Công ty kiến trúc Việt đạt giải thưởng quốc tế

VTN Architects - công ty do kiến trúc sư Võ Trọng Nghĩa giành giải thưởng AIA International Design Awards 2026, dành cho văn phòng kiến trúc, hạng mục mỗi năm chỉ vinh danh một đơn vị.

Lễ trao giải AIA International Design Awards 2026 diễn ra ngày 14/11 ở Cairo, Ai Cập (rạng sáng 15/11 theo giờ Việt Nam) trong khuôn khổ Hội nghị Kiến trúc Quốc tế AIA International Conference 2026.

Bên cạnh Firm Award, hai công trình do kiến trúc sư Võ Trọng Nghĩa chủ trì thiết kế cũng nhận thêm bốn giải thưởng. Trong đó, Nhà đón Grand World Phú Quốc được trao giải Eric Tomich, giải thưởng mới ra mắt năm 2026 nhằm tôn vinh các công trình có giải pháp đột phá về kỹ thuật chế tác, kết cấu và phát triển bền vững. Nhà cộng đồng Casamia tại Hội An nhận giải Thiết kế Hòa nhập Xuất sắc (Inclusive Design Excellence Award), ghi nhận những thiết kế tạo không gian dễ tiếp cận, đáp ứng nhu cầu sử dụng đa dạng và tăng sự gắn kết cộng đồng. Cả hai công trình đồng thời nhận Giải Thành tựu Kiến trúc (Merit Award).

AIA International Design Awards là giải thưởng kiến trúc quốc tế thường niên do AIA International, thuộc Viện Kiến trúc sư Mỹ (American Institute of Architects), tổ chức từ năm 2014. Chương trình tôn vinh các công trình và văn phòng kiến trúc có thành tựu nổi bật trên thế giới, dựa trên những tiêu chí về chất lượng thiết kế, tính sáng tạo, giá trị nghệ thuật và phát triển bền vững. Năm nay, giải thưởng gồm 10 hạng mục.

Trong đó, Firm Award là một trong những hạng mục quan trọng, ghi nhận thành tựu của các công ty kiến trúc. Theo tiêu chí của ban tổ chức, đơn vị được xét giải phải có ít nhất 10 năm hoạt động với những công trình đạt chất lượng thiết kế cao, đồng thời thể hiện năng lực chuyên môn, tinh thần hợp tác và tầm ảnh hưởng đối với ngành kiến trúc. Mỗi năm chỉ có một đơn vị kiến trúc trên thế giới được lựa chọn trao giải này.

Kiến trúc sư Võ Trọng Nghĩa cho biết, Firm Award có ý nghĩa đặc biệt bởi ghi nhận hành trình 20 năm ông gây dựng và phát triển VTN Architects. Thành lập năm 2006, công ty hiện có văn phòng tại Hà Nội và TP HCM, hoạt động trong lĩnh vực thiết kế các công trình văn hóa, nhà ở và thương mại tại Việt Nam và nhiều quốc gia.

VTN Architects theo đuổi hướng kiến trúc xanh, ưu tiên sử dụng vật liệu tự nhiên, vật liệu địa phương và khai thác ánh sáng, gió, nước trong thiết kế. Các công trình kết hợp kiến trúc đương đại với những đặc trưng của kiến trúc Á Đông, hướng đến giảm tiêu thụ năng lượng và tăng sự kết nối giữa con người với thiên nhiên. Ông Nghĩa xem đây là một trong những giải thưởng quan trọng nhất từng nhận được, đồng thời bày tỏ sự biết ơn đối với các cộng sự đã đồng hành trong suốt quá trình phát triển công ty.

Bên cạnh Firm Award, hai công trình kiến trúc được vinh danh đều thể hiện hướng tiếp cận kiến trúc mà Võ Trọng Nghĩa theo đuổi trong nhiều năm, sử dụng vật liệu tự nhiên kết hợp kỹ thuật xây dựng hiện đại để tạo nên những không gian có bản sắc và thích ứng với điều kiện khí hậu.

Nhà cộng đồng Casamia tại Hội An có diện tích khoảng 1.600 m2, lấy cảm hứng từ những hàng dừa nước đặc trưng của địa phương. Công trình sử dụng 22 khung vòm tre lồ ô kết hợp hệ mái lợp, tạo nên không gian rộng, thông thoáng và có khả năng thích ứng với điều kiện thời tiết khắc nghiệt của miền Trung.

Nằm gần sông và sát biển, nơi thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão lớn, công trình vẫn duy trì kết cấu ổn định qua nhiều đợt bão kể từ khi hoàn thành năm 2021. Sự kết hợp giữa giải pháp kết cấu, chất lượng không gian và mô hình vận hành phục vụ cộng đồng là những điểm nổi bật của thiết kế này.

Trong khi đó, Nhà đón Grand World Phú Quốc có diện tích khoảng 1.460 m2, cao gần 15 m, sử dụng khoảng 42.000 cây tre. Công trình gây chú ý với giải pháp tạo hình "điêu khắc âm bản", trong đó phần lõi kết cấu mang hình dáng hoa sen và trống đồng, được bao bọc bởi hệ khung lưới tre đan ô vuông.

Thiết kế tạo nên những hiệu ứng hình khối và ánh sáng khác nhau, đồng thời tận dụng điều kiện tự nhiên để giảm nhu cầu sử dụng năng lượng. Theo ông Nghĩa, nhờ nằm giữa mặt nước và khai thác thông gió tự nhiên, công trình không cần lắp đặt hệ thống điều hòa không khí. Không gian bên trong của công trình được giới kiến trúc ví như một "đền thờ của gió và ánh sáng".

"Đối với tôi, kiến trúc không chỉ là tạo ra những công trình đẹp, mà còn góp phần chữa lành tâm trí con người và Trái Đất. Thông qua việc đưa cây xanh, ánh sáng tự nhiên, gió và nước vào công trình, chúng tôi mong muốn tạo ra những không gian sống gần gũi với thiên nhiên, giúp con người thư giãn, bình an hơn, đồng thời giảm tác động đến môi trường", ông Nghĩa chia sẻ.

Kiến trúc sư Võ Trọng Nghĩa sinh năm 1976 tại Quảng Bình. Ông được biết đến qua nhiều công trình sử dụng tre, gỗ, cây xanh và các giải pháp thông gió tự nhiên như Cafe Gió và Nước, Bamboo Wings, Nhà Bát Tràng và Farming Office. Năm 2024, ông được bổ nhiệm làm giáo sư thỉnh giảng về kiến trúc Norman R. Foster tại Đại học Yale, Mỹ. Các thiết kế của ông cũng từng nhận nhiều giải thưởng trong nước và quốc tế, trong đó có Giải Kiến trúc Quốc gia Việt Nam, Prince Claus Award của Hà Lan và các huy chương vàng của Hội đồng Kiến trúc sư châu Á (ARCASIA), Giải Nghệ thuật Văn hóa Fukuoka 2025...

Minh Ngọc