 |
|
Nước sinh hoạt lấy từ các nguồn nước mặt có nguy cơ ô nhiễm cao. |
Tại Hà Nội, Hà Tây, Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình, Hải Dương, Hưng Yên, Thái Bình, xác suất các nguồn nước ngầm nhiễm amoni ở nồng độ cao hơn tiêu chuẩn (3 mg/l) là khoảng 70-80%. Ngoài amoni, không ít nguồn còn chứa khá nhiều hợp chất hữu cơ, độ ôxy hóa có nguồn đạt tới 30-40 mg ôxy/lít. Như vậy, tình trạng nhiễm bẩn amoni và hợp chất hữu cơ trong nước ngầm ở Đồng bằng Bắc Bộ đã đến mức báo động, và khả năng tác động của amoni lên cơ thể con người là chắc chắn.
Theo tiến sĩ Ngô Ngọc Cát, Phó Viện trưởng Viện Địa lý (Trung tâm Khoa học Tự nhiên và Công nghệ Quốc gia), nguyên nhân chính của tình trạng trên là việc sử dụng phân bón hữu cơ, thuốc trừ sâu, hóa chất thực vật, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nguồn nước. Quá trình phân hủy của các hợp chất hữu cơ ngay trong tầng chứa nước cũng làm ô nhiễm nguồn nước ngầm.
Tác hại của amoni
Amoni thực ra không quá độc đối với cơ thể người (tiêu chuẩn là 3 mg/l). Nhưng trong quá trình khai thác, xử lý và lưu trữ nước, nó chuyển hóa thành nitrit và nitrat. Nitrit là chất độc rất có hại cho cơ thể. Khi người uống phải, nó sẽ chuyển hóa thành nitrosamin, một chất có tiềm năng gây ung thư.
Các nghiên cứu cho thấy, 1g amoni khi chuyển hóa hết sẽ tạo thành 2,7 g nitrit và 3,65 g nitrat. Trong khi đó, hàm lượng cho phép của nitrit là 0,1 mg/lít và nitrat là 10-50 mg/lít.
Loại bỏ amoni và chất hữu cơ trong nước sinh hoạt
Theo tiến sĩ Lê Văn Cát, Viện Hóa học (Trung tâm Khoa học Tự nhiên và Công nghệ Quốc Gia), có thể xử lý hoặc loại bỏ amoni trong nước sinh hoạt bằng các phương pháp trao đổi ion, clo hóa, sục khí và vi sinh. Trong đó, phương pháp vi sinh (biến đổi amoni thành nitơ dạng khí hoặc dạng nitrat đỡ độc hại hơn) được coi là có hiệu quả nhất. Việc áp dụng phương pháp này ở quy mô nhỏ (xử lý 20-30 lít/ngày) đã cho một số kết quả khả quan.
Còn các chất hữu cơ trong nước thường được loại bỏ bằng kỹ thuật hấp phụ trên than hoạt tính. Tuy nhiên, phương pháp này chỉ mới được áp dụng rất hạn chế ở một vài cơ sở chế biến thực phẩm cao cấp. Trong khi đó, 50-60% dân sử dụng nước giếng khoan ở Ngọc Hà, Quỳnh Lôi, Vĩnh Tuy, Hoàng Mai, Nhân Chính (Hà Nội) không qua hệ thống lọc hay để lắng; phần lớn dân ngoại thành sử dụng nước mặt. Nguy cơ nhiễm độc của những người này là rất cao.
Lao Động