phần phát triển căn hộ Nam Long Lê Huỳnh Cương Nghị, chủ đầu tư chung cư Ehome quận 9, cho biết: "Một mặt chủ đầu tư phải bố trí đầy đủ thiết bị phòng cháy chữa cháy nhưng để an toàn cho cả tòa nhà thì người dân phải chấp hành và có ý thức tốt về vấn đề này".

Ông Nghị ví dụ, việc cư dân thắp hương ở bàn thờ thiên phía ngoài căn hộ (nhiều gia đình có bàn thờ ngoài trời gọi là bàn thờ thiên), việc tưởng đơn giản nhưng có thể gây sự cố. Bởi lẽ, lư hương có thể rơi do tác động của gió và gây tai nạn cho người đi bên dưới tòa nhà. Chưa kể nhang đang cháy có tàn lửa, nếu gặp phải vật bắt lửa sẽ ung khói trong thời gian dài và gây cháy. Ngoài ra, ông Nghị cũng khuyến cáo thêm, đối với những người có thói quen hút thuốc thì tàn thuốc phải được dập tắt trước khi bỏ vào thùng rác công cộng bên trong tòa nhà.

Chung cư Ehome cũng từng xảy sự cố chập điện tại khu vực để xe, gây cháy hồi tháng 2 khiến 5 xe bị hỏng hoàn toàn và 8 chiếc hỏng nhẹ. Sau sự cố này, chủ đầu tư phải tính đến các biện pháp: bổ sung chuông báo cháy cho cả tòa nhà, thay đổi thiết bị báo khói, bảo trì các thiết bị điện và sắp xếp lại khu vực nhà xe. "Dù chủ đầu tư phòng cháy theo đúng quy định nhưng sự cố vẫn có thể diễn ra ngoài ý muốn. Vì vậy, điều quan trọng nhất là thái độ nghiêm túc và ý thức phòng cháy của từng người dân", ông Nghị nói.

Nhóm phóng viên