 |
|
Thiết bị có thể chuyển dao động âm thành chuyển động quay theo một hướng. |
Thông thường, các dao động âm ngẫu nhiên (tiếng ồn) sẽ tạo ra những chuyển động ngẫu nhiên. Vì thế, bạn không thể nhờ nó để di chuyển một vật từ điểm A đến điểm B theo ý muốn.
Tuy nhiên, thiết bị mới đây của Yaroslav Zolotaryuk, Đại học Kỹ thuật Đan Mạch và cộng sự đã buộc các dao động âm ngẫu nhiên tạo ra những chuyển động có ích (chuyển động có định hướng).
Thiết bị rất đơn giản, giống như một bộ chơi xếp hình của trẻ em. Nó gồm hai thanh hình chữ nhật được nối với nhau bằng những chiếc lò xo. Một trục đứng xuyên qua tâm của hai thanh, trên có hai chiếc lò xo giữ cho chúng cách xa nhau một khoảng. Hai lò xo khác nối hai đầu của hai thanh với nhau. Khi tiếng ồn tác động vào thanh nằm trên theo các hướng ngẫu nhiên, thanh bên dưới sẽ chỉ quay tròn theo một hướng duy nhất, kéo phần còn lại của thiết bị chạy theo nó.
Thực ra ở đây không có bí quyết gì cả. Khi thanh trên xoay theo một hướng, lò xo trên trục hơi ép xuống, khiến cho lực ma sát giữa thanh dưới và tấm kê tăng lên, và hệ quả là thanh dưới đứng yên. Còn khi thanh trên xoay theo hướng ngược lại, lò xo hơi nâng lên khiến cho lực ma sát giảm, khi đó thanh dưới sẽ quay cùng chiều với thanh trên. Như thế, thanh bên dưới luôn luôn chuyển động theo một hướng nhất định.
Thực ra, cấu trúc xoắn của thiết bị không phải là điều kiện đủ để có được sự xoay tròn định hướng. Vì chẳng hạn, nếu thay các lò xo bằng những thanh cứng, thì các tác động ngẫu nhiên sẽ tạo ra chuyển động quay tự do theo cả hai chiều.
B.H. (theo Nature)