Cách Gojek tiếp 'lửa' những bà mẹ sau tay lái, gánh hàng cơm

Không ít phụ nữ trở thành trụ cột gia đình vì hoàn cảnh. Chọn gắn bó với công việc lái xe công nghệ hay mở quán kinh doanh cũng lắm vất vả, nhưng nghĩ đến tương lai tươi sáng của con, hy vọng gia đình không thiếu trước hụt sau, chị em lại nỗ lực làm việc.

Một mình trả nợ, nuôi 2 con nhỏ

Gửi hai con nhỏ ở quê nhờ ông bà chăm sóc, tháng 10/2019, bà mẹ đơn thân Ông Thị Thanh Ngân trở lại TP HCM chạy xe công nghệ kiếm tiền trả nợ, nuôi con.

5h30, là lúc chị Ngân choàng tỉnh giấc, như thói quen gần một năm qua khi đến với công việc tài xế công nghệ. Chị nhẩm tính, còn vài ngày nữa kiếm đủ 10 triệu đồng thì chị sẽ trả xong tiền phòng trọ, 3 triệu tiền học cho hai đứa con nhỏ, tất toán xong mấy khoản nợ vay ngân hàng và trả góp các vật dụng gia đình.

Đều đặn 6h sáng, chị Ngân bắt đầu mở app, chờ "nổ đơn". Rất nhanh sau đó, bà mẹ 9X có vị khách đầu tiên. Hôm nào cũng cố gắng đạt mốc 2 số cuốc cần đạt của Gojek để được thưởng thêm 250.000 đồng nên khoảng 5-10 phút sau khi trả khách là chị lại nhận chuyến mới. Chọn gắn bó với nghề này, thì chị đã quen cảnh cơm đường cháo chợ, ăn uống lộn xộn. Những hôm về nhà gần 23-24h, cơ thể ê ẩm, là chuyện rất thường.

Nhưng đổi lại, bà mẹ trẻ vui khi nhận nhiều cuốc xe, cộng cả điểm thưởng là được hơn 800.000 đồng một ngày. Trung bình chị kiếm hơn gấp đôi công việc bán hàng đã làm suốt 5 năm qua. Nhờ vậy, chị tự tin có thể một tay lo cho hai con, trả các khoản nợ khi chồng dứt áo ra đi.

Chị Ngân trở thành mẹ đơn thân khi bé con đầu 3 tuổi, bé thứ 2 tròn một tuổi. Vất vả lắm, nhiều khi mỏi gối, chồn chân, nhớ con, nhưng phải có tiền thì con mới có tương lai, chị lại cặm cụi đi kiếm việc. Chị làm đủ việc, từ bán hàng đến phụ bếp, rồi được giới thiệu đi chạy xe công nghệ.

Tháng 7, 8/2019, lúc đầu đăng ký làm tài xế của Gojek, chị chạy từ 6h đến tận 22-23h, quên cả ăn, chỉ uống nước cũng thấy no. Tháng đầu lái xe, từ 68 kg chị sút gần 7 kg. Nhưng kiếm được nhiều tiền thấy lòng khấp khởi, tương lai của ba mẹ con tươi sáng hơn. Bà mẹ trẻ như vớ được "chiếc phao cứu sinh".

Mỗi tháng chị dành 2 ngày về Đồng Nai thăm con, đến 3h sáng trở lại Sài Gòn, vừa đến trạm Thủ Đức là mở app ngay để chờ "nổ đơn", vì sợ nghỉ lâu sẽ không được ưu tiên phát cuốc. Bà mẹ 9X không nề hà vất vả, chỉ ao ước có sức khỏe để làm việc.

Chị lo lắng nhất những ngày mưa vì nhận ít đơn hàng, đôi khi phải đón khách xa hơn, có thể ảnh hưởng sức khỏe. Có lần, chị phải chạy đến 4 km đến điểm đón khách, chị luôn tự nhủ dù xa nhưng khách đã đặt xe thì không bỏ.

