Bao giờ 'thượng đế' hết bực mình khi đi chợ?

Nhiều người ở Hà Nội không thích tới những chợ lớn mua sắm vào buổi sáng vì rất ngại bị người bán hàng lườm nguýt, thậm chí mắng chửi thô lỗ khi thử, chọn hàng lâu mà không mua. Chợ nào cũng kêu gọi thực hiện "văn minh thương nghiệp", nhưng hiện tượng này dường như ngày càng phổ biến.

Được thoải mái lựa chọn hàng hóa là quyền lợi của khách hàng.

Đến một số chợ lớn như chợ Hôm, Hàng Da, Cầu Mới... và những phố buôn bán ở Hà Nội như Hàng Ngang, Hàng Đào, Hàng Đường..., lúc đầu khách hàng cũng nhận được những lời mời chào khá ngọt ngào. Nhưng khi khách ướm thử quần, áo, nâng lên, đặt xuống món hàng hai, ba lần là sẽ nhận được những cái nhìn khó chịu. Nếu không mua, các "thượng đế" còn có thể nhận được những lời dè bỉu, mắng mỏ, chửi bới... rất khó nghe. Không ít người thở phào nhẹ nhõm khi ra khỏi cổng chợ, thoát khỏi cảnh cứ phải lách mình qua những cánh tay thò ra chèo kéo.

Bạn Phương, sinh viên trường ĐH Ngoại ngữ Hà Nội, than phiền: "Nếu nhanh chóng thuận mua vừa bán thì không sao. Nhưng vì họ nói thách cao quá, có khi gấp 2, 3 lần giá thực, khách mặc cả giá thấp một chút là bị họ bĩu dài môi: Không có tiền thì đừng sờ vào, sĩ diện!". Những câu dè bỉu mà người đi chợ thường phải nghe là đồ nhà quê, không biết nhìn hàng, ít tiền thì mua hàng chợ mà dùng, đừng sờ vào hàng shop... Nhiều người cho biết có cảm giác bị coi thường khi đi chợ, thậm chí bị xỉ nhục bằng những lời nói thiếu văn hóa. Có người không kìm nổi tức giận khi người bán hàng mắt lườm nguýt, tay thoăn thoắt đốt một tờ giấy hua trên hàng hóa để giải vía. Bởi thế, ở những chợ lớn như Cầu Mới, Hàng Da, chợ Hôm..., hiếm có buổi chợ nào không có cảnh chủ - khách xô xát, cãi nhau.

Chị Minh, công tác tại Tạp chí Thủy sản, sau khi đi mua sắm tại một số chợ trong TP HCM, tiêu biểu là chợ Bến Thành, cho biết, chị cảm thấy thoải mái hơn nhiều so với đi chợ ngoài Hà Nội. Chị mang về cả đống hàng hóa, toàn những thứ ngay tại Hà Nội cũng có thể mua được với giá cả tương đương. Mất công vận chuyển nhưng chị Minh rất thích vì chẳng mấy khi đi mua hàng mà cảm thấy mình đúng là "thượng đế". Phần lớn người bán hàng luôn nhẹ nhàng, vui vẻ mời khách lựa đồ, thử năm lần bảy lượt không mua vẫn ngọt ngào: "Hôm sau có hàng mới, mời dì lại mua nhé!". Đặc biệt, khi tiễn khách ra về, họ rất hay cảm ơn khách hàng. Hàng hóa được niêm yết giá cụ thể, có thể mặc cả, nhưng chỉ chênh nhau khoảng vài ngàn, nhiều nhất là 20.000 đồng.

Ngoài ra, có thể thấy ở các chợ lớn của Hà Nội lượng khách du lịch nước ngoài vào mua bán không nhiều. Anh Nguyên, hướng dẫn viên du lịch, cho biết, anh rất ngại dẫn khách vào các chợ vì dân chợ cứ thấy Tây là chém và có quá nhiều người bán hàng nói năng thiếu lịch sự. Người dân ngày càng thích đến siêu thị mua hàng hơn mặc dù giá cả có cao hơn ngoài chợ.

Nhà văn Băng Sơn, người gắn bó rất lâu với Hà Nội, than: "Hà Nội được coi là đất thanh lịch, tuy nhiên đừng vào chợ để tìm điều đó. Trong môi trường buôn bán, tâm lý coi trọng đồng tiền quá nặng dẫn đến người ta chẳng còn biết tôn trọng người khác". Việc chủ hàng "hành" khách là một trong số những vấn đề đang xuống cấp của văn hóa thời kinh tế thị trường.

Tại một góc nào đó trong các khu chợ người ta vẫn nhìn thấy những tấm biển khuyến khích mọi người thực hiện "văn minh thương nghiệp". Tuy nhiên, theo nhà văn Băng Sơn, hiện tượng này đã tồn tại khá lâu, việc giải quyết không thể một sớm, một chiều. Mấu chốt là phải quan tâm hơn nữa đến việc nâng cao dân trí.

Đình Nguyên