Cuộc thi AI chuẩn quốc tế cho học sinh THPT

Cuộc thi AI or Behind dành cho học sinh THPT trên toàn quốc, giúp rèn kỹ năng sử dụng AI tạo sinh, kiểm chứng thông tin và phát triển giải pháp công nghệ.

Tại lễ phát động cuộc thi AI or Behind năm học 2026-2027 sáng 31/10 tại Hà Nội, ban tổ chức cho biết đây là cuộc thi đầu tiên tại Việt Nam sử dụng bài thi theo tiêu chuẩn quốc tế để đánh giá năng lực AI của học sinh THPT.

Bài thi sẽ do tổ chức Pearson - Certiport cung cấp, tập trung vào kiến thức và kỹ năng làm việc với AI tạo sinh, từ phương pháp, mô hình AI, kỹ thuật viết câu lệnh (prompt) đến đạo đức, pháp lý và ứng dụng thực tế. Học sinh được tham gia miễn phí và có cơ hội nhận chứng chỉ sau các vòng thi.

Tại sự kiện, ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Giáo dục Phổ thông - Bộ Giáo dục và Đào tạo, cho biết việc đưa AI vào trường phổ thông đang được triển khai theo tinh thần quyết liệt nhưng thận trọng. Việc giáo dục AI cũng được đưa chính thức vào các cơ sở giáo dục phổ thông trong năm học 2025-2026. Bộ đã nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, triển khai thí điểm và xác định 12 tiết học AI là nội dung cốt lõi để tất cả học sinh được tiếp cận kiến thức nền tảng. Sau đó, các em có thể phát triển sâu hơn theo năng lực, sở trường và đam mê.

Đánh giá những sân chơi như AI or Behind giúp học sinh có thêm cơ hội trải nghiệm, qua đó phát hiện những em có năng khiếu để tiếp tục bồi dưỡng, ông đề nghị các trường tổ chức hoạt động này theo hướng trải nghiệm trên diện rộng, thay vì chỉ tập trung vào kết quả thi.

Đại diện Bộ cũng nhấn mạnh việc đưa AI vào giáo dục không thể chỉ dựa vào nhà trường và đội ngũ giáo viên, mà cần sự tham gia của doanh nghiệp, chuyên gia và tổ chức giáo dục. Sự phối hợp giúp học sinh ở hoàn cảnh khác nhau đều có cơ hội tiếp cận công nghệ, từ các chương trình phù hợp với điều kiện vùng khó khăn đến nội dung theo chuẩn quốc tế ở những nơi thuận lợi hơn.

Đồng quan điểm về yêu cầu phổ cập công nghệ, ông Võ Thanh Hải, đại diện Viettel, cho rằng AI đang tạo ra một cuộc cách mạng sâu rộng với tốc độ nhanh, tác động đến nhiều lĩnh vực và ngày càng hiện diện trong đời sống. Vì vậy, học sinh cần sớm làm quen, biết sử dụng công nghệ này để hỗ trợ học tập, sáng tạo và chuẩn bị cho công việc trong tương lai.

Ông nhấn mạnh AI nên được xem là công cụ gợi mở ý tưởng, hỗ trợ tự học, không thay thế tư duy độc lập. Học sinh cần hình thành thói quen kiểm tra độ chính xác của thông tin do AI cung cấp và sử dụng công nghệ có trách nhiệm.

Cuộc thi năm nay có thông điệp "Không AI bị bỏ lại phía sau". Viettel cho biết sẽ phối hợp với IIG Việt Nam huy động mạng lưới tại 34 tỉnh, thành phố để hỗ trợ các trường tổ chức, từ đăng ký, ôn luyện đến dự thi. Doanh nghiệp cũng dự kiến cung cấp bài giảng trực tuyến và đội ngũ chuyên gia cố vấn để giúp học sinh phát triển ý tưởng thành giải pháp AI thực tế. Theo ông Hải, công nghệ chỉ thực sự có giá trị khi được phổ cập đến mọi người, không phân biệt học sinh ở đô thị hay vùng sâu, vùng xa.

AI or Behind gồm ba vòng, từ tháng 11/2026 đến tháng 4/2027. Vòng đầu diễn ra tại các trường từ ngày 2/11 đến 30/12/2026. Vòng loại quốc gia dự kiến tổ chức ngày 14/3/2027, chọn 40 nhóm vào chung kết ngày 11/4 tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP HCM. Tại vòng cuối, 10 nhóm tiếp tục phát triển dự án AI theo đề bài của ban tổ chức.

Tổng giá trị giải thưởng là 280 triệu đồng, trong đó giải nhất trị giá 100 triệu đồng. Ban tổ chức tài trợ chi phí bài thi, chứng chỉ và cung cấp miễn phí tài liệu ôn luyện, đề thi tham khảo.

Lưu Quý