 |
|
Công nhân may có việc, song thu nhập đang bị cắt giảm. |
Chị Nguyễn Thị Hiền, công nhân Công ty may Phương Nam, cho rằng, ai ở trong nghề mới thấu hiểu được nổi cực nhọc của thợ may. Sống ở vùng quê miền trung (Hà Tĩnh), việc ít người nhiều, chị Hiền vào thành phố kiếm sống. Do không có trình độ, chị chỉ xin được vào xí nghiệp may. Có tới thâm niên 10 năm trong nghề, nhưng chị Hiền vẫn mong muốn có một công việc khác để thay thế. Nhiều lúc chị muốn bỏ cuộc giữa chừng do không còn sức khỏe để tăng ca. "Thợ may phải làm việc cả trí óc chứ không đơn thuần chỉ là lao động chân tay, mắt nhìn mũi kim, chân đạp, tay căng vải vất vả lắm”, chị Hiền tâm sự.
Còn chị Trần Thị Minh, công nhân may Công ty Garmex tâm sự, nghề may vất vả lắm, làm nhiều nhưng thu nhập chẳng bao nhiêu. Một tháng làm kể cả tăng ca (từ 10 đến 12 giờ/ngày), tiền lương chưa tới 1 triệu đồng, trong khi đó giá tiêu dùng liên tục leo thang. Nỗi lo của chị Minh không chỉ dừng lại ở đó. Lô hàng thuộc Cat 338/339 bị cấm vận do liên quan tới vụ ông Thắng bị bắt nên công ty đã quyết định giảm bớt 970 nhân công trong tháng 9. Chị Minh e rằng mình sẽ nằm trong số đó vì tay nghề của chị chỉ ở mức trung bình. Trong khi đó tiền mướn nhà, tiền ăn hằng tháng lên đến 1 triệu đồng, cao gần gấp đôi so với tiền lương. "Hàng làm ra nhưng vẫn nằm nguyên trong kho, không có đơn hàng mới thì chúng tôi lấy đâu ra việc làm. Mình may công nghiệp quen rồi giờ khó xin vào các tiệm tư không biết xoay xở ra sao", chị Minh nói.
Hoàn cảnh của chị Lê Thu Tiên còn éo le hơn. Là công nhân may của công ty Minh Châu, nhưng hiện công ty này đã đóng cửa một cơ sở do không xin được quota dệt may. Không thể tiếp tục cầm cự với đồng lương quá ít (300.000 đồng/tháng), chị đang tính quay về quê vì có ở lại cũng không có việc, lấy đâu tiền mướn nhà. "Mình làm ăn theo sản phẩm, không có hàng lấy đâu ra tiền để sinh sống và còn lo cho bố mẹ ở quê", chị Tiên tâm sự.
Không riêng gì doanh nghiệp mà công nhân cũng có thái độ bất bình về việc chạy mua hạn ngạch. Theo chị Nguyễn Thu An, chuyền trưởng một dây chuyền may của Công ty Bình Hòa, quận 11, trước đây may một chiếc áo được hưởng gần 1 USD, nhưng trong 2 tháng nay giảm còn 0,4 USD, mà trung bình một công nhân làm chưa tới 2 chiếc/ngày. Chủ doanh nghiệp giải thích, phí hạn ngạch quá cao nên phải giảm tiền lương xuống thì mới đủ để chi phí cho một đơn hàng. "Nhiều khi tôi phải tăng ca tới 9h tối để làm kịp thời hạn, vậy mà khi làm xong tiền lương vẫn chưa được nhận do hàng không xuất được. Công nhân là người chịu nhiều thiệt thòi nhất, chúng tôi nai lưng làm nhưng miếng ngon thì ở trên hưởng. Họ là những người ngồi mát xơi bát vàng, mong rằng lần này pháp luật sẽ trừng trị nghiêm minh", chị An nói.
Theo một giám đốc công ty may tư nhân ở quận 11, việc xin hạn ngạch rất khó khăn đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ. 400 công nhân của công ty ông luôn trong tình trạng thiếu hàng làm. Hiện nay những Cat nóng đã hết hàng, thậm chí 95-96% đơn hàng đã đầy, trong khi đó đơn hàng lại giảm 30% so với cùng kỳ năm ngoái. Điều này đã đẩy doanh nghiệp đến chỗ phải giảm giờ làm, giảm tiền lương công nhân. Trước đây một công nhân làm 8-10 giờ/ngày thì nay xuống còn 6 giờ/ngày, kéo theo thu nhập cũng giảm từ 1,2 triệu đồng/tháng còn 800.000 đồng/tháng.
Vị giám đốc này cho biết, nếu xét theo năng lực thực tế thì công ty của ông phải sử dụng khoảng 100.000-120.000 tá ở Cat 338/339, nhưng Bộ thương mại chỉ cấp được 30.000 tá. Là người nắm trọng trách công ty, ông bảo sẽ cố gắng tìm mọi cách để giải quyết công việc, đảm bảo cuộc sống cho công nhân, nhưng đơn hàng nội địa đâu phải lúc nào cũng có. Còn may hàng xuất khẩu vào các nước phi quota thì giá quá rẻ không đủ sống. "Có lẽ trong tương lai, công ty còn giảm thiểu nhân công, có khi đóng cửa luôn nhà xưởng", ông nói với giọng buồn buồn.
Bà Lưu Xanh Thu Cúc, Chủ tịch công đoàn của Công ty Gamex cho VnExpress biết, công ty cũng đang chỉ tạm cho công nhân nghỉ việc, nếu có đơn hàng sẽ đi làm lại, nhưng khả năng này rất mong manh. Bởi đơn hàng xuất khẩu thì việc xin hạn ngạch quá gian nan còn đơn hàng nội địa đâu phải dễ tìm. Công nhân đã quen may hàng thun nay chuyển sang may hàng jacket phải huấn luyện lại từ đầu.
Còn theo bà Linh, giám đốc Minh Châu thì sau nhiều lần ra Hà Nội xin giao hạn ngạch, nhưng không thành công, đơn hàng nội địa cũng hiếm nên đã đóng cửa một phân xưởng, chỉ cầm cự lại được một phân xưởng nhỏ. "Mình chưa muốn cho công nhân nghỉ hẳn nhưng ít việc, 1 ngày làm 3 tiếng hết hàng, lương bổng giảm sút, đành để công nhân tính đường khác mưu sinh", bà Linh cho biết.
Thùy Vinh