Hamas, nhóm vũ trang kiểm soát Dải Gaza, ngày 7/10 bất ngờ chiến dịch tấn công hiệp đồng nhằm vào lãnh thổ Israel. Giới chuyên gia quân sự nhận định lực lượng này đã triển khai hiệu quả hàng loạt vũ khí đơn giản và giá rẻ, nhưng có khả năng gây thiệt hại nặng nề cho một trong những quân đội hiện đại nhất thế giới hiện nay.
Rocket tự chế
Vũ khí chủ lực của Hamas là rocket Qassam, được lắp ráp từ ống thép, nhiên liệu tự chế bằng phân bón và thuốc nổ công nghiệp. Loại vũ khí này rất thô sơ và kém hiệu quả, nhưng đủ nhỏ để các tay súng đơn lẻ có thể triển khai, phóng đạn và rút lui trước khi quân đội Israel kịp đáp trả.
Hamas cũng sở hữu những loại pháo phản lực phóng loạt quân sự như BM-21 Grad do Liên Xô phát triển. Chúng có kích thước lớn, độ chính xác và sát thương cao hơn nhiều so với Qassam, nhưng cũng dễ bị phát hiện và tập kích.
Những loại rocket Hamas dùng để tập kích Israel. Bấm vào ảnh để xem đầy đủ
Những cuộc tập kích bằng rocket Qassam chủ yếu nhằm mục đích quấy rối và khó gây thiệt hại nghiêm trọng cho Israel. Dù vậy, mối đe dọa từ loại vũ khí này vẫn buộc Israel triển khai hệ thống phòng không Vòm Sắt đắt tiền để bảo vệ những khu vực đông dân cư.
Vòm Sắt có thể đạt tỷ lệ đánh chặn 90%, nhưng vẫn có một số hạn chế về kỹ thuật và hậu cần. Hamas nhiều năm qua đã tìm cách khai thác điểm yếu của Vòm Sắt và tuyên bố có khả năng vô hiệu hóa hệ thống này bằng chiến thuật phóng lượng lớn rocket vào một mục tiêu duy nhất.
Trong đòn tấn công mở đầu vào ngày 7/10, Hamas tuyên bố đã phóng hơn 5.000 rocket chỉ trong vòng 20 phút. Nhiều quả đạn trong số đó đã vượt qua hệ thống Vòm Sắt và lao vào các mục tiêu ở nhiều đô thị, trong đó có thành phố Tel Aviv, gây thương vong cho dân thường và hư hại cơ sở hạ tầng.
UAV mang chất nổ
Loạt phóng rocket dữ dội chỉ là động thái mở đầu và đánh lạc hướng để bảo vệ những mũi tấn công của hơn 1.000 tay súng chia làm nhiều mũi đột kích bằng đường bộ, đường biển và cả đường không.
Israel trong nhiều năm qua đã chi nhiều tỷ USD xây dựng hàng rào biên giới kiên cố bao quanh Dải Gaza, với nhiều tháp canh trang bị camera giám sát, cảm biến chuyển động và nhiều hệ thống trinh sát, nhận dạng khuôn mặt để phát hiện người vượt biên. Đây được coi là một trong những khu vực có mạng lưới do thám kỹ thuật số dày đặc nhất thế giới.
Chốt kiểm soát biên giới Israel bị Hamas tấn công hôm 7/10. Video: Twitter/ClashReport
"Hamas dường như đã nắm rõ vị trí của những hệ thống cảnh giới then chốt và triển khai vũ khí loại bỏ chúng ngay từ đầu xung đột, chọc mù hoàn toàn hệ thống tình báo của Israel và ngăn Tel Aviv nắm bắt diễn biến chiến trường", biên tập viên David Hambling viết trên chuyên trang quân sự của Forbes.
Nhóm vũ trang Palestine đã công bố loạt hình ảnh cho thấy máy bay không người lái (UAV) cỡ nhỏ thả chất nổ xuống các tháp canh, chốt biên phòng và đài thông tin liên lạc Israel. Số lượng video được đăng cho thấy đây là chiến dịch được lên kế hoạch chặt chẽ, nhằm mở đường cho hàng trăm tay súng tiếp cận hàng rào biên giới.
