Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) những ngày qua đẩy mạnh chiến dịch trên bộ ở Dải Gaza, tuyên bố tiêu diệt hàng trăm tay súng Hamas, phá hủy nhiều mục tiêu của đối phương. Lực lượng này cũng cho biết đã tổn thất hàng chục binh sĩ sau các cuộc giao tranh ở dải đất.
Giới chuyên gia trước đó cảnh báo IDF sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức khi mở chiến dịch trên bộ tại Dải Gaza, một phần do chiến thuật "núp hầm" của Hamas. Nhóm vũ trang hơn 30 năm qua đã dày công xây dựng một mạng lưới đường hầm chằng chịt ở phía dưới vùng lãnh thổ, dùng làm nơi đặt căn cứ, vận chuyển vũ khí, hàng hóa.
Khi đối phương tiến quân vào Dải Gaza, lực lượng Hamas ẩn nấp bên trong mạng lưới đường hầm dưới lòng đất, khai hỏa tên lửa chống tăng, súng máy hạng nặng vào kẻ địch rồi nhanh chóng rút lui.
Hamas hôm 2/11 công bố video quay cảnh một tay súng Hamas chui ra từ đường hầm để cài thiết bị nổ lên xe tăng chủ lực Merkava Mark 4M của IDF, phá hủy hệ thống phòng thủ chủ động Trophy, trước khi dùng súng chống tăng RPG-7 để vô hiệu hóa cỗ thiết giáp.
Thành viên Hamas chui ra từ đường hầm để tập kích xe tăng Israel. Video: Telegram/QassamBrigades
Để đối phó với "thành trì ngầm" của Hamas, IDF sở hữu "át chủ bài" là đội biệt kích Yahalom, lực lượng được đào tạo để tác chiến trong môi trường chiến tranh đô thị, đặc biệt là các chiến dịch dưới lòng đất. Trong cuộc tấn công trên bộ của Israel vào Dải Gaza năm 2014, đơn vị Yahalom đã góp công lớn trong việc phá hủy nhiều hệ thống đường hầm của Hamas.
Lực lượng này đang tham gia tích cực vào chiến dịch hiện tại của quân đội Israel ở dải đất. IDF hôm 3/11 thông báo Yahalom đã hợp tác với các đơn vị khác mở "chiến dịch đặc biệt", phá hủy nhiều đường hầm của Hamas. "Các binh sĩ phát hiện ra lối vào đường hầm, cài thuốc nổ và vô hiệu hóa chúng", thông báo có đoạn.
Được thành lập năm 1995 và trực thuộc Quân đoàn Công binh của IDF, Yaholom gồm nhiều đại đội, mỗi đội đảm nhiệm một vai trò riêng biệt.
Cụ thể, đại đội Samur, còn gọi là đội "chồn", chuyên làm nhiệm vụ xâm nhập, dọn dẹp, phá hủy các đường hầm. Đại đội Sayfur phụ trách đối phó với các vũ khí phi truyền thống như vũ khí hóa học, còn đại đội Yael có nhiệm vụ tiến hành hoạt động phá hoại, rà phá bom mìn.
IDF năm 2014 cho biết đơn vị Yalahom đã được tăng gấp đôi về quy mô, nhằm đối phó với mối đe dọa ngày càng tăng từ hệ thống địa đạo của Hamas, song không tiết lộ số lượng thành viên của đơn vị.
![Đơn vị Yahalom trong buổi huấn luyện dưới đường hầm tại Tel Aviv tháng 10/2019. Ảnh: Walla](https://vcdn1-vnexpress.vnecdn.net/2023/11/08/yahalom-6332-1699417260.png?w=0&h=0&q=100&dpr=1&fit=crop&s=un6badmoBoL-Qda_JRxjJA)
Đơn vị Yahalom trong buổi huấn luyện dưới đường hầm tại Tel Aviv tháng 10/2019. Ảnh: Walla
Theo Quỹ Yahalom, tổ chức gồm các cựu thành viên của đơn vị, quy trình tuyển chọn của lực lượng này rất khắt khe, đòi hỏi ứng viên phải có sức khỏe tốt và vượt qua được giai đoạn thử thách kéo dài 4 ngày.
