Ca tử vong do ung thư tăng hơn 2,4 lần, ung thư phổi đứng đầu

Việt Nam ghi nhận 46.800 người tử vong do ung thư năm 2025, tăng hơn 2,4 lần so với năm 2021, trong đó ung thư phổi là nguyên nhân hàng đầu.

Theo Báo cáo Thực trạng và xu hướng nguyên nhân tử vong tại Việt Nam do Cục Thống kê công bố hôm 12/11, giai đoạn 2021-2025, cả nước ghi nhận khoảng 152.100 trường hợp tử vong do ung thư, chiếm 8,4% tổng số ca tử vong do bệnh tật.

Số người chết vì ung thư tăng liên tục qua các năm. Năm 2021, cả nước ghi nhận hơn 19.000 trường hợp tử vong do ung thư, chiếm khoảng 5% tổng số ca tử vong do bệnh tật. Năm 2023, số này tăng lên 25.800 trường hợp, tương ứng 7,3%. Năm 2025, số ca tử vong do ung thư lên 46.800, chiếm 15,2%.

Như vậy, sau 5 năm, số ca tử vong do ung thư tăng hơn 2,4 lần, trong khi tỷ trọng trong tổng số ca tử vong do bệnh tật tăng hơn ba lần. Diễn biến này cho thấy gánh nặng tử vong do ung thư đang gia tăng đáng lo ngại tại Việt Nam.

Thống kê cũng cho thấy ung thư chủ yếu gây tử vong ở nhóm trung niên và người cao tuổi. Tỷ trọng tử vong tăng nhanh từ tuổi 40, cao nhất ở nhóm 60-69 tuổi với 32,9%, giảm ở nhóm trên 80 tuổi. Đáng chú ý, số người trẻ tử vong do ung thư cũng có xu hướng tăng. Sau 5 năm, số người dưới 20 tuổi tử vong do ung thư tăng hơn 1,7 lần. Đây là diễn biến cần được quan tâm trong công tác giám sát, phát hiện và điều trị ung thư ở nhóm tuổi trẻ.

Nam giới có tỷ trọng tử vong do ung thư cao hơn nữ. Trung bình cứ ba người tử vong do ung thư trong giai đoạn 2021-2025 thì có hai người là nam. Tỷ lệ này duy trì ổn định qua các năm, cho thấy khoảng cách giới trong tử vong do ung thư chưa có dấu hiệu thu hẹp.

Ung thư phổi đứng đầu nguyên nhân tử vong

Trong các bệnh ung thư, phổi, gan, dạ dày và đại tràng là bốn loại gây tử vong phổ biến nhất. Giai đoạn 2021-2025, số người chết do bốn loại ung thư này chiếm 50,6% tổng số ca tử vong vì ung thư.

Trong đó, ung thư phổi là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu, chiếm trung bình 22% tổng số ca tử vong do ung thư trong cả giai đoạn. Ung thư gan đứng thứ hai, tiếp đó là ung thư dạ dày và đại tràng. Bốn loại ung thư này ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu tử vong, cho thấy gánh nặng từ các bệnh ung thư phổ biến đang gia tăng.

PGS Đỗ Hùng Kiên, Phó giám đốc Bệnh viện K, cho biết ung thư phổi là bệnh lý ác tính hình thành do sự biến đổi bất thường của các tế bào biểu mô phế nang, phế quản. Bệnh được chia thành hai loại chính là ung thư phổi tế bào nhỏ (chiếm 15%) và không tế bào nhỏ (chiếm 85%).

Tại Bệnh viện K, mỗi năm tiếp nhận khoảng 12.000 lượt khám liên quan bệnh lý u phổi, điều trị khoảng 3.200 bệnh nhân. "Đa số bệnh nhân được chẩn đoán ở giai đoạn không thể phẫu thuật, chiếm 75%, khiến tiên lượng sống kém", PGS Kiên nói, thêm rằng giai đoạn sớm, bệnh thường không có triệu chứng hoặc nhầm lẫn với các dấu hiệu của bệnh lý hô hấp khác, dễ bỏ sót.

Bệnh thường được chẩn đoán ở giai đoạn muộn khi đã xuất hiện các triệu chứng hô hấp, u xâm lấn thành ngực, hội chứng chèn ép, di căn não, xương, hạch, các nốt dưới da... Tỷ lệ sống 5 năm phụ thuộc chủ yếu vào giai đoạn bệnh. Ở giai đoạn 1, tỷ lệ sống có thể lên đến hơn 90%, song ở giai đoạn 4, con số là 10%, thậm chí dưới 1%.

Các chuyên gia cho rằng mô hình bệnh tật của mỗi nước khác nhau dẫn đến tỷ lệ tử vong do ung thư cũng khác nhau. Giáo sư Lê Văn Quảng, Giám đốc Bệnh viện K, dẫn chứng tại Australia tỷ lệ ung thư vú, tiền liệt tuyến cao nhất, còn Hàn Quốc thì tỷ lệ ung thư dạ dày, giáp trạng, đại tràng cao hơn. Những loại ung thư này có tiên lượng tốt, tỷ lệ sống cao, đặc biệt ung thư giáp trạng gần như được chữa khỏi hoàn toàn.

Ở Việt Nam, ba loại ung thư thường gặp là phổi, gan, dạ dày, đều là bệnh lý thường tiên lượng rất xấu, tỷ lệ tử vong cao. Người bệnh đến khám ở giai đoạn muộn, bác sĩ không thể can thiệp, chỉ có thể điều trị giảm nhẹ. Đây là lý do khiến tỷ lệ tử vong do ung thư ở Việt Nam cao.

Số liệu của Cục Thống kê cho thấy ung thư đang trở thành gánh nặng tử vong ngày càng lớn tại Việt Nam, đặc biệt là ung thư phổi. Việc kiểm soát các yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá, ô nhiễm không khí, nhiễm virus viêm gan, đồng thời nâng cao khả năng phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm là những vấn đề cần được chú trọng nhằm giảm số ca tử vong do căn bệnh này.

Lê Nga