Dải phân cách trên đại lộ lớn nhất Ninh Bình thành ruộng dứa

Dải phân cách và hành lang hai bên đại lộ Hoa Lư đang được người dân tận dụng trồng dứa, gây tranh luận về cảnh quan và an toàn giao thông.

Đại lộ Hoa Lư, trước đây là dự án đường Đông - Tây tỉnh Ninh Bình giai đoạn I, được phê duyệt năm 2021 với tổng mức đầu tư ban đầu gần 1.500 tỷ đồng, sau đó điều chỉnh lên hơn 1.900 tỷ đồng từ nguồn ngân sách nhà nước.

Công trình khởi công tháng 3/2022, dài gần 23 km, điểm đầu tại nút giao Đồng Giao, phường Tam Điệp, điểm cuối giao quốc lộ 12B tại xã Nho Quan. Tuyến đường có quy mô 4 làn xe, riêng đoạn từ đầu tuyến đến nút giao cao tốc Bắc Nam được đầu tư 8 làn xe, vận tốc thiết kế giai đoạn đầu 80 km/h.

Sau khoảng ba năm thi công, từ năm 2025 đại lộ được đưa vào khai thác, góp phần kết nối các khu vực phía Đông và Tây tỉnh Ninh Bình, rút ngắn thời gian di chuyển, tạo điều kiện phát triển công nghiệp, du lịch và giao thương. Đến nay, các hạng mục chính đã cơ bản hoàn thành, nhà thầu tiếp tục hoàn thiện một số công trình phụ trợ trước khi bàn giao cho đơn vị quản lý.

Tuy nhiên, hiện nay tại đoạn qua xã Phú Long và Cúc Phương, nhiều diện tích dải phân cách giữa và hành lang hai bên tuyến đường đã bị người dân tự ý cải tạo, san gạt đất để trồng dứa.

Khu vực trồng tập trung nhiều nhất ở thôn Phú Thịnh, xã Phú Long. Trên đoạn đường dài hơn một km, các luống dứa được trồng thẳng hàng, phủ xanh nhiều diện tích dải phân cách. Một số khu vực cây đã phát triển tốt, chuẩn bị cho thu hoạch, trong khi nhiều vị trí khác vừa được cày xới, xuống giống.

Không chỉ dải phân cách giữa, người dân còn san gạt, cải tạo đất dọc hành lang hai bên đường để mở rộng diện tích canh tác. Có đoạn dài hàng trăm mét, rộng hơn 5 m được trồng dứa. Hoạt động chăm sóc, làm cỏ diễn ra ngay sát các làn đường đang có phương tiện lưu thông.

Những ruộng dứa trên đại lộ nghìn tỷ thu hút nhiều ý kiến trái chiều. Một số người cho rằng việc trồng dứa giúp tận dụng diện tích đất trống, hạn chế cỏ dại mọc um tùm, tạo cảnh quan xanh, sạch và gọn gàng. Cây dứa thân thấp, được trồng thành luống nên ít che khuất tầm nhìn hơn những bụi cỏ cao, đồng thời giúp người dân có thêm thu nhập.

Ngược lại, nhiều ý kiến lo ngại hoạt động canh tác trong phạm vi công trình giao thông tiềm ẩn nguy hiểm, nhất là khi người dân phải băng qua đường, dừng đỗ phương tiện để chăm sóc và vận chuyển nông sản. Khi dứa vào mùa thu hoạch, việc tập trung người, phương tiện hoặc phát sinh mua bán ven đường có thể làm tăng nguy cơ tai nạn.

Ngoài yếu tố an toàn, việc tự ý cày xới, thay đổi hiện trạng dải phân cách còn có thể ảnh hưởng hệ thống thoát nước, chất lượng công trình và phương án tổ chức cảnh quan theo thiết kế được phê duyệt.

Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 1 tỉnh Ninh Bình, tình trạng người dân tự ý canh tác trên đất dự án đã được phát hiện từ cuối năm 2025. Tháng 11/2025, UBND xã Phú Long có văn bản phản ánh việc một số hộ dân cày xới, trồng cây, dựng lán bán hàng và tập kết vật liệu trong phạm vi đã giải phóng mặt bằng.

Cuối tháng 12/2025, chủ đầu tư yêu cầu nhà thầu quản lý mặt bằng, phối hợp chính quyền địa phương ngăn chặn việc tái lấn chiếm, đồng thời đề nghị người dân thu dọn cây trồng, trả lại hiện trạng đất dự án. Tuy nhiên, sau gần một năm, tình trạng này chưa được xử lý dứt điểm, diện tích trồng dứa tiếp tục mở rộng.

Ông Đặng Hữu Trường, Phó giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 1 tỉnh Ninh Bình, cho biết khu vực người dân trồng dứa thuộc đất công trình giao thông, đã được giải phóng mặt bằng, bồi thường và bàn giao để thực hiện dự án, không phải đất nông nghiệp được phép canh tác. Việc tự ý sử dụng diện tích này để trồng dứa là vi phạm quy định, làm thay đổi hiện trạng công trình và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông, đặc biệt trong quá trình chăm sóc, thu hoạch, vận chuyển nông sản.

Theo thiết kế được duyệt, hai bên đại lộ sẽ trồng cây xà cừ, còn dải phân cách giữa bố trí cây cảnh và thảm cỏ. Các hạng mục cảnh quan đang được nhà thầu triển khai, dự kiến hoàn thành trước tháng 12/2026.

Đại diện chủ đầu tư cho biết đã chỉ đạo nhà thầu phối hợp chính quyền địa phương tuyên truyền, vận động người dân chấm dứt canh tác, không tiếp tục lấn chiếm đất công trình giao thông. Khi phát hiện vi phạm, nhà thầu phải báo cáo chủ đầu tư và chính quyền để kịp thời xử lý.

Chủ đầu tư cũng đang nghiên cứu phương án trồng cây xanh, hoa phù hợp và tổ chức chăm sóc, duy tu nhằm bảo đảm cảnh quan, chất lượng công trình và an toàn giao thông.

Dự kiến tháng 12/2026, dự án kết thúc các gói thầu xây lắp, sau đó chủ đầu tư sẽ bàn giao công trình cho Sở Xây dựng tỉnh Ninh Bình quản lý vận hành.

Lê Hoàng