Cử nhân bỏ phố về làm trưởng bản vùng cao

Bỏ mức lương 15 triệu đồng ở thành phố, cử nhân Hà Văn Đốc về quê làm trưởng bản, giúp 1.091 dân vùng cao Thanh Hóa chuyển đổi số, phát triển kinh tế.

Những ngày đầu tháng 11, Hà Văn Đốc, 34 tuổi, trưởng bản Na Chiềng, xã Thiên Phủ lại mang laptop lội suối lên lán nương tìm bà con. "Đa số người dân bản hàng ngày đi nương, chăn thả gia súc, hiếm khi ở nhà. Muốn gặp để làm thủ tục số, cách duy nhất là trèo đồi, lội suối tìm đến tận nơi", anh Đốc kể.

Mỗi lần bà con nghỉ tay làm rẫy, anh mở máy, hướng dẫn họ tích hợp bằng lái xe, thẻ bảo hiểm y tế vào ứng dụng VNeID. Đây là công việc hàng ngày của Đốc từ khi anh được bầu làm trưởng bản Na Chiềng hồi tháng 6. Bản vùng cao có 241 hộ, 1.091 nhân khẩu, trong đó người dân tộc Thái chiếm 70%.

"Từ ngày ra Hà Nội học đại học, tôi chưa từng nghĩ có ngày trở về quê làm công tác dân vận", trưởng bản Na Chiềng nói.

Năm 2010, tốt nghiệp THPT, Đốc đi làm thuê phụ giúp gia đình. Nhận ra việc không có bằng cấp khó tạo sinh kế bền vững, anh quyết định ôn thi đại học. Thời đó, số người trong bản đỗ đại học đếm trên đầu ngón tay, việc một thanh niên đi làm bỏ dở để ôn thi vấp phải không ít sự hoài nghi của xóm giềng. Vừa đi làm vừa ôn thi, năm 2012, Đốc trúng tuyển Học viện Hành chính Quốc gia (nay là Học viện Hành chính và Quản trị công).

Năm 2018, anh tốt nghiệp và làm việc cho một doanh nghiệp ở Bắc Ninh với thu nhập 15 triệu đồng mỗi tháng. Từ số tiền dư hàng tháng, anh gửi về giúp gia đình chuyển đổi cơ cấu từ lúa nước sang các loại cây ngắn ngày như ngô, lạc, đậu.

Làm việc xa nhà 5 năm, Đốc quyết định về quê. Năm 2024, anh làm công chức Văn hóa - Xã hội xã Thiên Phủ với lương 5,2 triệu đồng. Vài tháng sau khi xã sáp nhập thôn bản, anh được người dân bầu làm trưởng bản.

Thời gian đầu nhận việc, trưởng bản 34 tuổi phải trực tiếp đi hòa giải mâu thuẫn gia đình và vận động người dân thay đổi tập quán làm kinh tế. Thử thách lớn nhất đối với anh là hướng dẫn đồng bào sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Với người dân Na Chiềng, điện thoại chủ yếu dùng để nghe gọi, các khái niệm định danh điện tử hoàn toàn xa lạ.

Đốc lập Tổ công nghệ số gồm 6 thanh niên, chia nhau đến từng nhà. Với các gia đình có người lớn tuổi, con cháu đi làm ăn xa, anh phải hướng dẫn từng thao tác nhỏ. Có những hôm, anh chạy xe máy rồi leo bộ lên lán nương tìm người dân vì họ đi làm từ sáng sớm đến tối mịt mới về. "Muốn bà con làm theo, mình phải cầm tay chỉ việc, làm mẫu để họ thấy hiệu quả", anh Đốc nói.

Sau 4 tháng, bức tranh chuyển đổi số ở Na Chiềng đã thay đổi. Người dân đã biết tự thao tác trên điện thoại để làm các thủ tục hành chính như đăng ký kết hôn, khai sinh hoặc đổi giấy phép lái xe, tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại.

Na Chiềng là bản miền núi, kinh tế đời sống còn bấp bênh. Trăn trở với bài toán giảm nghèo, anh Đốc hướng dẫn bà con thâm canh tăng vụ, trồng xen canh cây ngắn ngày, đồng thời kết nối tiêu thụ nông sản qua mạng xã hội. Anh cũng ấp ủ dự định phát triển du lịch cộng đồng để tạo sinh kế lâu dài.

Làm trưởng bản vùng cao, công việc không có giờ giấc cố định. Khác với thời gian làm việc ở thành phố có ngày nghỉ cuối tuần, anh Đốc luôn trong trạng thái sẵn sàng 24/7. Những đêm mưa bão, nước thượng nguồn đổ về, anh thức trắng theo dõi mực nước, kiểm tra các điểm sạt lở và gọi điện giục bà con sơ tán. "Trong mọi tình huống nguy hiểm, nguyên tắc cao nhất là không để người dân bị bỏ lại phía sau", anh nói.

Bận rộn với công việc chung, việc đồng áng ở nhà đều do bố mẹ lo liệu. Khi được hỏi có hối hận vì từ bỏ mức lương 15 triệu đồng để nhận thù lao khiêm tốn, trưởng bản 34 tuổi lắc đầu: "Điều quan trọng không phải thu nhập trước mắt, mà là tìm hướng đi kinh tế giúp bà con Na Chiềng cải thiện cuộc sống".

Sự nhiệt thành và công tâm giúp anh Đốc dần tạo được uy tín. 241 hộ dân ở Na Chiềng nay dành sự tin tưởng cho vị trưởng bản trẻ. "Niềm tin của bà con không nằm ở những lời hứa trong cuộc họp, mà từ cách ứng xử công bằng, trách nhiệm và sự xông xáo vì việc chung của anh Đốc", một người dân bản Na Chiềng chia sẻ.

Phó chủ tịch UBND xã Thiên Phủ Phạm Hồng Chương cho biết trong số 6 trưởng bản sau sáp nhập, anh Đốc là người trẻ nhất. Từng là cán bộ bán chuyên trách của xã, Đốc có lợi thế về công nghệ, sự nhiệt tình và nhạy bén trong phát triển kinh tế, bảo đảm an ninh địa bàn.

"Dù cần thêm thời gian tích lũy kinh nghiệm quản lý, những người trẻ như Đốc là lợi thế lớn, đóng vai trò cánh tay nối dài, giúp chính quyền cấp xã triển khai công việc nhanh chóng và hiệu quả hơn", ông Chương nói.

Quỳnh Nguyễn