Những lúc chạy khuya, đường vắng, nếu chở khách nam, phụ nữ càng phải thận trọng hơn. Do dáng người cao to, chị che kín mặt mũi nên khách thường tưởng là nam tài xế, ít buông lời trêu ghẹo hay có ý khiếm nhã. Cũng có những người dễ thương, thấy công việc chị vất vả nên động viên bà mẹ trẻ. Chị nhớ có lần dầm mưa tầm tã để giao đồ ăn, khách vừa cảm ơn rối rít vừa gửi tiền tip, chị cảm thấy ấm lòng lắm.

Thấu hiểu khó khăn nên chị Ngân đồng cảm với người yếu thế, gặp người khuyết tật, cao tuổi... chị sẵn sàng chở khách đến tận nơi, có khi dìu khách vào tận thềm nhà mà vẫn không tính tiền.

Lái xe để nuôi cả gia đình

Cùng giống như chị Ngân, chị Lê Thị Ngọc Thủy (48 tuổi, TP HCM) gặp không ít khó khăn, một tay gồng gánh nuôi cả gia đình. Chị chọn nghề lái xe công nghệ để có thu nhập ổn định, thời gian linh động hơn lo cho chồng, con.

Chồng mất sức lao động, con gái mới 12 tuổi, chị Thủy trở thành lao động chính trong gia đình. Người phụ nữ đã tứ tuần từng trải qua nhiều công việc, như làm giúp việc, lao công ở các tòa nhà, nhân viên ở cây xăng, bảo vệ..., nhưng mức lương thấp, thời gian làm việc gò bó, rất khó khăn khi xin nghỉ phép để giải quyết chuyện nhà. Người anh đang chạy xe công nghệ khuyên chị đổi việc để có thời gian cho gia đình, lại có cơ hội thu nhập cao hơn. Thế là chị gắn bó với công việc lái xe công nghệ, giao đồ ăn của Gojek (trước tháng 8/2020 là GoViet) đã hơn 2 năm nay.

Mỗi ngày chị dậy sớm, chuẩn bị sẵn cơm trưa và tối cho chồng con, đến 8h bắt đầu mở app. Hôm nào nhiều đơn hàng, 16h là có thể tắt app, yên tâm về nhà với con. Những hôm ít cuốc, không đủ điểm, chị dặn con gái ngủ trước không cần chờ mẹ.

"Phụ nữ chạy xe công nghệ không nhiều, mình đã làm thì không thể làm lơ mơ. Ngày nào chạy là ngày đấy phải cố lấy đủ điểm thưởng của Gojek, như thế mới đủ trang trải chi tiêu cho gia đình", chị Thủy nói.

Để tiết kiệm và thuận tiện cho công việc, chị hay mang theo một bình cà phê hoặc trà đường pha sẵn từ nhà. Chị thường không ăn trưa, hôm nào nắng quá, có thể mua thêm nước chanh, cam dọc đường, cố gắng để đảm bảo sức khỏe. Kể từ khi chạy xe công nghệ, người phụ nữ tứ tuần giảm tới 20 kg, nhưng không cảm thấy mệt vì đã quen với cường độ làm việc.

Ngày xưa đi làm nhận lương theo tháng, mỗi lần cầm lương chị đều lo lắng sao vun vén cho đủ chi tiêu. Chạy xe có lợi thế là biết thu nhập từng ngày, chị cảm thấy dễ cân đối hơn.

"Cuộc sống có nhiều trắc trở, nhưng lên xe là quên hết. Đi ra đường thênh thang, có cảm giác tự do, thoải mái hơn bó buộc trong nhà. Đi làm hàng ngày, được gặp nhiều khách, trò chuyện với họ, rồi có anh chị em đồng nghiệp cũng vui," chị Thủy chia sẻ.

Là người lạc quan, chị Thủy không thấy bất lợi khi phụ nữ lái xe, không lo lắng xa xôi, chỉ mong con cái ngoan ngoãn, học giỏi, cuộc sống bình yên. Chị còn ao ước bản thân khỏe mạnh để làm việc lâu dài. Bây giờ còn sức khỏe thì còn cố gắng, sau này về già, có điều kiện sẽ làm thiện nguyện. Hiện tại, chị Thủy cùng một nhóm tài xế thân thiết thỉnh thoảng vẫn góp tiền để làm từ thiện và giúp đỡ nhau.

