Tôi thấy có nhiều ý kiến trái chiều trong bài viết "Bộ giáo dục vô cảm với trường ngoài công lập" và cũng xin chia sẻ quan điểm của mình như sau.
Đồng ý là chất lượng trường đại học không tốt thì có "tiếp thị" cỡ nào phụ huynh cũng không hướng cho con em vào. Mà nếu có lỡ vào rồi thì cũng "chạy làng" khi được trải nghiệm nào là phí này, phí kia, nào là chất lượng kém, thiếu cơ sở vật chất, thiếu giáo viên cơ hữu chất lượng.
Việt Nam mình đi ngược với thế giới ở chỗ tuyển sinh theo kiểu "nút chai" (tức là vào thì khó nhưng khi đã vào trong chai thì kiểu nào cũng lọt ra được vì đáy chai quá rộng mở).
Đa phần các trường đại học thế giới (trừ các trường hàng đầu như Havard, Oxford, Viện công nghệ Mỹ...) tuyển sinh theo kiểu "chiếc phễu", tức là đầu vào thì rất nhiều, chất lượng có thể không cao nhưng đầu ra thì thắt chặt như hình dạng cái đáy chiếc phễu vậy (đã ra được là chất lượng cao).
Thêm vào đó, nếu các trường Việt Nam tuyển sinh theo kiểu chiếc phễu thì sẽ đáp ứng được mục tiêu ai cũng có thể học, được học (học có ra gì không thì hạ hồi phân giải).
Một vấn đề nữa là dù các trường có tiếp thị tốt cỡ nào nhưng chất lượng không cao thì rồi cũng sẽ không tuyển sinh được mà thôi. Ai đã lỡ vào rồi thì một là học cho xong (đối với những bạn chỉ muốn có cái bằng đại học) hoặc học lèng phèng rồi chẳng ra sao, hoặc như có một số trường hợp tôi biết thì đi học trường khác.
Tôi cũng đồng ý là kiến thức nền của sinh viên không có thì họ không thể tiếp thu tốt được nhưng đại học đâu chỉ dạy kiến thức. Đại học còn dạy cả kỹ năng và cách làm người. Kiến thức hổng thì có thể bù đắp được nhưng kỹ năng, cách làm người thì học ở giai đoạn đại học là rất quan trọng.
Kiến thức Xã hội học đã chứng minh giai đoạn đại học là rất quan trọng, nó có thể thay đổi phần lớn con người ta, phủ định lại những gì không tốt từ con người từ thời ấu thơ đến trước lúc đó và cũng có thể ngược lại (tức là làm xấu người ta đi).
Điều đó khẳng định rằng đại học là rất quan trọng, nếu có nhiều ngôi trường với môi trường giáo dục tốt thì cho dù có công lập hay ngoài công lập thì học sinh vẫn có thể trở thành người có ích cho xã hội được.
Nhiều trường đại học ngoài công lập có chất lượng đào tạo tốt và không lo về vấn đề tuyển sinh, thậm chí còn lo tuyển không hết.
Điều này cho thấy nếu chất lượng tốt thì không lo tuyển sinh không được. Chính các trường "la làng" lên cần phải nhìn lại mình để có thay đổi cho tương lai.
Còn về giáo dục Việt Nam thì cần phải học hỏi xứ người nhiều để không còn tình trạng "kẻ ăn không hết, người lần chẳng ra", thiếu công bằng giữa công lập và ngoài công lập như hiện nay.
Đặng Đức Thịnh
Chia sẻ bài viết về chất lượng giáo dục của trường công lập/ngoài công lập tại đây