Có nên mua TV trưng bày, đã sử dụng tại siêu thị điện máy?
TV trưng bày tại siêu thị thường phải chạy liên tục từ 10 đến 14 tiếng mỗi ngày. Điều này bào mòn trực tiếp tuổi thọ của hệ thống chiếu sáng và các linh kiện bên trong. Tùy thuộc vào công nghệ tấm nền, mức độ rủi ro sẽ khác nhau.
Chẳng hạn với LED hoặc Mini LED, nguy cơ lớn nhất là thoái hóa đèn nền (backlight), tình trạng độ sáng tối đa sẽ giảm dần, màu trắng trên màn hình có xu hướng ố vàng hoặc xuất hiện vùng tối (clouding) không đều màu sau nhiều giờ chạy liên tục.
Trong khi đó, với tấm nền QLED, lớp chấm lượng tử giúp màu sắc giữ độ rực rỡ lâu hơn, nhưng đèn nền vẫn chịu áp lực nhiệt tương tự LED thường. Nếu máy chạy liên tục trong môi trường nóng, tấm nền có thể bị cong vênh nhẹ gây hở sáng ở các cạnh viền.
Các hãng sản xuất tính toán độ bền của TV thương mại dựa trên nhu cầu sử dụng gia đình, trung bình 4-8 giờ/ngày. Với tần suất này, TV có thể hoạt động ổn định 5-7 năm trước khi linh kiện bắt đầu lão hóa tự nhiên. Với môi trường siêu thị, thường thiết bị sẽ bị "ép" chạy 10-14 giờ/ngày, nên một TV trưng bày 6 tháng đã tiêu hao lượng tuổi thọ tương đương 1,5-2 năm sử dụng tại gia đình.
Một số mẫu TV hàng trưng bày, hàng cũ tại một cửa hàng điện máy ở TP HCM. Ảnh: Bảo Lâm
Các mẫu cài ở Chế độ cửa hàng (Store Mode) hoặc Sống động (Vivid) sẽ ép đèn nền và chip xử lý hình ảnh chạy ở mức 100% công suất. Hệ quả là nhiệt lượng tỏa ra rất lớn, làm keo dán viền màn hình nhanh bong tróc, các linh kiện tụ điện nhanh khô và đèn nền giảm tuổi thọ nghiêm trọng. Tấm nền và hệ thống đèn nền chịu tác động trực tiếp từ nhiệt độ, độ sáng và môi trường tại siêu thị, tiếp đến là bo mạch, trong khi chi tiết ít ảnh hưởng nhất là loa, do môi trường siêu thị không cần âm lượng lớn.
Trong khi đó, TV cũ được bán tại siêu thị thường là hàng đổi trả còn đủ điều kiện bán lại hoặc hàng tồn kho từ các mẫu đã ngừng kinh doanh. Các model này thường có thời gian chạy ngắn hơn nhiều so với hàng trưng bày, nhưng giá bán tùy theo thời gian bảo hành với mức giảm thực tế không quá sâu.
Các siêu thị, cửa hàng thường có mức chiết khấu và trợ giá riêng cho TV trưng bày, đã sử dụng. Siêu thị định giá dựa trên mức độ khấu hao thực tế của sản phẩm, thông qua tình trạng hao mòn cụ thể về ngoại hình, số giờ hoạt động và những tình trạng đi kèm khác.
Theo tôi, cần cân nhắc mua loại TV này nếu xét đến độ bền, nhất là những mẫu đời cũ vốn đã hết vòng đời (end-of-life) do linh kiện thay thế (đặc biệt là màn hình và bo mạch chủ) từ nhà máy đã ngừng sản xuất. Nếu máy hỏng sau khi hết bảo hành, khách hàng gần như không thể sửa chữa. Ngoài ra, hệ điều hành cũng có thể không được cập nhật phần mềm, dẫn đến rủi ro các ứng dụng phổ biến như các ứng dụng giải trí sẽ ngừng hỗ trợ định dạng trên TV đó sau thời gian ngắn.
Nếu ngân sách có hạn, đây có thể là phương án đáng cân nhắc, nhưng kèm ba lưu ý về chính sách bảo hành, thời gian hoạt động của TV, và phải kiểm tra ngoại quan và màn hình. Trong đó, yếu tố quan trọng nhất là cam kết hậu mãi, truy xuất tổng thời gian đèn nền đã sử dụng để ước tính tuổi thọ còn lại của TV và giấy tờ rõ ràng bằng cách đảm bảo siêu thị xuất hóa đơn ghi rõ tình trạng hàng hóa và thời hạn bảo hành thực tế còn lại trên hệ thống điện tử của hãng.
Khách hàng cũng có thể tự kiểm tra các chi tiết trước khi mua, như ốc vít (có vết trầy xước kim loại hay không), viền màn hình (có ọp ẹp hay cạy mở chưa), cổng kết nối (bo mạch đã bị thay thế hay chưa) và các loại tem (tem niêm phong, tem series, tem bảo hành) còn nguyên vẹn hay không.
Với màn hình, nên yêu cầu nhân viên khôi phục cài đặt gốc để kiểm tra độ mượt của hệ điều hành. Sau đó, có thể tìm điểm chết màn hình bằng cách mở YouTube, tìm từ khóa "TV Screen Test", nhìn kỹ ở khoảng cách gần xem có điểm ảnh nào bị tắt (đen) hoặc luôn sáng chói không, đồng thời quan sát xem góc màn hình có bị ố vàng không.
Ông Trần Võ Minh Thông
Chuyên viên marketing thương hiệu Coocaa Việt Nam