 |
|
Một em nhỏ người Mỹ gốc Ấn. Ảnh: pacassociation.org. |
Ở Edison, một khu ngoại thành của New York, cứ ba người thì có một người gốc Ấn. Nhiều người nhập cư mới đến đây để làm bác sĩ, kỹ sư, các chuyên gia công nghệ cao. Họ bị thu hút tới sống ở khu “Tiểu Ấn Độ” vì sự thuận tiện – gần ga tàu – và cả thân thuộc.
“Ở đây họ có thể mua thực phẩm và đồ dùng từ quê nhà”, Aruna Rao, một nhà tư vấn sống tại đây, cho biết.
Mặc dù đã có một dòng người Ấn Độ tới Mỹ định cư vào những năm 1960, người nhập cư gốc Ấn đổ tới đây nhiều hơn bất kỳ cộng đồng nào khác từ năm 2000 đến 2005. Cộng đồng không chỉ tăng mạnh mà còn đang ngày một trưởng thành. Sau hàng thập kỷ tự khẳng định một cách thầm lặng, người Ấn nay ngày một mạnh dạn khi bàn về những vấn đề như chính trị, sắc tộc và các chủ đề khác.
“Tôi đã nghiên cứu cộng đồng này suốt 20 năm và trong 4 hay 5 năm qua, có một sự khác biệt đang xảy ra”, Madhulika Khandelwal, chủ tịch trung tâm Người Mỹ gốc Á tại Đại học Queens ở New York bình luận. “Người Mỹ gốc Ấn cuối cùng đã lên tiếng”.
Có khoảng 2,3 triệu người gốc Ấn mang quốc tịch Mỹ, bao gồm cả người nhập cư và những người sinh ra ở Mỹ, theo số liệu thống kê năm 2005. Năm 2000, con số này là 1,7 triệu.
Họ có những cộng đồng lớn ở New Jersey, New York, California và Texas. Thu nhập bình quân của họ hơn 60.000 USD/năm, cao hơn mức bình quân cả nước đến 35%. Người Mỹ gốc Ấn cùng với Ấn kiều trên khắp thế giới gửi về Ấn Độ 23 tỷ USD năm 2005.
Vì vậy, khi băng video quay được cảnh thượng nghị sĩ bang Virginia George Allen gọi một người Mỹ gốc Ấn là “macaca” – một loại khỉ và là một từ xúc phạm, cộng đồng đã nhanh chóng có phản ứng. Chỉ ít ngày sau, Sanjay Puri, người sáng lập ra Ban Hành động Chính trị Mỹ Ấn và các nhà lãnh đạo gốc Ấn khác tại Washington DC yêu cầu và có một cuộc gặp kéo dài với Allen. Vị thượng nghị sĩ sau đó đã xin lỗi công khai.
Nếu điều này xảy ra 10 năm trước thì sao?
“Mọi việc sẽ khó khăn hơn nhiều”, Puri nhận xét. “Nhưng đây là một cộng đồng giàu có và phát triển nhanh chóng. Người ta bắt đầu hiểu rằng chúng tôi đang đóng góp về mặt chính trị, và điều này đã tạo ra một sự khác biệt lớn”.
Nhiều người nhập cư Ấn Độ đến Mỹ hoàn toàn chú tâm vào thành công cá nhân – giành một công việc hàng đầu, kiếm tiền và khuyến khích con cái họ làm tương tự.
Nhưng tình hình đang thay đổi. Sau sự kiện 11/9, nhiều người theo đạo Sikh gốc Ấn, vốn đội khăn trùm đầu để thể hiện đức tin của họ, bị nhầm với người Hồi giáo và bị coi là khủng bố. Hàng trăm người bị quấy rối hoặc tệ hơn thế. Tại Mesa, Arizona, một chủ quầy xăng theo đạo Sikh, bị bắn chết ngày 15/9/2001 bởi một kẻ khai với cảnh sát rằng: “Tất cả những tên Ảrập phải bị bắn”.
Ít người hiểu rõ quyền của mình vì họ không tích cực tham gia hoạt động chính trị, Amardeep Singh, giám đốc nhóm Liên minh Sikh ở New York, giải thích. “Vụ 11/9 tạo nên một thế đối đầu. Chúng tôi nhận ra bây giờ mình cần phải tích cực tham gia vào tiến trình hoạch định chính sách. Nếu không các chính sách sẽ được làm ra mà không xét đến quyền lợi của chúng tôi”.
Hiện nay nhóm đang có hai đề xuất chờ hội đồng thành phố New York thảo luận: Một cho phép nhân viên thành phố đội khăn trùm đầu và một buộc các quan chức thành phố phải vạch kế hoạch ngăn chặn các hành vi tội phạm nhằm vào cộng đồng thiểu số, nếu một vụ tấn công khủng bố khác xảy ra. Gần đây, có 3 người Sikh đã được bầu vào các vị trí cấp thấp ở thành phố. “Đó là một bước khởi đầu tốt”, Singh nhận xét.
“Câu hỏi mà mọi người Mỹ gốc Ấn đang đặt ra là: Liệu giấc mơ nước Mỹ là kiếm được nhiều tiền và có những chiếc ôtô sang trọng đã đủ chưa?” ông bình luận. “Giờ đây, cộng đồng đang đóng góp và hoạt động một cách tích cực hơn”.
