Trong những cuộc mít tinh ngày 3/7, các thị trưởng Pháp kêu gọi "khôi phục trật tự của nền cộng hòa" sau vụ nhà của Vincent Jeanbrun, người đứng đầu thị trấn L'Hay-les-Roses ở ngoại ô Paris, bị người biểu tình lao xe và phóng hỏa cuối tuần trước. "Nền dân chủ bị tấn công. Điều này không thể tiếp tục diễn ra", ông Jeanbrun nói.
Vụ lao xe vào nhà thị trưởng Jeanbrun diễn ra ngày 2/7, khiến vợ ông bị thương khi cùng hai người con 5 tuổi và 7 tuổi của ông chạy trốn. Sự việc bị lên án rộng rãi, các công tố viên Pháp mở cuộc điều tra về âm mưu giết người liên quan. "Tôi chưa bao giờ tưởng tượng được rằng gia đình mình bị đe dọa sát hại", ông Jeanbrun nói.
Bạo loạn bùng phát tại Pháp sau khi Nahel M., 17 tuổi, bị một sĩ quan cảnh sát bắn chết ngày 27/6. Sự kiện này làm dấy lên cáo buộc về hành vi phân biệt chủng tộc có hệ thống trong lực lượng cảnh sát Pháp.
Patrick Jarry, thị trưởng Nanterre nằm ở vùng ngoại ô phía tây Paris, nơi Nahel sinh sống, cho biết cư dân tại đây "đối mặt với những đêm khó khăn" từ ngày thiếu niên gốc Algeria bị bắn chết. "Chúng ta không thể chấp nhận được loạt hành vi bạo loạn", ông Jarry nói, đồng thời kêu gọi mọi người bình tĩnh.
Vincent Jeanbrun, thị trưởng L'Hay-les-Roses (hàng đầu, thứ hai từ trái sang) cùng các quan chức và thị trưởng Pháp trong cuộc mít tinh ngày 3/7. Ảnh: AFP
Văn phòng Tổng thống Emmanuel Macron thông báo ông sẽ gặp thị trưởng của hơn 220 thị trấn bị ảnh hưởng vì tình trạng bất ổn vào ngày 4/7. Thủ tướng Elisabeth Borne thông báo 45.000 cảnh sát và quân cảnh Pháp tiếp tục được triển khai vào tối 3/7 và 4/7. "Ưu tiên hàng đầu là tái lập trật tự", bà Borne nói.
Bộ Tư pháp Pháp ngày 3/7 thông báo khoảng 3.900 người bị bắt kể từ 30/6, trong đó có 1.244 người vị thành niên. Trong số này, 157 người bị bắt trong đêm 2/7, rạng sáng 3/7, giảm đáng kể so với một ngày trước đó.
Trong lúc bạo loạn tại Pháp có xu hướng giảm bớt, vẫn còn nhiều câu hỏi liên quan sự kiện châm ngòi điều này. Một nguồn tin an ninh cho biết các điều tra viên Pháp ngày 3/7 bắt đầu lấy lời khai của người ngồi trên xe do thiếu niên Nahel điều khiển.
Một số người kêu gọi rút ra bài học sau đợt bất ổn, được đánh giá là tồi tệ nhất sau vụ hai thanh niên chết khi chạy trốn cảnh sát năm 2005, châm ngòi cho ba tuần bạo loạn tại Pháp.
Fatiha Abdouni, sáng lập viên hiệp hội phụ nữ tại Nanterre, tuyên bố "không thể ủng hộ những ai đập phá và phóng hỏa mọi thứ", song kêu gọi mọi người "lắng nghe giới trẻ nói về nỗi thất vọng và tức giận của họ".
Bà Abdouni cho biết thanh niên ở các vùng ngoại ô Paris, vốn có thu nhập thấp và đa sắc tộc, "đối mặt những khó khăn hàng ngày, không được tiếp cận bình đẳng với giáo dục, việc làm và nhà ở". Tình trạng này khiến bạo loạn có thể bùng phát vì "tia lửa" từ sự kiện như cái chết của thiếu niên Nahel, bà Abdouni nhận định.
Giới chức Pháp phân bổ khẩn cấp hàng chục triệu USD để sửa chữa các tòa nhà công quyền và trụ sở doanh nghiệp nhỏ tại Paris và hai khu vực khác. Hiệp hội doanh nghiệp Medef ước tính các công ty Pháp thiệt hại hơn một triệu USD, 200 doanh nghiệp bị cướp phá và 300 chi nhánh ngân hàng bị phá hoại.
Cảnh sát Pháp bắt người biểu tình tại thành phố Marseille ngày 1/7. Video: Reuters
Nguyễn Tiến (Theo AFP)