Chinh phục nhà chồng Brazil bằng mâm cơm Việt

Cuối tháng 10/2026, trong chuyến đi chơi công viên ở bang Rio de Janeiro, chị Ngọc Thủy cùng chồng con ghé vào bãi đất mọc toàn chuối dại, cắt vài tàu lá mang về gói bánh tét làm bữa tối. Đây là món người chồng bản địa của chị ưa thích.

Chị Thủy, quê Đồng Nai, gặp chồng, một bác sĩ người Brazil, khi anh đến TP HCM du lịch. Hai người hẹn hò rồi kết hôn năm 2019, sau đó chị theo chồng sang định cư ở bang Rio de Janeiro.

Thời gian đầu, chị gặp khó khăn khi làm quen với ẩm thực địa phương. Bữa ăn của người Brazil chủ yếu dùng gạo hạt dài nấu rời, ăn kèm đậu đen hầm thịt muối và rất ít các món canh nước. Thủy thèm các món bún, phở và dưa chua nhưng tìm nguyên liệu Việt rất khó khăn. Bang Rio de Janeiro rộng lớn chỉ có hai cửa hàng bán thực phẩm châu Á như nước mắm, đậu hũ, chao, bánh tráng cuốn. Cửa hàng gần nhà chị nhất cũng mất 45 phút lái xe.

Đến cuối năm 2020, khi mang thai con đầu lòng Natalia, cảm giác thèm đồ quê nhà càng lớn, chị Thủy bắt đầu tìm cách tự nấu các món Việt bằng nguyên liệu có sẵn ở địa phương. Chị thái mỏng dưa leo, cà rốt xóc muối và tỏi ớt làm dưa muối xổi; mua hạt đậu xanh về ủ khăn ẩm, tưới nước hàng ngày để lấy giá đỗ tươi.

Thấy người địa phương ăn nhiều cá và chợ có bán đậu bắp, thơm (dứa), cà chua, chị mua về nấu canh chua cá. Lần đầu thấy bát canh có cá nấu chung với rau củ, bố mẹ chồng chị ngạc nhiên vì người Brazil chỉ quen ăn cá nướng hoặc fillet áp chảo. Tuy nhiên, khi múc thử một muỗng nước dùng, ông bà bất ngờ vì vị chua dịu từ thơm và cà chua giúp triệt sạch mùi tanh của cá. "Khi sinh con, tôi muốn con bé và cả gia đình luôn hiểu và yêu món Việt", chị Thủy nói.

Từ mục tiêu đó, chị quyết định thay đổi khẩu vị của cả gia đình chồng.

Chồng chị Thủy ăn chay trường nhiều năm. Ở Brazil, thói quen ăn chay rất đơn điệu vì ẩm thực địa phương thiên về thịt mỡ. Món đậu đen hầm truyền thống thường ninh chung với thịt muối, nên người ăn chay chỉ có thể ăn cơm trắng với khoai mì luộc hoặc salad xà lách.

Chị Thủy tìm mua đậu phụ, các loại nấm, bún gạo và bánh tráng khô từ cửa hàng châu Á, kết hợp với cà chua, cà rốt tại chợ địa phương để biến tấu món chay. Chị làm đậu sốt cà chua, nấm kho tiêu, bún gạo xào rau củ hoặc gỏi cuốn chay chấm tương.

Trong những chuyến dạo chơi trên núi, chị chú ý đến các bụi măng mọc dại. Người dân địa phương coi măng là cây rừng nên bỏ mặc. Chị đào măng về bóc vỏ, luộc nhiều lần cho hết nồng rồi xào tỏi hoặc nấu canh. Thấy vợ hái thân cây dại trong rừng về nêm nếm tỏi ớt, chồng chị ban đầu ngập ngừng nhưng khi gắp thử một đĩa xào, anh bất ngờ vì độ giòn ngọt thanh nhẹ. Anh ăn liền một mạch hết sạch đĩa măng và thích ngay từ lần đầu đó.

