Chuyên gia giải đáp những hiểu lầm về dậy thì sớm ở trẻ
Các chuyên gia làm rõ những hiểu lầm về nguyên nhân dậy thì sớm, từ thực phẩm, đồ uống đến mỹ phẩm và thực phẩm chức năng, dựa trên bằng chứng khoa học.
Hội thảo "Hiểu đúng về dậy thì sớm dưới góc nhìn khoa học đa chiều" vừa được Hội đồng Dinh dưỡng khoa học ứng dụng tổ chức vào ngày 13/9, tại TP HCM. Chương trình có sự góp mặt của 15 chuyên gia nhi khoa và dinh dưỡng, mang đến nguồn tham chiếu khoa học và những chia sẻ thực tế từ kinh nghiệm thăm khám, giúp phụ huynh nuôi con bằng kiến thức đúng đắn.
Hội thảo quy tụ các chuyên gia đầu ngành giúp tháo gỡ hiểu lầm phổ biến cũng như cách chăm sóc, đồng hành cùng trẻ trong giai đoạn tiền dậy thì và dậy thì. Ảnh: Hội đồng Dinh dưỡng khoa học ứng dụng
Tại sự kiện, các chuyên gia cho biết nguồn đạm động vật (thịt, sữa, trứng...) cung cấp nhiều dưỡng chất thiết yếu như protein, canxi, chất béo... cho giai đoạn tăng trưởng của trẻ. Song do những tin đồn thất thiệt, chúng bị nhiều cha mẹ đưa vào danh sách phải cắt giảm mạnh tay, dẫn đến việc vô tình làm con trẻ thiếu chất trong thời kỳ cao lớn nhanh.
Theo TS.BS. Nguyễn Nhật Nam – Trưởng Đơn vị Nội tiết Bệnh viện FV, tin đồn "sữa bò gây dậy thì sớm" đã rộ lên cách đây 5 - 10 năm trên mạng xã hội. Song không ai biết đích xác nguồn tin đến từ đâu, bởi đến nay, chưa có bằng chứng khoa học nào khẳng định điều này. Thậm chí, thế giới có những nghiên cứu kết luận tần suất uống sữa không liên quan đến tuổi có kinh nguyệt sau này.
TTƯT.BS. Trương Hữu Khanh, TTƯT.BS. Trương Hữu Khanh - Trưởng phòng Công tác Xã hội, nguyên Trưởng khoa Nhiễm - Thần kinh Bệnh viện Nhi Đồng 1, cũng bày tỏ quan điểm, sữa mang "nỗi oan" lớn nhất trong danh sách thực phẩm bị đồn đại dậy thì sớm. "Các loại sữa tươi thanh trùng, sữa tiệt trùng, sữa công thức... đều phải theo tiêu chuẩn sản xuất. Chúng hoàn toàn không liên quan đến quá trình dậy thì sớm hay muộn. Nếu có khả năng đó xảy ra, cả thế giới đều bị dậy thì sớm", ông lý giải.
TS.BS. Lưu Thị Mỹ Thục - Trưởng khoa dinh dưỡng - Tiết chế Bệnh viện Nhi Trung ương, cho rằng thịt, sữa, trứng... vẫn là nguồn cung cấp protein và canxi chuẩn hóa giúp trẻ phát triển chiều cao tối ưu. Phụ huynh cần chú ý chăm sóc giai đoạn tiền dậy thì để hỗ trợ dinh dưỡng tối đa, giúp trẻ phát triển chiều cao trong giai đoạn vàng tăng trưởng.
TTƯT.BS. Trương Hữu Khanh (áo sơ mi xanh) chia sẻ góc nhìn khoa học về thông tin "sữa bò gây dậy thì sớm" và công dụng thực sự của sữa hỗ trợ trẻ phát triển chiều cao. Ảnh: Hội đồng Dinh dưỡng khoa học ứng dụng
Chia sẻ tại hội thảo, các chuyên gia cho biết phụ huynh không chỉ vội quy kết nhầm cho nhiều "thực phẩm vàng" có giá trị dinh dưỡng cao, mà còn bỏ qua những yếu tố nguy cơ thực sự đến từ đồ ngọt, đồ chiên rán, môi trường, mỹ phẩm... có thể tác động đến dậy thì sớm.
