"Cơn lũ" đặt hàng đến từ chính phủ, quân đội Israel và cả các nhóm dân sự. Tất cả đều đang tìm kiếm những chiếc máy bay không người lái (UAV) nhỏ, sẵn có và đa dụng.
Trong những tuần sau đó, hàng nghìn UAV thương mại đã được chuyển đến Israel, một số từ các nhà sản xuất Mỹ, số khác do các công ty Trung Quốc sản xuất và bán tại Mỹ, những người tham gia vào các thương vụ mua bán cho biết. Họ nói rằng UAV đang được Israel sử dụng để phục vụ nhiều mục đích, từ tìm kiếm con tin, thu thập thông tin tình báo đến bảo vệ các ngôi làng.
![UAV SMASH Dragon của công ty Smart Shooter, Israel, có khả năng mang theo súng trường tấn công. Ảnh: Smart Shooter](https://vcdn1-vnexpress.vnecdn.net/2023/11/10/61e93a827c6a20001842b062-jpeg-7629-1699590468.jpg?w=0&h=0&q=100&dpr=1&fit=crop&s=xeSnseam0-YsW8ziEBXkoQ)
UAV SMASH Dragon của công ty Smart Shooter, Israel, có khả năng mang theo súng trường tấn công. Ảnh: Smart Shooter
Theo Bobby Sakaki, chuyên gia tư vấn quốc phòng tại thành phố Salt Lake, Mỹ, trong thời điểm chiến sự bùng phát, Israel không thể "kén cá chọn canh" giữa UAV Mỹ hay Trung Quốc. "Bạn phải tìm kiếm lợi thế chiến thuật", ông nói.
Từng là công cụ của các nhà làm phim và đồ chơi cho những người đam mê bay lượn, UAV giá rẻ giờ đây trở thành một phần không thể thiếu trong các cuộc xung đột hiện đại.
UAV Trung Quốc được bán với giá vài nghìn USD và có thể truyền video theo thời gian thực ở độ cao hàng trăm mét so với mặt đất. UAV Mỹ, phức tạp hơn và không dành cho đại đa số người dùng, thường có giá cao gấp 5 lần so với những mẫu do Trung Quốc sản xuất.
UAV Trung Quốc luôn sẵn hàng và dễ thu gom. Các công ty SZ DJI Technology và Autel Robotics, trụ sở ở Thâm Quyến, đã giúp UAV thương mại của họ phổ biến tại Mỹ, trong khi nguồn cung từ các nhà sản xuất Mỹ còn hạn chế.
Cả UAV của Mỹ và Trung Quốc đều có thể đảm nhận các nhiệm vụ như theo dõi kẻ thù, tìm kiếm người sống sót hay do thám mà không mất quá nhiều thời gian đào tạo vận hành. Thực tế chiến trường Ukraine cho thấy UAV đã trở thành vũ khí đáng gờm thế nào trong các trận giao tranh, giới chuyên gia nhận định.
Tuy nhiên, nhiều quốc gia hiện vẫn chưa được trang bị đầy đủ cho thực tế chiến trường mới này. Nỗ lực lùng mua gấp rút của Israel cho thấy ngay cả một trong những lực lượng quân đội hiện đại nhất thế giới cũng khao khát UAV thế nào.
"Mọi cuộc xung đột trong tương lai sẽ là những cuộc chiến UAV", James Patton Rogers, giám đốc điều hành Viện Chính sách Công nghệ Trường Cornell Brooks, Mỹ, nhận xét.
Các UAV thương mại cỡ nhỏ rất quan trọng đối với những nhiệm vụ của Israel nhằm giải cứu hơn 240 con tin đang bị Hamas bắt. Các đơn vị cung cấp UAV cho hay chúng có thể được cả hai bên sử dụng với số lượng lớn hơn khi chiến dịch tấn công trên bộ của Israel vào Gaza được đẩy mạnh. Quân đội Israel trước đây đã sử dụng UAV loại nhỏ của Trung Quốc để trinh sát và giám sát biên giới và đang tăng cường nỗ lực này.
Trong hàng nghìn UAV thương mại được chuyển từ Mỹ đến Israel, nhiều chiếc là của các nhà sản xuất Trung Quốc. Sakaki, giám đốc điều hành công ty tư vấn và kỹ thuật UAV UAS Nexus, cho hay ông đã giúp thu xếp các thỏa thuận xuất khẩu hàng trăm UAV sang Israel, khoảng 90% trong số đó mang thương hiệu Trung Quốc.