Mở quán kinh doanh để lo con nhỏ

Không chọn trở thành nữ tài xế như chị Ngân hay chị Thủy, chị Hoài (34 tuổi) mở một quán nem nướng tại Hà Nội để mưu sinh, tiện chăm con nhỏ khi thiếu vắng người đàn ông bên cạnh.

Tháng 6, quán khai trương nhưng gặp đợt dịch nên làm ăn thua lỗ. Để tìm kế sinh nhai, vượt qua khó khăn, chị đăng ký bán thức ăn trực tuyến trên app công nghệ. Nhờ vậy, quán có đơn hàng, cầm chừng qua cao điểm mùa dịch, đến giờ khi Covid-19 tạm lắng thì đơn hàng đã nhiều hơn.

Từ khi sinh nở, một mình chăm con nên chị nghỉ việc văn phòng, tìm hướng kinh doanh. Nhưng mở quán ăn không đơn giản, nhiều thứ phải lo lắng từ nguồn hàng, thuê nhân viên, quảng bá hình ảnh. Gia đình lại chẳng có người đàn ông làm trụ cột nên một tay chị xoay xở.

Mặt bằng phải đi thuê mướn, hàng tháng tiền điện nước, trả lương cho 3 nhân viên cũng đủ khiến bà mẹ 8X đau đầu. Có lúc thấy lỗ lại nản, nhưng với bản tính lạc quan, đã làm là đến cùng nên chị Hoài cố "chịu đấm ăn xôi" chờ mong hái được "quả ngọt".

Lòng chị khấp khởi khi lượng khách đến từ GoFood của Gojek tìm đặt món ở quán ngày một nhiều hơn, dành những lời "có cánh" cho cách bài trí cửa hàng, và cả chấm điểm 5 sao. Có khách một tuần quay lại đặt món đến 3 lần. Doanh thu cao là niềm vui của bà chủ quán 8X.

Nhiều tài xế Gojek cứ nói đến quán nem nướng Mẹ Lê Phố Nguyễn Khuyến nhận đồ ăn là biết ngay. Đáp lại sự tin tưởng của các tài xế, chị luôn cố gắng làm món ăn nhanh hơn để cho họ kịp giao khi thức ăn còn nóng hổi, như thế mới vừa lòng người dùng. "Cùng làm dịch vụ nên người bán thức ăn hay tài xế giao hàng đều như một, khách có ưng thì mới quay lại đặt hàng tiếp", chị nói.

Mỗi ngày, người phụ nữ 8X làm quần quật từ sáng đến 22h, về đến nhà, đứa con gần 2,5 tuổi đã ngủ say. Chỉ cần ngắm con ngon giấc, nghĩ đến con có thêm chiếc áo mới, hộp sữa bổ dưỡng... thì dù cơ thể mệt mỏi rã rời, chị Hoài cũng vui. Chị không mong gì hơn là Covid-19 mau chấm dứt, mỗi ngày đều đông khách, nhận được nhiều đơn hàng trên app. Ước mơ xa hơn là có tiền mua cả mặt bằng, mở quán to, con khỏe mạnh, vui vẻ để an tâm làm việc.

Tất tả mưu sinh với nghề lái xe công nghệ, bán hàng nhưng chị Ngân, chị Thủy và chị Hoài luôn nỗ lực, tìm thấy niềm vui trong công việc, mơ ước về tương lai tươi sáng hơn cho các con. Nụ cười hạnh phúc luôn nở trên môi những người phụ nữ lạc quan, dù khó khăn vất vả nhưng vẫn tự tin, hướng về phía trước. Đằng sau tay lái, gánh hàng của mẹ có Gojek tiếp lửa, con của các chị có thêm sách vở đi học, có những bữa cơm đủ đầy.

Kim Uyên