Giai đoạn tiếp theo bắt đầu khi họ sử dụng thuốc nổ và xe ủi để phá rào, tạo cửa mở sang lãnh thổ Israel mà không bị phát hiện. Mạng lưới cảm biến bị phá hủy khiến Tel Aviv không thể biết mũi tấn công chính nằm ở hướng nào, hạn chế đáng kể khả năng phản ứng hiệu quả của quân đội Israel.
UAV tự sát
Hamas tuyên bố đã phóng 35 UAV tự sát Zouari vào các mục tiêu ở Israel. Đây là mẫu UAV cỡ nhỏ, có kích thước tương đồng với dòng Lancet của Nga, từng được phát triển làm nhiệm vụ trinh sát nhưng đã được hoán cải để tấn công mục tiêu đối phương.
Hồi năm 2021, Hamas tuyên bố UAV hạng nhẹ Shabab đủ sức qua mặt hệ thống Vòm Sắt. Đây là tuyên bố có cơ sở, do phi cơ có thể bay gần mặt đất với tốc độ thấp, khiến nó khó bị radar phát hiện hơn so với rocket bay theo quỹ đạo vòng cung với góc bắn cao.
![Các tay súng Hamas huấn luyện với UAV Zouari trong ảnh công bố hôm 7/10. Ảnh: Almayadeen](https://vcdn1-vnexpress.vnecdn.net/2023/10/11/hamas-1-2818-1697017666.jpg?w=0&h=0&q=100&dpr=1&fit=crop&s=eCVY2wFoHWfpYxtGqeChFw)
Các tay súng Hamas huấn luyện với UAV Zouari trong ảnh công bố hôm 7/10. Ảnh: Almayadeen
Những chiếc Zouari được phóng đồng thời nhằm gây quá tải lưới phòng không Israel, tăng tỷ lệ máy bay tiếp cận được mục tiêu. Dòng UAV này dường như cũng ứng dụng hàng loạt cải tiến được rút ra từ những cuộc đối đầu với hệ thống Vòm Sắt trước đây.
Chưa rõ Zouari sử dụng hệ thống dẫn đường gì, nhưng nhiều khả năng nó mang thiết bị định vị toàn cầu và tọa độ mục tiêu được nạp trước khi phóng, phù hợp cho những đòn tấn công địa điểm cố định như doanh trại hoặc trung tâm chỉ huy của Israel.
UAV chống tăng
Hamas hôm 8/10 công bố video UAV cỡ nhỏ tập kích xe tăng chiến đấu chủ lực Merkava Mark 4M hiện đại được Israel triển khai gần biên giới với Dải Gaza.
Trong video, UAV tiếp cận chiếc Merkava trong lúc tháp pháo xe tăng đang xoay để cảnh giới hoặc tìm kiếm mục tiêu. Nó thả một quả đạn chống tăng nhằm vào mặt trên mũi xe, tạo ra vụ nổ và cột khói trắng lớn. Ngọn lửa sau đó bùng lên từ sườn phải xe, nhiều khả năng bắt nguồn từ khoang động cơ.
UAV Hamas tấn công xe tăng Israel trong video công bố hôm 8/10. Video: Twitter/ME_Observer
Thống kê dựa theo video trên mạng xã hội cho thấy Israel có thể đã mất 6 xe tăng Merkava và 17 xe thiết giáp chở quân ngay trong ngày đầu xung đột. Hamas cũng tuyên bố ít nhất một chiếc Merkava bị vô hiệu hóa bởi UAV, nhưng không rõ đó có phải xe tăng trong video hay không.
Những vũ khí giá rẻ này đã được Hamas kết hợp thành một đòn tấn công khiến Israel choáng váng. Tuy nhiên, quân đội Israel sau đó đã nhanh chóng tập hợp lực lượng để lùng diệt các nhóm xâm nhập, đồng thời chuẩn bị cho chiến dịch phản kích quy mô lớn vào Dải Gaza.
"Sau đòn tấn công bất ngờ ban đầu, Hamas bắt đầu chuyển sang thế phòng thủ và nhiều khả năng sẽ hứng chịu thiệt hại lớn khi phải đối mặt với quân đội Israel. Họ có thể đã dùng cạn kho rocket và UAV tự sát, khó lòng duy trì chiến dịch kéo dài. Tuy nhiên, cuộc tập kích ngày 7/10 vẫn để lại cú sốc và nhiều dấu hỏi, khi một nhóm vũ trang có thể gây thiệt hại nặng nề cho quân đội hùng mạnh của Israel", Hambling nêu quan điểm.
Vũ Anh (Theo Forbes)