5 địa phương sẽ thí điểm phát triển kinh tế bạc
Hà Nội, Thái Nguyên, Đà Nẵng, TP HCM và An Giang sẽ thí điểm mô hình kinh tế bạc, nhằm phát triển dịch vụ và phát huy nguồn lực người cao tuổi.
Thông tin được Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đưa ra tại hội nghị đối thoại chính sách phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc, sáng 16/11.
Theo Phó thủ tướng, 5 địa phương được lựa chọn nhằm xây dựng các mô hình kinh tế bạc phù hợp với đặc thù từng vùng miền, từ đô thị đến nông thôn. Sau hai năm triển khai, Chính phủ sẽ đánh giá kết quả, hoàn thiện chính sách để nhân rộng trên toàn quốc.
Kinh tế bạc là các hoạt động kinh tế, sản phẩm và dịch vụ hình thành từ nhu cầu, khả năng tiêu dùng và nguồn lực đóng góp của người cao tuổi. Lĩnh vực này bao gồm chăm sóc sức khỏe, nhà ở, tài chính, bảo hiểm, du lịch, công nghệ và việc làm, vừa đáp ứng nhu cầu của người già, vừa tạo cơ hội kinh doanh và phát huy kinh nghiệm, trí tuệ của họ.
Phó thủ tướng cho rằng già hóa dân số đang diễn ra nhanh tại Việt Nam, gây sức ép lên thị trường lao động, hệ thống an sinh và chăm sóc sức khỏe, nhưng cũng mở ra cơ hội hình thành các ngành kinh tế, dịch vụ mới. Vì vậy, thích ứng với già hóa dân số cần gắn với việc phát huy người cao tuổi như một nguồn lực phát triển, thay vì chỉ coi họ là đối tượng được chăm sóc.
Để thúc đẩy lĩnh vực này, Bộ Chính trị đã giao Ban Chính sách, chiến lược Trung ương chủ trì xây dựng đề án phát triển kinh tế bạc Việt Nam, định hướng đến năm 2045. Chính phủ sẽ rà soát, hoàn thiện chính sách về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, lao động, đất đai, nhà ở và đầu tư, tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển các sản phẩm, dịch vụ phục vụ người cao tuổi.
Các lĩnh vực ưu tiên gồm chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng, chăm sóc dài hạn, nhà ở và hạ tầng thân thiện với người cao tuổi, văn hóa, du lịch và công nghệ hỗ trợ. Chính phủ cũng định hướng phát triển mô hình chăm sóc liên tục, kết nối bệnh viện, cơ sở dưỡng lão, gia đình và cộng đồng.
Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà. Ảnh: VGP
Phó thủ tướng giao Bộ Y tế đẩy nhanh xây dựng dự án Luật Người cao tuổi sửa đổi toàn diện, phấn đấu được ban hành vào quý II/2028. Bộ cũng được giao nghiên cứu cơ chế phát triển đội ngũ điều dưỡng viên và nhân lực chuyên môn chăm sóc người cao tuổi, khắc phục tình trạng thiếu nhân lực tại các cơ sở dưỡng lão và hệ thống dịch vụ.
Bộ Tài chính sẽ nghiên cứu chính sách thuế, đầu tư và hợp tác công tư; Ngân hàng Nhà nước phát triển sản phẩm tín dụng phù hợp; Bộ Xây dựng hoàn thiện tiêu chuẩn nhà ở, công trình và hạ tầng thân thiện với người cao tuổi. Các bộ, ngành và địa phương được yêu cầu đưa nhiệm vụ phát triển kinh tế bạc vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội từ năm 2027.
Bộ Khoa học và Công nghệ thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số hỗ trợ người cao tuổi. Bộ Công an chủ trì sớm hoàn thiện việc xây dựng, kết nối, khai thác dữ liệu về người cao tuổi, bảo đảm an ninh thông tin và các dữ liệu liên quan.
Phó Thủ tướng cũng đề nghị Hội Người cao tuổi Việt Nam phối hợp với các bộ, ngành liên quan tham mưu xây dựng cơ chế, chính sách phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc; thực hiện hiệu quả Đề án 379 của Chính phủ gắn với thúc đẩy kỹ năng số cho người cao tuổi và nhân rộng các câu lạc bộ liên thế hệ tự giúp nhau trong cộng đồng.
Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan. Ảnh: VGP
Theo Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan, Việt Nam hiện có khoảng 16,5 triệu người cao tuổi, chiếm 16% dân số, trong đó hơn 9 triệu người vẫn tham gia lao động, sản xuất, kinh doanh. Dự báo đến năm 2050, người cao tuổi có thể chiếm 25% dân số, tương đương cứ bốn người có một người cao tuổi.
Hội nghị Trung ương 5 sẽ ban hành nghị quyết mới về cải cách tiền lương
Cùng với các chính sách trên, Phó thủ tướng cho biết Hội nghị Trung ương 5 khóa 14 dự kiến ban hành nghị quyết mới về cải cách tiền lương và bảo hiểm xã hội, làm cơ sở sửa đổi toàn diện Luật Bảo hiểm xã hội. Bộ luật Lao động cũng sẽ được sửa đổi nhằm thích ứng với già hóa dân số, tạo điều kiện cho người cao tuổi tiếp tục tham gia thị trường lao động phù hợp với sức khỏe và khả năng.
Theo kế hoạch, đề án cải cách tiền lương và bảo hiểm xã hội dự kiến trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư vào tháng 2/2027, trước khi báo cáo Hội nghị Trung ương 5 vào tháng 3/2027. Từ sau Đại hội 14 của Đảng, Ban Chấp hành Trung ương khóa 14 đã họp bốn lần vào tháng 1, 3, 7 và 10/2026. Theo Quy định 206 của Bộ Chính trị, Trung ương họp định kỳ hai lần mỗi năm, riêng năm đầu nhiệm kỳ có lịch họp khác và có thể tổ chức thêm hội nghị khi cần thiết.
Nghị quyết 27 năm 2018 đặt mục tiêu xây dựng bảng lương theo vị trí việc làm, chức danh và chức vụ lãnh đạo, thay cho cách tính dựa trên mức lương cơ sở và hệ số. Cải cách tổng thể dự kiến thực hiện từ tháng 7/2024 nhưng hai nội dung cốt lõi là xây dựng bảng lương mới và sắp xếp lại phụ cấp chưa thể triển khai. Thay vào đó, lương cơ sở được điều chỉnh từ 1,8 triệu lên 2,34 triệu đồng mỗi tháng từ tháng 7/2024 và tăng lên 2,53 triệu đồng từ tháng 7/2026.
Vũ Tuân