Cụ ông kiện con gái đòi hũ cốt của cha mẹ

TP HCMÔng Văn, 75 tuổi, kiện con gái ra tòa vì đã lấy hũ tro cốt và bài vị của ông bà nội; có lời lẽ xúc phạm, đe dọa cuộc sống của ông.

Ông Văn, ngụ quận 9, là con trai duy nhất trong gia đình. Sau khi cha mẹ mất, ông làm lễ hỏa táng, đem tro cốt gửi ngôi chùa ở TP Biên Hòa, Đồng Nai.

Con gái ông là Ngọc, 49 tuổi, ngụ quận 2. Tháng 9/2018, bà này mâu thuẫn với cha và mẹ kế nên đến chùa lấy tro cốt và bài vị ông bà nội mang đi.

Theo ông Văn, ông nhiều lần yêu cầu trả nhưng con gái không chịu, còn có lời lẽ xúc phạm, đe dọa làm cuộc sống của ông xáo trộn. Ông làm đơn tố cáo, yêu cầu xử lý nhưng không thuộc thẩm quyền của công an. Do vậy ông nộp đơn kiện đến TAND quận 2, buộc con gái trả lại các di vật, xin lỗi công khai và chấm dứt xúc phạm danh dự, nhân phẩm, đe dọa vợ ông. 

Sau thời gian đi tìm ông đã thấy hũ cốt của mẹ, còn hai bài vị bằng đá và bảng tên hũ cốt của cha không biết ở đâu. 

Trong phiên tòa sơ thẩm hồi cuối năm ngoái, ngoài việc giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, ông đề nghị tòa buộc con gái "không được đến nhà ông và ngôi chùa đặt tro cốt".

Bà Ngọc không dự tòa. Trong bản tự khai, bị đơn không đồng ý với yêu cầu khởi kiện vì cho rằng cha mình đã lấy lại hũ cốt bà nội. Còn hai bài vị và bảng tên trên hũ cốt ông nội, bà đã đem thủy táng ở sông Đồng Nai.

Quá trình giải quyết vụ án, HĐXX nhận định, theo phong tục của người Việt, trách nhiệm và quyền thờ cúng cha mẹ giao cho con trai cả. Ông Văn là con trai duy nhất nên có quyền quản lý đối với bài vị và hài cốt cha mẹ mình với mục đích thờ cúng.

Do đó, việc bà Ngọc tự ý đến chùa lấy hũ tro cốt và bài vị mà không được ông Văn đồng ý là trái đạo lý, phong tục tập quán. Ông Văn bỏ tiền ra mua bài vị, trực tiếp gửi lên chùa nên có quyền sở hữu những di vật này. Bà Ngọc phải có trách nhiệm hoàn trả hoặc bồi thường trong trường hợp nguyên đơn có yêu cầu.

Theo HĐXX, pháp luật hiện hành không có quy định về việc sử dụng, chiếm hữu và định đoạt đối với bài vị là vật thờ cúng. Tuy nhiên, nếu căn cứ vào Khoản 2 Điều 113 BLDS, bài vị được coi là vật đặc định, không có vật thay thế.

Bà Ngọc khai bài vị được thủy táng ở sông Đồng Nai, ông Văn lại không chứng minh được những di vật này đang tồn tại hay bị chiếm giữ. Do vậy, HĐXX coi vật tranh chấp "không tồn tại", bác yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Về yêu cầu bà Ngọc xin lỗi công khai vì nhắn tin xúc phạm nguyên đơn qua Zalo và Facebook, HĐXX nhận định những tin nhắn này "có độ tin tưởng không cao, có thể làm giả, không được lập vi bằng", nguyên đơn lại không chứng minh được những tin nhắn ảnh hưởng sức khỏe và gây ra thiệt hại, nên tòa không đủ cơ sở buộc bị đơn xin lỗi. 

Đối với yêu cầu buộc bà Ngọc không được đến nhà và ngôi chùa giữ tro cốt, theo tòa là vượt quá phạm vi xét xử nên không thể xem xét. 

Không đồng ý với phán quyết này, ông Văn kháng cáo. Vụ án đã được TAND TP HCM thụ lý, giải quyết theo thủ tục phúc thẩm.  

Hải Duyên

*Tên các đương sự đã được thay đổi.