"Chúng tôi đã nhiều lần cảnh báo phương Tây rằng nếu họ không thuyết phục được, chính quyền Ukraine sẽ thực hiện những bước đi liều lĩnh và kinh khủng nhất, dẫn đến hậu quả vượt ra khỏi Ukraine. Đó chính xác là những gì đang xảy ra", Đại sứ Nga tại Liên Hợp Quốc (LHQ) Vassily Nebenzia nói với Hội đồng Bảo an LHQ trong cuộc họp khẩn do Moskva đề xuất ngày 11/8.
Nội dung cuộc họp tập trung vào tình hình nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia ở miền nam Ukraine, nơi Nga và Ukraine liên tục cáo buộc lẫn nhau tập kích cơ sở này.
"Các cuộc tấn công của Kiev vào cơ sở hạ tầng hạt nhân đang đẩy thế giới đến bờ vực một thảm họa hạt nhân khác có thể sánh ngang với thảm họa Chernobyl", Đại sứ Nga nói, thêm rằng các nước phương Tây tài trợ cho Ukraine sẽ phải chịu trách nhiệm về thảm họa tiềm tàng.
Theo ông Nebenzia, thảm họa tại Zaporizhzhia, một trong những nhà máy điện hạt nhân lớn nhất châu Âu, có thể dẫn đến ô nhiễm phóng xạ trên nhiều vùng lãnh thổ rộng lớn, ảnh hưởng đến ít nhất 8 khu vực Ukraine, bao gồm cả thủ đô Kiev, các thành phố lớn như Kharkov hoặc Odessa, cũng như một số vùng lãnh thổ của Nga và Belarus giáp Ukraine. Các nước cộng hòa tự xưng Lugansk và Donetsk, cũng như Moldova, Romania và Bulgaria cũng có thể bị ảnh hưởng.
![Đại sứ Nga tại LHQ Vassily Nebenzia dự cuộc họp của Hội đồng Bảo an hồi tháng 5. Ảnh: AFP.](https://vcdn1-vnexpress.vnecdn.net/2022/08/12/dai-su-nga-jpeg-1660277988-8191-1660278223.jpg?w=0&h=0&q=100&dpr=1&fit=crop&s=8p9XKvheMGGC7OPKQK3VFg)
Đại sứ Nga tại LHQ Vassily Nebenzia dự cuộc họp của Hội đồng Bảo an hồi tháng 5. Ảnh: AFP.
"Đó mới chỉ là những dự báo lạc quan nhất của các chuyên gia", Nebenzia nói, đồng thời cho rằng quy mô tiềm tàng của một thảm họa hạt nhân ở mức độ lớn như vậy là "khó có thể tưởng tượng được".
Người đứng đầu Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi nói với Hội đồng Bảo an rằng tình hình tại nhà máy đang được kiểm soát và "chưa có mối nguy hiểm tức thời". Ông cho biết báo cáo IAEA nhận được từ Nga và Ukraine "mâu thuẫn" và kêu gọi hai bên cung cấp cho IAEA quyền tiếp cận cơ sở này "càng sớm càng tốt".
"Tôi yêu cầu cả hai bên hợp tác và cho phép phái đoàn IAEA tới nhà máy", ông nói.
Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres kêu gọi ngừng bất kỳ hoạt động quân sự nào xung quanh nhà máy, khi Hội đồng Bảo an đang họp.
"Cơ sở không được sử dụng như một phần của bất kỳ hoạt động quân sự nào. Thay vào đó, cần có thỏa thuận khẩn cấp ở cấp độ kỹ thuật về chu vi phi quân sự hóa an toàn để đảm bảo an toàn cho khu vực", người đứng đầu Liên Hợp Quốc cho biết trong một tuyên bố.
Trung Quốc cũng kêu gọi tất cả "các bên liên quan" ngồi xuống bàn đàm phán và "tìm ra giải pháp" cho vấn đề này.
Trong khi đó, Mỹ cáo buộc Nga chịu hoàn toàn trách nhiệm cho cuộc khủng hoảng này. Bộ trưởng phụ trách các vấn đề an ninh quốc tế và kiểm soát vũ khí của Mỹ, Bonnie Jenkins, cho rằng Nga đã tạo ra mọi rủi ro liên quan đến nhà máy này bằng cách mở chiến dịch quân sự ở Ukraine và yêu cầu Moskva rút quân. Đồng thời, bà cũng ủng hộ lời kêu gọi của ông Guterres về lập khu phi quân sự quanh nhà máy.
Nga kiểm soát nhà máy Zaporizhzhia từ hồi tháng 3, nhưng cơ sở này vẫn do nhân viên kỹ thuật Ukraine vận hành. Nhà máy này có 6 lò phản ứng lớn, có khả năng cung cấp điện cho 4 triệu hộ gia đình. Nhà điều hành Ukraine cáo buộc lực lượng Nga chuẩn bị kết nối cơ sở với lưới điện bán đảo Crimea.
Ukraine hôm 11/8 cáo buộc các cuộc tấn công mới của Nga xảy ra gần một trong 6 lò phản ứng của nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia, khiến một số cảm biến bức xạ bị hỏng. Điều này có thể khiến chuyên gia không thể phát hiện và ứng phó kịp thời nếu xảy ra rò rỉ bức xạ từ các thùng nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng. Trong khi đó, Nga cáo buộc chính Ukraine tập kích nhà máy này.
![Vị trí nhà máy hạt nhân Zaporizhzhya. Đồ họa: Washington Post.](https://vcdn1-vnexpress.vnecdn.net/2022/08/12/anh-cat-259420730-136621009046-8869-5829-1660278223.jpg?w=0&h=0&q=100&dpr=1&fit=crop&s=wpr9-ALgLeU454nO4PCkzw)
Vị trí nhà máy hạt nhân Zaporizhzhya. Đồ họa: Washington Post.
Huyền Lê (Theo RT)