Cuộc sống nghỉ hưu ở Việt Nam của mẹ chồng Ấn Độ
Từng phản đối con trai lấy vợ Việt, bà Kamala Bai nay xem TP HCM là quê hương thứ hai, bởi chỉ có nơi đây mang lại nhiều niềm vui tuổi xế chiều.
6h sáng, bà Kamala Bai bước ra khỏi thang máy một chung cư ở xã Bình Hưng, vẫy tay chào những người cao tuổi đang khởi động, chuẩn bị thể dục dưới sân. Không biết tiếng Việt và tiếng Anh, người phụ nữ Ấn Độ 61 tuổi giao tiếp bằng nụ cười và cái gật đầu. Sau 15 phút tập dưỡng sinh cùng nhóm, bà tản bộ quanh khuôn viên rồi mới lên nhà.
Lịch sinh hoạt này khác hẳn thời gian bà sống tại bang Tamil Nadu, Ấn Độ, nơi bà một mình nuôi hai con trai sau khi chồng mất, chủ yếu quanh quẩn trong nhà hoặc đi đền thờ.
Năm 2020, anh Prakash - con trai lớn của bà - sang Việt Nam làm kỹ sư công nghệ thông tin và quen chị Ngô Thùy Dương, 36 tuổi, quê Sóc Trăng. Khi Prakash báo tin muốn cưới vợ người Việt, bà Kamala phản đối kịch liệt. Trong truyền thống gia đình Ấn Độ, hôn nhân phải được sắp đặt dựa trên sự tương đồng về gia thế, tôn giáo và đẳng cấp xã hội.
Suốt 6 tháng, Prakash gọi điện về Ấn Độ mỗi tối để thuyết phục mẹ, khẳng định chỉ kết hôn với chị Dương. Thấy con kiên quyết, bà mới đồng ý. Trước ngày cưới, chị Dương cũng thống nhất với chồng sẽ sống lâu dài tại Việt Nam.
Gia đình anh Prakash ở TP HCM, tháng 10/2026. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Đám cưới diễn ra cuối năm 2021. Ban đầu, bà Kamala dự định ở Ấn Độ với con trai út. Khi người con này lập gia đình và ra ở riêng, bà phải tự xoay xở trong căn nhà rộng lúc đau ốm. Biết tin, vợ chồng chị Dương bàn nhau đón mẹ sang TP HCM.
Bà Kamala Bai từng sang Việt Nam nhưng từ chối định cư vì sợ khó thích nghi. Vợ chồng chị Dương thuyết phục bà sang ở thử một tháng. Trước ngày bà đến, chị Dương tìm đến các cửa hàng thực phẩm Ấn Độ, mua sẵn gạo basmati, bột nghệ, thảo quả, hạt thì là và các loại đậu để chất đầy tủ bếp.
Những tuần đầu ở TP HCM, bà Kamala Bai gần như chỉ ở trong nhà. Quen với nếp sống ít tiếp xúc người lạ ở quê nhà, bà chưa quen với sự cởi mở của cư dân chung cư Việt Nam. Mỗi lần mở cửa, thấy hàng xóm lớn tuổi tụ tập ngoài hành lang hỏi han, bà chỉ cúi đầu cười rồi khép cửa.
Lịch sinh hoạt của bà khi đó diễn ra cố định. Buổi sáng, bà dậy sớm lau dọn bàn thờ, thắp hương, dâng trái cây và đọc kinh trước các tượng thần Hindu mang từ Ấn Độ sang. Buổi trưa bà đọc sách, chiều nấu ăn.
Khác biệt lớn nhất giữa mẹ chồng và nàng dâu nằm ở gian bếp. Bà Kamala Bai ăn chay theo lịch riêng. Có đợt bà ăn chay liên tục ba tháng, có giai đoạn chỉ ăn mặn hai ngày vào thứ tư hoặc chủ nhật.
Bà muốn tách biệt hoàn toàn dụng cụ nấu nướng. Xoong nồi, dao thớt cho đến miếng rửa bát dùng chế biến đồ chay không được chạm vào thịt cá hay trứng. Do căn bếp chung cư chật hẹp, chị Dương thường xếp thực phẩm chay - mặn cạnh nhau hoặc tiện tay dùng chung dụng cụ. Một lần thấy con dâu làm vậy, bà Kamala Bai không to tiếng nhưng giận, vào phòng đóng cửa và không nói chuyện với hai con suốt vài ngày.
Anh Prakash phải đứng ra giải thích cho vợ hiểu quy tắc thanh tịnh trong đạo Hindu, đồng thời phân tích cho mẹ về thói quen dùng chung nhưng rửa sạch của người Việt.
Chị Dương sau đó sắm bộ dụng cụ nấu ăn mới, dán nhãn phân loại đồ chay, đồ mặn. Thỉnh thoảng, chị mua bánh da lợn, bánh chuối nướng mời mẹ đổi vị. Bà ăn thử khen ngon nhưng bữa chính vẫn trung thành với cơm biryani và cà ri nấu theo công thức Ấn Độ.
Để mẹ tăng cường vận động, chị Dương rủ chồng đưa bà xuống tản bộ. Thấy các cụ ông, cụ bà tập dưỡng sinh, bà tò mò. Khi được nắm tay mời vào hàng, bà làm theo. Thói quen ra ngoài hít thở, tương tác với mọi người dần giúp bà thoát khỏi cảm giác tù túng.
Bà Kamala Bai và gia đình con trai ở Ba Lan. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Nếp sinh hoạt gia đình Việt cũng thay đổi tính giữ kẽ của bà Kamala. Ở quê nhà, con cháu hiếm khi đùa giỡn trước mặt người lớn. Khi thấy con dâu hay pha trò, khoác vai lúc nấu ăn, bà khựng lại vì chưa quen. Dần dần, bà nới lỏng khoảng cách và chủ động nắm tay con dâu.
Qua những lần theo gia đình về quê ngoại ở Sóc Trăng, bà đi dạo khắp vườn cây ăn trái. Gia đình thông gia thường đi chợ sớm, nấu mâm cơm chay với đậu hũ kho sả ớt, canh chua rau củ thết đãi. "Người Việt khiến tôi cảm thấy mình là một phần của gia đình họ", bà nói.
Hiện tại, bà Kamala duy trì đều đặn việc tập dưỡng sinh. Buổi chiều, bà phụ con dâu nhặt rau, chơi cùng cháu nhỏ. Cuối tuần, vợ chồng chị Dương chở bà đi chùa Hindu. Khi mẹ nhớ quê, anh Prakash lại tìm người quen đi cùng chuyến bay để hỗ trợ bà về Ấn Độ thăm họ hàng vài tuần.
"Mẹ tôi hiện cười nhiều, ngủ ngon và có bạn bè trò chuyện mỗi sáng. Việc đón bà sang Việt Nam sinh sống là quyết định hoàn toàn đúng đắn", anh Prakash cho biết.
Ngọc Ngân