Cô gái Thanh Hóa đưa đặc sản rừng lên chợ mạng
Một chiếc máy ảnh cũ, những chuyến đi rừng và hàng trăm giờ tự học quay, dựng video đã giúp Lê Thị Thủy, 24 tuổi, tìm được đầu ra cho đặc sản quê nhà.
Năm 2021, sau khi tốt nghiệp cấp 3, Lê Thị Thủy rời quê ở thôn Thanh Tân, xã Hóa Quỳ, Thanh Hóa ra Hà Nội làm việc với mức lương 6-7 triệu đồng mỗi tháng. Trừ chi phí sinh hoạt, số tiền tiết kiệm không đáng kể.
Khi đại dịch bùng phát, Thủy trở về quê với dự định nghỉ ngơi 3 tháng. Tuy nhiên, nhận thấy lợi thế đồi núi với nguồn sản vật rừng phong phú có thể mang lại thu nhập quanh năm, cô quyết định ở lại hẳn.
Lựa chọn này ban đầu vấp phải sự can ngăn của bố mẹ, những nông dân gần 60 tuổi luôn mong con gái có công việc ở thành phố. "Lúc đó, tôi đánh liều một phen, quyết định ở lại và lập nghiệp trên chính quê hương mình", Thủy kể.
Quê Thủy nằm gần vùng đệm của các vườn quốc gia Bến En và Bờ Mùn, nơi đồng bào người Thổ, Thái, Mường sinh sống đan xen. Từ nhiều thế hệ, sống nhờ sản vật rừng núi đã trở thành điều tự nhiên. Người dân tuân thủ chủ trương phát triển kinh tế dưới tán rừng, chỉ khai thác lâm sản phụ dưới sự giám sát của kiểm lâm.
Sản vật tại đây phong phú theo mùa. Tháng 5, thợ rừng đi lấy mật ong khoái; tháng 8 bắt đầu mùa măng, nấm lim xanh; đến mùa đông là lúc nấm hương, mộc nhĩ sinh sôi. Ngoài ra, thảm thực vật còn cho các loại củ, quả, hoa có giá trị như củ mài, hạt dổi, mắc khén, sa nhân, quả tai chua, trám rừng và trà hoa vàng.
Lê Thị Thủy thu hoạch quả dâu da đất tự nhiên trong rừng. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Mỗi chuyến đi rừng của Thủy thường kéo dài nhiều giờ, xuyên qua các đoạn dốc, suối và bụi rậm nhiều vắt. Có ngày đầy giỏ, có bữa trắng tay. Thủy nhớ lần theo các chú thợ rừng đi bộ 4-5 km, cả nhóm thu được 4 kg nấm lim mọc dày trên thân cây chết khô. Đây là sản vật có giá 900.000 đồng đến 3 triệu đồng một kg tùy loại. Lần khác, lội rừng mỏi chân mới tìm được tổ ong, nhưng khi trèo lên tới nơi cô lại sơ ý làm rơi túi mật, mất trắng thành quả cả ngày.
Thời gian đầu, Thủy theo người lớn vào rừng hái lượm, sau đó bán lại cho các đầu mối thu mua trong vùng. Công việc chưa đều đặn, thu nhập dao động 100.000-300.000 đồng mỗi ngày.
Nhận ra không thể chỉ phụ thuộc vào thương lái, Thủy quyết định tìm cách đưa thẳng sản vật đến tay người dùng thông qua mạng xã hội. Không qua trường lớp, cô tự lên mạng học cách căn góc, chỉnh ánh sáng và dựng hình. Hơn hai năm đầu ghi hình bằng điện thoại dưới tán rừng, ánh sáng chênh lệch khiến hình ảnh rung lắc, nhiều cảnh phải quay đi quay lại.
Đến đầu năm 2024, cô dành dụm 12 triệu đồng mua một chiếc máy ảnh cũ. Mỗi lần vào rừng, máy được bọc cẩn thận trong túi dày chống va đập. Ban ngày, Thủy vác chân máy, tự chọn góc và ghi hình cảnh thu hái. Tối trở về lúc 20h, cô bắt tay dựng video đến 2-3h sáng, rồi lại chợp mắt vài tiếng trước khi thức dậy theo chân các thợ rừng.
Sự kiên trì mang lại kết quả khi một video ghi cảnh trèo cây đa lấy mật ong thu hút 4 triệu lượt xem. Trang bán hàng của cô đến nay có hơn 40.000 người theo dõi, trở thành kênh giới thiệu sản vật đến khách mua. Hiện tại, ngoài các mặt hàng theo mùa, Thủy duy trì bán mật ong, bột củ mài, sắn dây, mắc khén và hạt dổi cho khách toàn quốc.
Thủy đi thu hái măng rừng. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Khi lượng khách hàng ổn định, Thủy không chỉ tiêu thụ sản phẩm của gia đình mà còn trở thành đại lý thu mua, giúp bà con trong vùng có đầu ra nông sản thường xuyên. Điển hình như sau mỗi mùa gặt nông nhàn, người dân có thời gian đi rừng đào củ mài. Có ngày dân bản chở đến bán cho Thủy một vài tạ. Lượng hàng lớn, để lâu dễ thâm hỏng, cô phải thuê cả chục lao động địa phương làm việc đến đêm muộn để nạo vỏ, kịp thời đưa vào lò sấy khô.
Từ đầu năm nay, cô gái 24 tuổi còn có thêm nguồn thu từ chương trình trả tiền cho nhà sáng tạo nội dung của nền tảng, ước đạt 6-10 triệu đồng mỗi tháng.
Từ tiền tích cóp, cô mua được một mảnh đất riêng, xây nhà và lập gia đình. Giờ đây, Thủy không còn phải một mình vác máy quay vào rừng. Chồng cô, anh Lê Viết Quý, 32 tuổi, đảm nhận toàn bộ việc quay phim và dựng hậu kỳ, giúp vợ chuyên tâm tìm kiếm và phát triển sản phẩm.
"Tôi tin khi biết ứng dụng công nghệ ngay tại quê hương, hoàn toàn có thể thoát nghèo và thay đổi cuộc sống", Thủy nói.
Xem thêm ảnh Thủy đi rừng:
Phan Dương