Tiếp đó, họ phải tham gia một khóa đào tạo lên tới 16 tháng, gồm các bài huấn luyện về rà phá bom mìn, hoạt động phá hoại, chống khủng bố. Họ cũng được học võ cổ truyền Krav Maga của người Do Thái, cùng kỹ năng nhảy dù, leo dây.
John Spencer, chuyên gia tại Viện Chiến tranh Hiện đại thuộc Học viện Lục quân West Point của Mỹ, Yahalom và một số đơn vị IDF khác được trang bị nhiều công cụ chuyên dụng cho các chiến dịch dưới đường hầm, như thiết bị không người lái, robot, cảm biến trên không và mặt đất, máy khoan, kính nhìn đêm, thiết bị vô tuyến.
Dù được huấn luyện kỹ lưỡng và trang bị đầy đủ, các thành viên Yahalom vẫn gặp nhiều thử thách khi đối mặt với mạng lưới đường hầm chằng chịt của Hamas.
"Không có một đường hầm nào giống nhau cả. Người đầu tiên bước xuống hầm phải luôn sẵn sàng ứng biến", trung úy Hezi, thành viên đơn vị Yahalom, nói hồi năm 2016. "Dù vậy, đây chính xác là những gì chúng tôi được huấn luyện, phải luôn sẵn sàng cho mọi tình huống".
Đại tá Yaron Beit-On, chỉ huy đơn vị Yalahom vào năm 2016, khi đó nói thách thức lớn nhất đối với chiến dịch dưới đường hầm là công tác tình báo, do đối phương không để lộ bất cứ dấu vết nào ở trên mặt đất. "Lực lượng Hamas sẵn sàng đánh sập các đường hầm để gây hại cho các binh sĩ IDF sau khi họ tiến vào bên trong", ông cho biết thêm.
![Mạng lưới đường hầm của Hamas ở phía bắc Gaza. Đồ họa: OSM](https://vcdn1-vnexpress.vnecdn.net/2023/11/08/ham-ngam-1-2023-1699417260.png?w=0&h=0&q=100&dpr=1&fit=crop&s=XirfyxelUbQjuEwpG8WZ0w)
Mạng lưới đường hầm của Hamas ở phía bắc Gaza. Đồ họa: OSM
Thử thách sẽ còn lớn hơn với lực lượng Yahalom trong chiến dịch lần này, khi lực lượng Hamas đang giữ hàng trăm con tin ở Dải Gaza, nhiều khả năng nhốt họ dưới đường hầm. Theo chuyên gia Spencer, đơn vị sẽ phải tính toán kỹ trước khi hành động để đảm bảo an toàn cho con tin, thay vì tìm cách phá hủy đường hầm ngay khi phát hiện chúng như các chiến dịch trước.
Ông cũng cho rằng hệ thống địa đạo của Hamas đã thay đổi nhiều những năm qua, có thể gây nhiều bất ngờ cho các binh sĩ Israel.
"Giống như cuộc tấn công hôm 7/10, IDF sẽ phải chứng kiến nhiều bất ngờ dưới lòng đất. Hamas đã tiến bộ nhiều thời gian qua, và hệ thống đường hầm của họ dường như cũng thế", Spencer nhận định.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanayhu tháng này tới thăm đơn vị Yahalom để nghe báo cáo về tiến độ thực hiện nhiệm vụ của lực lượng. Trong cuộc gặp, ông Netanyahu nhấn mạnh vai trò đặc biệt của Yahalom trong chiến dịch đang diễn ra ở Dải Gaza, khẳng định người dân Israel trông chờ vào đơn vị này.
"Chúng ta chỉ có một nhiệm vụ, đó là hạ Hamas. Chúng ta sẽ không dừng lại cho đến khi hoàn thành nó, với sự trợ giúp của các bạn", Thủ tướng Israel khẳng định.
Phạm Giang (Theo Business Insider, Daily Beast)