Vì sao có 32 đội nhưng gọi là vòng 1/16 ở World Cup?

Cách gọi vòng 1/16 hay 1/8 của các giải đấu loại trực tiếp như World Cup không dựa trên số đội, mà dựa trên việc vòng đấu đó là mấy phần của chung kết.

Sau khi World Cup 2026 mở rộng quy mô, có tới 32 đội vào vòng knock-out. Nhiều người thắc mắc vì sao vòng có 32 đội lại được gọi là vòng 1/16, thay vì vòng 1/32.

Câu trả lời nằm ở cách đặt tên truyền thống của phương Tây với các vòng đấu loại trực tiếp, vốn bắt đầu từ những khái niệm quen thuộc như bán kết và tứ kết.

Trong tiếng Anh, "final" là chung kết, khi hai đội chơi một trận tranh chức vô địch. Từ "semi-finals" là vòng bán kết, có 4 đội, chia làm hai trận đấu, mỗi trận hai đội. Từ "semi-final" (số ít) là một trận của vòng bán kết. Trong đó, "semi" là một nửa hoặc một phần hai. Người Anh gọi như vậy để chỉ bán kết là một nửa của chung kết. Nói cách khác, một trận "semi-final" là 1/2 của final, gọi tắt là 1/2.

Ngay trước bán kết là "quarter-finals", hay tứ kết, gồm 8 đội, chia làm 4 trận, mỗi trận hai đội. Quarter có nghĩa là "một phần tư". Nói cách khác, đây là vòng đấu "một phần tư" của chung kết, hay có thể gọi tắt là 1/4.

Theo logic này, vòng đấu ngay trước tứ kết có 16 đội, chia làm 8 trận, được gọi là vòng 1/8, tức là một phần tám của chung kết. Tương tự, trước vòng 1/8 sẽ là vòng 1/16 với 32 đội, vì là một phần 16 của chung kết.

Thoạt nhìn, điều này dễ gây nhầm lẫn vì người hâm mộ thường nghĩ "32 đội thì phải là vòng 1/32", với cách giải thích là 32 đội chọn ra một đội vô địch. Tuy nhiên, con số trong tên gọi không phải số đội tham dự, mà thể hiện vị trí của vòng đấu trong hành trình hướng đến trận chung kết. Vòng 1/16 là vòng trước 1/8, rồi đến tứ kết (1/4), bán kết (1/2) và cuối cùng là chung kết (1).

Messi sút phạt ghi bàn ở lượt cuối vòng bảng World Cup 2026

Tiếng Anh không còn sử dụng phổ biến cách gọi 1/8 finals (vòng 1/8) hay 1/16 finals (vòng 1/16). Thay vào đó, họ thường nói "round of 16" (vòng 16 đội) và "round of 32" (vòng 32 đội).

Tuy nhiên, nhiều ngôn ngữ khác như Tây Ban Nha, Đức, Hà Lan, Ba Lan, Nga, Thụy Điển hay Bồ Đào Nha vẫn giữ cách gọi truyền thống là 1/8, 1/16 (bằng ngôn ngữ của họ).

Chẳng hạn tiếng Tây Ban Nha gọi vòng 16 đội là "octavos de final" (1/8), trong đó "octavos" là 1/8, "de final" là của chung kết. Tiếng Đức là "Achtelfinale", trong đó "Achtel" là 1/8, "finale" là chung kết. Tiếng Nga là "1/8 финала", trong đó "финала" là "của chung kết".

Tại World Cup 2026, các cặp đấu vòng 1/16 đã được xác định gồm: Nam Phi - Canada, Brazil - Nhật Bản, Đức - Paraguay, Hà Lan - Morocco, Bờ Biển Ngà - Na Uy, Pháp - Thụy Điển, Mexico - Ecuador, Anh - CHDC Congo, Bỉ - Senegal, Mỹ - Bosnia & Herzegovina, Tây Ban Nha - Áo, Bồ Đào Nha - Croatia, Thụy Sĩ - Algeria, Australia - Ai Cập, Argentina - Cape Verde và Colombia - Ghana.

Xuân Bình