Ba thách thức trong bảo đảm an ninh mạng cho doanh nghiệp
Khi tin tặc tấn công, doanh nghiệp có nguy cơ mất kiểm soát tài khoản, chậm ứng phó sự cố và bỏ sót lỗ hổng tiềm ẩn, theo lãnh đạo FPT Smart Cloud.
Ông Nguyễn Hải Nam, Trưởng phòng Vận hành và triển khai bảo mật Cloud từ FPT Smart Cloud nêu thông tin từ CrowdStrike Global Threat Report: năm 2025, thời gian trung bình để tin tặc mở rộng xâm nhập sang các hệ thống khác còn 29 phút; trường hợp nhanh nhất là 27 giây. Hoạt động của các tác nhân đe dọa sử dụng AI tăng 89% so với năm trước.
Hồi tháng 9, GreyNoise xác nhận một đối tượng dùng hàng trăm AI Agent khai thác lỗ hổng, xâm nhập ít nhất 440 máy chủ thuộc 395 tổ chức tại 48 quốc gia. Có thời điểm, 11 tổ chức bị xâm nhập sau 26 giây. Cùng thời gian này, Check Point ghi nhận trung bình 2.803 cuộc tấn công mỗi tuần trên mỗi tổ chức, tăng 48% so với cùng kỳ.
Tại Việt Nam, khảo sát của Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia (NCA) hồi năm ngoái ghi nhận khoảng 552.000 cuộc tấn công mạng, giảm 19,38%. Tuy nhiên, tỷ lệ tổ chức chịu tổn hại tăng từ 46,15% lên 52,3%.
Theo ông Nguyễn Hải Nam, thách thức an ninh mạng không chỉ nằm ở số lượng cuộc tấn công mà còn ở tốc độ tấn công, mức độ thiệt hại với doanh nghiệp.
Ông Nam chỉ ra ba điểm yếu trong năng lực bảo đảm an ninh mạng của doanh nghiệp. Đầu tiên là mất kiểm soát danh tính và quyền truy cập. Thực tế, một tài khoản quản trị bị đánh cắp, một khóa truy cập bị lộ hoặc một AI Agent được cấp quyền vượt quá nhu cầu đều có thể mở đường cho tin tặc xâm nhập sâu vào hệ thống.
"Đây không đơn thuần là vấn đề quản lý tài khoản mà là rủi ro trực tiếp với dữ liệu và tài sản số của doanh nghiệp", ông Hải Nam nói.
Thứ hai là khoảng cách giữa phát hiện và ứng phó. Doanh nghiệp có thể đầu tư nhiều công cụ bảo mật nhưng vẫn gặp khó khăn khi các cảnh báo nằm rải rác trên nhiều hệ thống. Đội ngũ vận hành mất thời gian tổng hợp dữ liệu, xác định nguyên nhân, phối hợp xử lý.
Khi tốc độ tấn công được tính bằng giây, quy trình phản ứng phụ thuộc quá nhiều vào con người có thể khiến doanh nghiệp bỏ lỡ thời điểm ngăn chặn thiệt hại.
Thứ ba là những rủi ro tiềm ẩn. Lỗ hổng chưa được vá, cấu hình sai hay quyền truy cập dư thừa có thể tồn tại trong hệ thống mà không tạo ra cảnh báo. Nếu doanh nghiệp chỉ tập trung xử lý những sự cố đã được phát hiện, các điểm yếu tiềm ẩn vẫn có thể trở thành cửa ngõ cho cuộc tấn công tiếp theo.
Ông Hải Nam lý giải việc tin tặc ứng dụng AI để tăng tốc tấn công càng cho thấy khoảng trống về quản lý danh tính, quyền truy cập. Thực tế, khi doanh nghiệp kết nối nhiều hệ thống và triển khai AI Agent, phạm vi truy cập cần được kiểm soát chặt chẽ hơn. Do đó, cần phân quyền AI Agent theo đúng nhiệm vụ, lưu vết hoạt động và tích hợp cơ chế phê duyệt với loạt thao tác có mức độ rủi ro cao.
