Bị người yêu lừa dối, bạn có quyền đòi lại quà đã tặng

Theo Điều 117 Bộ luật Dân sự năm 2015, giao dịch dân sự có hiệu lực khi chủ thể có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợp; các bên tham gia giao dịch hoàn toàn tự nguyện; mục đích và nội dung của giao dịch không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.

Đáng chú ý, Điều 127 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định giao dịch dân sự được xác lập do bị lừa dối thì người bị lừa dối có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch đó là vô hiệu.

Trong tình huống này, nếu Dũng chỉ đơn thuần tặng quà cho Hồng vì yêu thương, không đặt ra điều kiện và tại thời điểm tặng quà Hồng không có hành vi gian dối làm anh hiểu sai về một vấn đề có ý nghĩa quyết định đối với việc giao tài sản, thì việc Hồng sau đó đem quà tặng cho người khác không phải là căn cứ đương nhiên để Dũng lấy lại quà.

Ngược lại, nếu Dũng có chứng cứ cho thấy Hồng ngay từ đầu đã cố ý tạo dựng tình cảm giả tạo, đưa ra những thông tin không đúng sự thật nhằm khiến Dũng tin rằng hai người đang có quan hệ tình cảm thực sự, qua đó nhiều lần yêu cầu Dũng giao tiền, tài sản thì Dũng có thể xem xét yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền lợi của mình trên cơ sở giao dịch được xác lập do bị lừa dối.

Điểm quan trọng là Dũng phải chứng minh được hành vi gian dối có trước hoặc tồn tại tại thời điểm Dũng giao tài sản và hành vi đó có quan hệ trực tiếp với việc Dũng quyết định giao tài sản. Việc Hồng có người yêu khác hoặc sau này đem quà tặng cho người khác chỉ là một tình tiết để xem xét, chưa đủ để kết luận toàn bộ việc tặng quà trước đó là vô hiệu.

Ngoài ra, Dũng cần phân biệt giữa quà tặng thông thường với tặng cho tài sản trên cơ sở có điều kiện hoặc có thỏa thuận cụ thể (theo Điều 462 Bộ luật Dân sự năm 2015). Nếu việc tặng cho có điều kiện và Hồng vi phạm điều kiện đã thỏa thuận thì có thể phát sinh quyền yêu cầu thực hiện nghĩa vụ hoặc xử lý theo thỏa thuận và quy định pháp luật.

Luật sư Phạm Thanh Hữu
Đoàn Luật sư TP HCM