Người Ấn Độ cũng tham gia các lĩnh vực bên ngoài chính trị và gây ảnh hưởng lên xã hội nói chung. Họ có mặt đông đảo trong hàng ngũ giảng viên đại học, kỹ sư và kỹ thuật viên. Khoảng 10% - 12% sinh viên ngành y hiện nay là người gốc Ấn. Một nửa số quán trọ ở Mỹ do người Ấn Độ làm chủ.
Tại thành phố New York, Basement Banghra - một sự kiện âm nhạc pha trộn nhạc hip-hop với các giai điệu Ấn Độ mỗi tháng thu hút hàng trăm người đến hộp đêm Sounds of Brazil - sẽ kỷ niệm 10 năm hoạt động vào năm tới.
Có nhiều nhà văn gốc Ấn, trong đó có người giành giải Pulitzer như Jhumpa Lahiri (ở Brooklyn), các nhà làm phim như Mira Nair, người đã dựng bộ phim “Người trùng tên” dựa trên tiểu thuyết của Lahiri. Phim chuẩn bị công chiếu vào mùa xuân tới. Có những ngôi sao truyền hình gốc Ấn như Parminder Nagra và Naveen Andrews.
“Những điều này đang xảy ra vào cùng một thời điểm, và bổ sung cho nhau. Cứ như thể cứ cách một ngày lại có một quyển sách hay một bộ phim lớn hay có một thành tựu nào đó của người gốc Ấn”, Khandelwal nhận xét.
Những người gốc Ấn sinh ra ở Mỹ - họ gọi mình là Delsis- cũng đang tự tin cất lên tiếng nói của mình.
Cùng với sự phát triển nhanh chóng, cộng đồng này cũng đang trở nên phức tạp hơn. Cộng với sự đa dạng đến chóng mặt do chính nền văn hóa Ấn Độ - nhiều ngôn ngữ, khác biệt văn hóa, chính trị và ẩm thực – là những chênh lệch giai cấp giữa những người Mỹ gốc Ấn.
Khoảng 1/10 sống trong nghèo đói. “Đây là một cộng đồng của những sự đối lập”, Deepa Iyer, giám đốc tổ chức Các nhà lãnh đạo Mỹ gốc Nam Á của Ngày mai, bình luận. “Chúng tôi nghe nhiều về một cộng đồng có học vấn cao và giàu có này. Nhưng cũng có những người không nói sõi tiếng Anh và đang phải chống chọi các vấn đề về nhập cư và chịu đựng các hành động phân biệt chủng tộc”.
Những chủ đề như vậy được thảo luận ở New Jersey, nơi có 170.000 người gốc Ấn (theo số liệu thống kê năm 2000). Nhiều người ở đây vẫn còn nhớ những băng nhóm thanh niên da trắng ở thành phố Jersey vào cuối những năm 1980. Chúng tự gọi mình là Dotbuster (Kẻ phá hủy nốt ruồi), ám chỉ nốt ruồi giả trang trí trên trán một sồ phụ nữ Hindu. Vào năm 1987, một giám đốc tài chính bị đánh đập bằng gậy bóng chày cho tới chết, trong khi những kẻ hành hung ông hét lớn: “Hindu! Hindu!”
Những vụ như vậy đã giảm nhưng chưa bao giờ biến mất, Singh thuộc Liên minh Sikh cho biết. Năm ngoái, hai thanh nhiên Sikh đã bị hành hung tại trường công ở New Jersey.
Ở Edison (New York) những năm gần đây có một sự căng thẳng ngầm giữa người gốc Ấn và cảnh sát. Nó bùng nổ trong dịp kỷ niệm Quốc khánh Mỹ 4/7. Cảnh sát được gọi tới một khu căn hộ của người Ấn để giải tán một đám đông gần 800 người và một người Ấn Độ cho biết anh đã bị cảnh sát đánh đập. Khi cộng đồng tổ chức biểu tình vào tháng sau, người đàn ông nói trên bị bắt với lý do anh ta là người nhập cư bất hợp pháp. Hiện người này vẫn bị giam.
“Rõ ràng giữa hai bên có sự căng thẳng và nghi kỵ”, Rao, vốn sống ở Edison từ 7 năm qua, nhận xét. “Nhiều người tự hỏi: Tôi đang làm gì ở đất nước này vậy? hay Tôi đã nói rồi mà. Chúng ta sẽ không bao giờ được chấp nhận đâu”. Cô nói thêm là không có người gốc Ấn nào trong ban giám hiệu trường học hay hội đồng thành phố ở Edison.
Các quan chức thành phố kêu gọi các nhà hòa giải của bang giúp làm cầu nối trong cộng đồng.
Desai, luật sư về nhập cư, đã sống ở New Jersey từ năm 3 tuổi, nhận xét cô đã nhận thấy nhiều dấu hiệu thay đổi tích cực so với thế hệ trước: “Chúng tôi đã tạo nên ảnh hưởng ở tất cả các lĩnh vực. Giờ đây có nhiều người còn biết đến những ngày lễ và văn hóa của chúng tôi. Mọi việc đang thay đổi. Chúng tôi đang hiện diện một cách rõ nét hơn”.
M.C. (theo AP)