"Với AI, kẻ tấn công có thể rút ngắn đáng kể thời gian dò tìm, khai thác điểm yếu", ông Hải Nam nhận định, thêm rằng ngay cả khi không có lỗ hổng mới, chúng vẫn có thể xâm nhập hệ thống qua tài khoản hoặc khóa truy cập bị đánh cắp. Do đó, doanh nghiệp cần giám sát hành vi trên cả danh tính, ứng dụng lẫn hạ tầng, thay vì xử lý từng cảnh báo rời rạc.
Minh họa tin tặc ứng dụng AI để tăng tốc dò tìm, khai thác điểm yếu của hệ thống. Ảnh: Pexels
Ở góc độ hạ tầng, FPT Cloud - nền tảng điện toán đám mây do FPT Smart Cloud phát triển, vận hành - hiện phục vụ hơn 3.000 doanh nghiệp. Theo công bố hồi tháng 10, đơn vị cung cấp gần 100 dịch vụ về hạ tầng, nền tảng, dữ liệu, AI, bảo mật, đáp ứng yêu cầu an toàn hệ thống thông tin cấp độ 4, được Bộ Công an thẩm định và phê duyệt theo Văn bản số 3810/BCA-A05.
Bên cạnh kiểm soát truy cập, doanh nghiệp cần rút ngắn thời gian phát hiện, xử lý rủi ro. Khi dữ liệu bảo mật phân tán trên nhiều hệ thống, việc tổng hợp cảnh báo và điều tra nguyên nhân thường mất nhiều thời gian, trong khi các lỗ hổng hoặc cấu hình sai có thể tồn tại mà chưa được phát hiện.
Theo ông Steve Tran, nhà sáng lập kiêm CTO CloudThinker, việc ứng dụng AI trong vận hành bảo mật cần đi kèm cơ chế kiểm soát chặt chẽ. Các hoạt động cần được lưu vết, phân quyền phù hợp và duy trì sự phê duyệt của con người với những hành động có rủi ro cao.
Trước các cuộc tấn công ngày càng tinh vi, doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy xử lý sự cố sang chủ động nhận diện và phòng ngừa rủi ro. "Nên duy trì kiểm tra, rà soát, đánh giá hệ thống định kỳ để nhận diện sớm điểm yếu, xác định mức độ ảnh hưởng và ưu tiên khắc phục những rủi ro nghiêm trọng nhất", ông Steve Tran phân tích.
Ở góc độ ứng dụng, CloudThinker cung cấp giải pháp Agentic AI trong vận hành bảo mật, hỗ trợ doanh nghiệp kết nối dữ liệu bảo mật, giám sát hệ thống, điều tra bất thường và rà soát điểm yếu trên hạ tầng, ứng dụng. Qua đó, doanh nghiệp có thêm công cụ nhận diện sớm rủi ro, ưu tiên khắc phục và nâng cao năng lực ứng phó với các mối đe dọa an ninh mạng.
Cách CloudThinker ứng dụng Agentic AI trong vận hành bảo mật. Video: CloudThinker
Đội ngũ FPT Cloud nhấn mạnh khi AI được ứng dụng phổ biến để thúc đẩy kinh doanh, yêu cầu bảo vệ hệ thống và dữ liệu cũng trở nên cấp thiết hơn, nhất là khi tin tặc tận dụng công nghệ này để gia tăng tốc độ, quy mô tấn công.
Doanh nghiệp cần đầu tư giải pháp bảo mật chuyên biệt, tích hợp AI, Agentic AI để tăng cường giám sát, phát hiện sớm và xử lý rủi ro. Đồng thời, cần duy trì các biện pháp bảo mật cơ bản như kiểm kê tài sản số, kiểm soát quyền truy cập, cập nhật lỗ hổng, bảo vệ dữ liệu và chuẩn bị phương án ứng phó.
"Chủ động kiểm soát rủi ro có thể phòng ngừa hôm nay là cách doanh nghiệp hạn chế tổn thất và bảo vệ hoạt động kinh doanh trước những cuộc tấn công ngày càng khó lường", phía FPT Cloud nói thêm.
Thiên Hà