Cứ 6 đôi kết hôn có một cặp vợ hơn tuổi chồng

Trong số các cặp đăng ký mới năm 2025, hơn 98.400 đôi vợ hơn tuổi chồng với chênh lệch 1-5 tuổi, chiếm 15,5%, bình quân hơn 6 đôi kết hôn có một cặp vợ hơn tuổi.

Báo cáo quốc gia về đăng ký và thống kê hộ tịch năm 2025 do Cục Thống kê vừa công bố cho thấy trong 636.900 trường hợp đăng ký kết hôn mới năm 2025, có 89.700 cặp vợ chồng bằng tuổi, chiếm 14%; 448.800 cặp chồng hơn tuổi vợ, chiếm 70,5%.

Khoảng 98.400 cặp còn lại vợ hơn tuổi chồng, chiếm gần 15,5% - tương đương với tỷ lệ thống kê giai đoạn 2021-2023. Độ chênh lệch 1-5 tuổi chiếm hơn 86% các cặp kết hôn vợ hơn tuổi chồng. Phụ nữ nhóm tuổi 30-34 tuổi kết hôn với người chồng thuộc nhóm 25-29 tuổi chiếm số lượng lớn nhất gần 10.600 cặp.

Tỷ lệ này có thể lý giải từ những thay đổi trong đời sống kinh tế và truyền thống, khi quan niệm về khoảng cách tuổi tác vợ - chồng dần cởi mở hơn. Hôn nhân hiện đại đề cao sự phù hợp và tự quyết cá nhân, khi phụ nữ ngày càng độc lập tài chính, nhiều cơ hội học tập, phát triển sự nghiệp và tự chủ. Việc lựa chọn bạn đời không còn phụ thuộc tiêu chí đàn ông phải lớn tuổi hơn mà thiên về trách nhiệm và khả năng chia sẻ trong gia đình.

Phạm vi lựa chọn bạn đời thay đổi một phần do người Việt đang có xu hướng kết hôn muộn hơn. Trong 5 năm, tuổi trung bình đăng ký kết hôn lần đầu của cả nam và nữ đều tăng thêm hơn hai tuổi. Năm 2021, trung bình nam giới đăng ký kết hôn lần đầu ở tuổi 29,3 và nữ giới 26,5. Năm 2025, con số này đã tăng lần lượt 31,7 với nam và 28,7 với nữ.

Trước 30 tuổi, phụ nữ thường có xu hướng kết hôn sớm hơn nam giới 3-4 năm. Tỷ suất kết hôn đạt đỉnh trong nhóm 20-24 tuổi với mức 62,5 người/1.000 dân, giảm xuống còn 48,6 người/1.000 dân ở nhóm 25-29. Trong khi đó nam giới ghi nhận tỷ suất kết hôn cao nhất 55 người/1.000 dân ở nhóm 25-29 tuổi và giảm xuống hơn 28 người/1.000 dân ở nhóm 30-34 tuổi.

Sau 30 tuổi, tỷ suất kết hôn của cả hai giới giảm rõ rệt nhưng nữ giảm nhanh hơn. Từ nhóm 45 tuổi trở lên, tỷ suất kết hôn của cả hai giới đều ở mức thấp.

Người Việt thường chọn đăng ký kết hôn vào đầu hoặc cuối năm, khi dữ liệu cho thấy tháng 1/2025 có 39.300 cặp và tăng gấp đôi lên 60.600 vào tháng 3. Số đăng ký giảm dần và xuống mức thấp nhất vào tháng 7 - thời điểm nóng nhất trong năm. Tháng 8 khi bước vào mùa thu, số đăng ký tăng trở lại và đạt mức cao nhất vào cuối năm, với 68.100 cặp đăng ký.

Tuổi kết hôn tăng kéo theo độ tuổi trung bình khi sinh con của nữ giới Việt Nam cũng có xu hướng lên 28,7 vào năm 2025 thay vì 28,4 vào năm 2021. Có 5 địa phương ghi nhận tuổi sinh con của người mẹ ở mức 29,5-30, cao hơn bình quân toàn quốc.

Nhóm này tập trung tại đô thị và vùng đồng bằng, trong đó TP HCM đứng đầu với 30 tuổi. Các vị trí tiếp theo là Hà Tĩnh 29,8 tuổi, Đà Nẵng 29,7, Hà Nội 29,6 và TP Huế 29,5 tuổi.

Các chuyên gia cho rằng độ tuổi kết hôn tăng cùng tỷ lệ sinh giảm sẽ đẩy nhanh hơn quá trình già hóa dân số ở Việt Nam. Dự báo đến năm 2030, cả nước sẽ có 17,2 triệu người cao tuổi và năm 2049 số người cao tuổi lên đến gần 27 triệu.

Hồng Chiêu