TTƯT.BS. Đặng Thị Kim Huyên - Nguyên trưởng khoa khám bệnh Bệnh viện Đại học Y dược TP HCM, tiết lộ những thực phẩm cần hạn chế nhất là đồ chiên rán qua nhiệt độ cao, thức ăn nhanh, trà sữa, chất làm ngọt nhân tạo... Chúng làm cơ thể dư thừa năng lượng và thừa cân béo phì, có liên quan gián tiếp đến quá trình dậy thì sớm.
Chuyên gia còn chỉ điểm các loại thực phẩm đóng hộp nhựa, khi quay nóng bằng lò vi sóng sẽ giải phóng các hóa chất gây rối loạn nội tiết (EDCs) như Phthalates và Bisphenol A. Ngoài ra, Paraben trong son môi hoặc mỹ phẩm của các bé gái mới lớn, cũng là một nguồn EDCs có thể gây dậy thì sớm.
Cảnh báo thêm về việc tự ý dùng các loại "thực phẩm chức năng ngừa dậy thì sớm" trôi nổi trên các hội bỉm sữa, ThS.BS. Vũ Công Thắng và BS. Nguyễn Quang Vinh cho biết chúng thường được gán mác thảo dược tự nhiên để chiếm lòng tin phụ huynh. Tuy nhiên, các sản phẩm chưa qua kiểm định, tiềm ẩn nguy cơ trộn chất cấm, gây tổn thương gan - thận của trẻ.
Chuyên gia khuyên, ba mẹ có bất kỳ nghi ngờ nào nên đưa con đến gặp bác sĩ chuyên khoa thay vì tin theo lời khuyên truyền miệng trên mạng. Việc đánh giá và can thiệp dậy thì sớm phải dựa trên chẩn đoán dấu hiệu, độ tuổi trẻ, tuổi xương, tốc độ tiến triển yếu tố lâm sàng...
TTƯT.BS.CKII Đặng Thị Kim Huyên chỉ ra những nguyên nhân thực sự dẫn đến tình trạng dậy thì sớm ở trẻ. Ảnh: Hội đồng Dinh dưỡng khoa học ứng dụng
Bên cạnh chia sẻ của các chuyên gia, những câu hỏi về dậy thì sớm, cũng là một trong nhiều băn khoăn mà phụ huynh gửi đến Hộp thư trăn trở của Hội đồng Dinh dưỡng khoa học ứng dụng. Đây là kênh tương tác thường trực giúp cộng đồng giải đáp mọi thắc mắc xoay quanh đa dạng chủ đề sức khỏe, dinh dưỡng và sự phát triển của trẻ nhỏ. Giữa "ma trận" tin đồn chưa được kiểm chứng trên mạng, hộp thư đã kết nối không ít câu hỏi thực tế của ba mẹ với chuyên gia, để tìm sự thật dựa trên kiến thức khoa học.
Trải qua 2 hội thảo đầu tiên - "Hiểu đúng - Khởi đầu chuẩn để thiết lập lá chắn kép: tiêu hóa và miễn dịch ở trẻ nhỏ" và "Hiểu đúng về dậy thì sớm dưới góc nhìn khoa học đa chiều", ban cố vấn chuyên môn của hội đồng cho biết vẫn còn nhiều băn khoăn của ba mẹ cần được giải biện bằng khoa học. Sắp tới, Viện Nghiên cứu đinh dưỡng TP HCM (NRI) sẽ tiếp tục kết nối với các bác sĩ uy tín, kết hợp nguồn lực hỗ trợ triển khai của Nutifood, mở rộng thêm nhiều chủ đề thiết thực hơn nữa, hướng tới mục tiêu chuẩn hóa nguồn thông tin dinh dưỡng minh bạch, khách quan và đáng tin cậy cho cộng đồng.
Hải My