Tại Brazil, mít mọc nhiều ven đường và trong công viên nhưng người dân địa phương không ăn, chỉ để quả chín rụng. Chị hái quả xanh về gọt nhựa, luộc chín, nửa trộn gỏi xé phay, nửa đem kho tiêu. Do rau thơm Việt Nam khó tìm, chị mua bạc hà thay thế cho húng lủi. Chồng chị gắp thử và ngạc nhiên trước vị mít xé dai bùi thấm vị tỏi ớt. "Món ăn nhẹ bụng, không bị ngấy", chồng chị nói. Mỗi tuần, anh đề nghị vợ nấu món Việt khoảng ba lần.

Bố mẹ chồng chị Thủy sống riêng, thỉnh thoảng sang chơi. Những ngày đầu, thói quen ăn uống khác biệt gây ra nhiều tình huống dở khóc dở cười. Có lần chị kho sườn, mùi mắm nồng dậy khắp căn bếp kín khiến ông bà tá hỏa, mở tung cửa sổ rồi chạy ngược ra phòng khách để "lánh nạn".

Lúc chị mang thai thèm dưa muối chua, chồng lái xe gần một tiếng mua cải xanh về cho vợ muối. Thấy hũ dưa lên men nổi bọt trắng và chuyển màu bất thường, mẹ chồng lo cho sức khỏe thai phụ nên dặn con trai đem bỏ thùng rác. "Tôi tiếc ngẩn ngơ, nhưng nghĩ ông bà thương con dâu nên mới lo lắng", chị nói.

Lần khác, thấy con dâu hái bụi rau càng cua mọc dại ngoài vườn cho vào nồi mì gói, ông bà hoảng hốt can ngăn vì tưởng chị ăn cỏ dại. Chị Thủy phải ngắt một cành rửa sạch, ăn trực tiếp trước mặt ông bà để chứng minh đây là loại rau ăn sống phổ biến ở Việt Nam. Sau những lần như vậy, chị Thủy bắt đầu quan sát khẩu vị bản địa để tìm cách kéo ông bà lại gần ẩm thực Việt.

Người Brazil chuộng cá, nhất là cá mòi, cá nục, cá thu đã làm sạch và rút xương. Chị tìm hiểu và chọn loại cá phèn hồng có giá khoảng 27 real Brazil (khoảng 125.000 đồng). Chị ướp cá với chanh và nước cam theo cách của người Brazil để khử mùi tanh, giữ vị ngọt. Thấy cá phèn tươi dễ bở sau lần kho đầu, hôm sau chị rưới thêm dầu ăn rồi kho lại lửa hai cùng tỏi, ớt, nước mắm. Thịt cá nhờ vậy săn, dai và có vị ngọt giống thịt ghẹ.

Lần đầu, mẹ chồng thấy cá kho kiểu Việt lạ miệng và chỉ dám gắp một mảnh nhỏ vì ngại mùi mắm, nhưng bất ngờ trước độ săn của thịt cá. Lần hai, bà thử cùng cơm trắng và khen rất hài hòa. Lần ba, món cá kho hai lửa đã hoàn toàn chinh phục bà, trở thành món quen thuộc mỗi khi ông bà sang chơi.

Trong các buổi tụ họp gia đình, chị thường xuyên nấu món chả giò tôm thịt với phần nhân giá đỗ tự ủ tại nhà. Để mẹ chồng quen dần với gia vị Việt, chị pha loãng nước mắm cùng nước lọc, đường, chanh, tỏi và ớt làm nước chấm bún chả giò, giảm bớt mùi nồng gắt.

"Dần dần, cả nhà đều yêu thích món Việt", chị nói. Sau thời gian ngắn, bố mẹ chồng chị bắt đầu ăn được dưa leo muối xổi và nhờ con dâu dạy cách cuốn chả giò tại nhà.

Hiện, bé Natalia, 6 tuổi, đã quen thuộc với món Việt như cá chiên, cà pháo, mắm tôm và ăn được những món vốn xa lạ với người địa phương như chân gà ngâm sả tắc hay lòng heo luộc. Mỗi dịp Tết, bé cùng mẹ rọc lá chuối, gói bánh tét, trông nồi bánh đêm Giao thừa và lột trứng làm thịt kho.

"Đó là cách tôi dạy con hướng về nguồn cội", chị Thủy nói.