Cuộc mổ bí mật giữa đêm đưa em bé IVF đầu tiên chào đời
AnhĐể tránh sự bủa vây dữ dội từ dư luận và báo giới, các bác sĩ bí mật mổ bắt con vào lúc nửa đêm, đưa em bé thụ tinh trong ống nghiệm đầu tiên trên thế giới chào đời an toàn.
Đêm 25/7/1978, phòng mổ Bệnh viện Đa khoa Oldham tại hạt Greater Manchester vận hành dưới sự giám sát an ninh nghiêm ngặt cùng một chiếc máy quay ghi hình toàn bộ cuộc mổ. Bác sĩ Patrick Steptoe bí mật đưa sản phụ Lesley Brown rời Bristol về giấu tại nhà mẹ ruột ở Lincoln suốt nhiều tuần trước đó nhằm cắt đuôi các nhóm phóng viên bám đuổi.
Ca mổ bắt con diễn ra lúc 23 giờ 47 phút trong bí mật, theo BBC.
Ca sinh ấy đưa Louise Joy Brown đến với thế giới và thay đổi cách y học nhìn về vô sinh. Ngày nay, Louise nói rằng cô chẳng có gì đặc biệt. Nhưng chính sự bình thường ấy là lý do cô trở thành một phần của cuộc tranh luận kéo dài gần nửa thế kỷ.
Louise Joy Brown, em bé thụ tinh trong ống nghiệm đầu tiên trên thế giới. Ảnh: Louisejoybrown
Louise chào đời là kết quả của công trình ba năm bởi tiến sĩ Robert Edwards, bác sĩ Patrick Steptoe và nhà nghiên cứu Jean Purdy. Nhóm đã cộng tác khoảng một thập kỷ để phát triển kỹ thuật kết hợp tinh trùng và trứng bên ngoài cơ thể, sau đó đưa phôi vào tử cung. Trước Louise, họ đã tạo được phôi sống nhưng chưa có thai kỳ nào đi đến ca sinh thành công.
Hơn 12 triệu trẻ em đã ra đời nhờ IVF và các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản khác. Theo số liệu được các tổ chức y tế công bố rộng rãi, con số này tiếp tục tăng mỗi năm. Kỹ thuật không chỉ giúp các cặp vợ chồng hiếm muộn. Các cặp đồng giới và người độc thân cũng dùng nó để làm cha mẹ.
Cha mẹ Louise, ông John và bà Lesley Brown, đã chờ con suốt 9 năm. Các xét nghiệm cho thấy ống dẫn trứng của bà Lesley bị tắc, khiến thụ thai tự nhiên gần như không thể xảy ra. Một bác sĩ địa phương giới thiệu bà đến bác sĩ Steptoe, người đang thử nghiệm phương pháp cho phụ nữ mắc tình trạng này. Phòng khám Bourn Hall, nơi đầu tiên áp dụng IVF, cho biết khi đó khả năng thành công còn rất thấp. Bà Lesley vẫn quyết định thử.
Bà Lesley thụ thai vào tháng 12/1977. Khi thông tin về thai kỳ rò rỉ, báo chí săn đuổi bà khắp Bristol. Tiến sĩ Edwards kể năm 2008 rằng các bác sĩ lo bà sẽ sảy thai vì căng thẳng. Bác sĩ Steptoe đưa bà đến nhà mẹ ông ở Lincoln, và giới truyền thông mất dấu.
Một chương trình về Louise Joy Brown, em bé thụ tinh trong ống nghiệm đầu tiên trên thế giới, do BBC thực hiện đăng nhân dịp sinh nhật 40 tuổi của cô năm 2018. Video: BBC
Ca mổ lấy thai được lên lịch vào giữa đêm để tránh báo chí. Toàn bộ quá trình được ghi hình lại. Bác sĩ John Webster, người trực tiếp đỡ đẻ, nói với BBC năm 2003 rằng nếu không có bằng chứng, người hoài nghi sẽ cho rằng bà mang thai tự nhiên.
Ảnh em bé sơ sinh xuất hiện trên trang bìa báo và tạp chí nhiều nước. Theo Bourn Hall, gia đình Brown sau đó thực hiện chuyến lưu diễn truyền thông 6 tháng tại Nhật Bản, Mỹ, Canada và Ireland. Bên cạnh hàng trăm thiệp chúc mừng, gia đình nhận cả những lá thư thù địch.
Một số thư đặt câu hỏi về đạo đức của IVF, số khác chỉ trích việc công khai quá mức. Louise kể với Time năm 2018 rằng gia đình không có lựa chọn nào khác: "Nếu không công khai, mọi người sẽ hỏi tại sao chúng tôi không cho họ nhìn thấy đứa trẻ, và liệu nó có bị gì không".
Theo lời Louise, Steptoe và Edwards buộc phải công khai ca sinh. Nếu có điều bất thường xảy ra với cô, kỹ thuật này rất có thể đã bị dừng lại.
Ba nhà khoa học đặt nền móng cho IVF đều đã qua đời. Purdy mất năm 1985 ở tuổi 39 vì melanoma ác tính. Steptoe mất năm 1988 ở tuổi 74 vì ung thư. Edwards mất ngày 10/4/2013 ở tuổi 87, sau khi nhận Giải Nobel Y sinh năm 2010. Giải Nobel không trao cho người đã mất, nên Steptoe và Purdy không thể nhận vinh dự này.
Louise từng làm việc cho một công ty vận tải biển quốc tế và tham gia diễn thuyết, làm đại sứ cho các tổ chức hỗ trợ sinh sản. Cô kết hôn năm 2004 và sinh hai con trai bằng phương pháp tự nhiên. Sau khi cha mẹ qua đời, cô viết hồi ký Louise Brown: My Life As the World's First Test-Tube Baby để tưởng nhớ họ và ghi lại tuổi thơ mà gia đình đã cố giữ yên bình cho cô.
48 năm sau cái đêm ở Oldham, câu hỏi về đứa trẻ bị giấu đi đã có câu trả lời. Louise cũng không cần giấu bản thân nữa. Cô đứng ra nói về mình để những đứa trẻ sau này không phải mang gánh nặng của sự nghi ngờ, và đó là thứ di sản mà bố mẹ cô đã tranh đấu để giữ cho cô.
Tiến sĩ Edwards chụp ảnh cùng bà Lesley (thứ hai từ trái sang), cô con gái Louise (áo xanh) và cháu ngoại Cameron tại Phòng khám Bourn Hall vào năm 2008. Ảnh: Bourn Hall
Bình Minh (Theo People, BBC)
Thêm VnExpress trên Google