![Nhân viên của Easy Aerial thực hiện một chuyến bay thử nghiệm trên UAV. Ảnh: WSJ](https://vcdn1-vnexpress.vnecdn.net/2023/11/10/im-883609-8321-1699590468.jpg?w=0&h=0&q=100&dpr=1&fit=crop&s=9BrtG6_JBn3vyyWDekm-Tg)
Nhân viên của Easy Aerial thực hiện một chuyến bay thử nghiệm với UAV. Ảnh: WSJ
Ido Gur, giám đốc điều hành công ty UAV Easy Aerial của Mỹ, cựu binh lực lượng không quân Israel, hiện sống ở California, cho biết ông bắt đầu nhận được yêu cầu cung cấp UAV qua ứng dụng nhắn tin WhatsApp khoảng 12 tiếng sau khi Hamas đột kích Israel hồi đầu tháng trước.
Các đơn hàng đến từ Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), cựu quân nhân, thành viên lực lượng dự bị, lãnh đạo địa phương tại Israel, các nhóm người Mỹ gốc Do Thái và tổ chức từ thiện. Họ sau đó sẽ quyên góp chúng cho IDF.
"Trong những giờ đầu, họ chủ yếu chỉ hỏi chúng tôi có sẵn những gì và bao lâu thì nhận được hàng", ông nói. "Không ai hỏi về hiệu suất hay độ an toàn của UAV".
Gur đã giúp dàn xếp một thỏa thuận, trong đó chi nhánh công ty Autel ở Mỹ đã bán hàng chục UAV cho Israel. Gur cũng bán khoảng 15 UAV của công ty mình cho Israel. Ông cho biết Easy Aerial, trụ sở tại New York, chỉ có thể sản xuất tối đa 25 UAV mỗi tuần, không thể đủ đáp ứng nhu cầu đang tăng lên nhanh chóng ở Israel. Mặt khác, công ty cũng đang thiếu linh kiện sản xuất.
Các nhóm quân sự và dân sự ở Israel còn đạt thỏa thuận với nhà sản xuất UAV Skydio ở Thung lũng Silicon, vốn chuyên cung cấp UAV cho quân đội Mỹ.
"Mục tiêu là bố trí càng nhiều con mắt trên bầu trời càng tốt", Menahem Landau, người đã hỗ trợ một nhóm nhà đầu tư mua UAV trị giá khoảng một triệu USD từ Skydio, cho hay.
Theo các nguồn tin am hiểu vấn đề, Bộ Quốc phòng Israel đã thiết lập các kênh mua sắm thiết bị mới cho quân đội, đồng thời công bố hướng dẫn về loại UAV mà quân đội muốn sử dụng.
Một nguồn tin cho hay Ukraine đã liên hệ với các lãnh đạo quân sự Israel để chia sẻ kinh nghiệm về UAV. Kể từ khi xung đột với Nga nổ ra, quân đội nước này đã nghiên cứu cách gây nhiễu UAV và giảm thiểu lỗ hổng an ninh trên UAV Trung Quốc, điểm yếu cho phép đối phương dễ dàng xác định vị trí của người điều khiển và nhắm mục tiêu vào họ.
![Phi đội 161 chuyên điều khiển UAV của Lực lượng Phòng vê Israel. Ảnh: IDF](https://vcdn1-vnexpress.vnecdn.net/2023/11/10/hermes450-2-scaled-e1678460960-7269-1112-1699590468.jpg?w=0&h=0&q=100&dpr=1&fit=crop&s=IC3DXWJ8oYFmT0z77buI9w)
Phi đội 161 chuyên điều khiển UAV của Lực lượng Phòng vệ Israel. Ảnh: IDF
Moshe Amzel, cư dân tại làng Tzur Hadassah ở ngoại ô Jerusalem, cho hay một UAV mới mua từ Easy Aerial đang giúp họ canh gác, phát hiện người lạ xâm nhập.
"Bầu không khí đã bớt hoảng loạn hơn", Amzel, 47 tuổi, nói. Làng của ông cũng đang sử dụng một số UAV Trung Quốc để làm nhiệm vụ do thám.
Vũ Hoàng (Theo WSJ)