Starshield 'lại bị hạn chế toàn diện' tại Ukraine

Ukraine cho biết Starshield, mạng liên lạc vệ tinh dựa trên Starlink, bị hạn chế mang tính hệ thống tại nước này.

"Trong vài ngày qua, các đơn vị Ukraine ghi nhận tình trạng gián đoạn nghiêm trọng trong hoạt động của Starshield. Hạn chế tốc độ đang được áp đặt có hệ thống với mức 161 km/h", Tổng thống Volodymyr Zelensky thông báo hôm 12/11.

Theo ông Zelensky, quân đội Ukraine xác nhận đây không phải lỗi ngẫu nhiên mà là hạn chế tốc độ mang tính hệ thống trên lãnh thổ nước này, cũng như tiền tuyến và khu vực Nga đang kiểm soát.

Tình trạng này gây khó khăn đáng kể cho thiết bị bay không người lái (drone) đánh chặn của Ukraine khi đối phó máy bay không người lái phản lực Nga. "Chúng tôi đang nỗ lực làm rõ mọi tình tiết với phía Mỹ", ông cho biết.

Một quan chức Ukraine hôm 12/11 nói với hãng tin Axios của Mỹ rằng tình trạng hạn chế đã kéo dài suốt 3 ngày. "Mức độ hạn chế vào ngày đầu tiên là 10%, tiếp theo là 50% và tới giờ 100% nhiệm vụ của chúng tôi đều thất bại", quan chức Ukraine cho biết.

Chính phủ Ukraine đã đề nghị Lầu Năm Góc và SpaceX, hãng vận hành Starshield/Starlink, giải thích về sự việc. Đại diện của SpaceX tuyên bố "thông tin không đúng sự thật, không có thay đổi nào", trong khi Lầu Năm Góc chưa bình luận về thông tin.

Starshield là dịch vụ liên lạc bảo mật sử dụng công nghệ mã hóa tăng cường và thiết bị đầu cuối chuyên dụng cho quân sự, với xương sống là mạng lưới vệ tinh Starlink do công ty SpaceX của tỷ phú Elon Musk triển khai.

Sự cố xảy ra hơn 3 tuần sau khi Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết hệ thống Starshield đã được khôi phục sau hơn 10 ngày gián đoạn, cho phép phương tiện mang thiết bị đầu cuối duy trì kết nối ổn định khi di chuyển với tốc độ trên 400 km/h.

Đợt sự cố Starshield/Starlink trước đó xảy ra ngày 13-24/10, khiến các thiết bị đầu cuối ngừng hoạt động khi phương tiện di chuyển quá 160 km/h. Tỷ phú Musk ngày 24/10 xác nhận đã ra lệnh siết Starlink tại Ukraine, song không nhắc đến phiên bản quân sự Starshield.

Ukraine phụ thuộc vào các dịch vụ Internet vệ tinh, do hạ tầng viễn thông bị thiệt hại nặng nề trong xung đột. Do đó, Starlink và Starshield đóng vai trò thiết yếu đối với công tác chỉ huy và kiểm soát của quân đội Ukraine, cũng như với các hệ thống không người lái trên không, trên biển và trên bộ.

Không phải binh sĩ nào cũng được tiếp cận Starshield. Các đơn vị Ukraine ưu tiên Starshield để vận hành UAV, trong khi Starlink dành cho hoạt động liên lạc cơ bản hơn. Hạn chế đối với các hệ thống này nguy cơ khiến năng lực phòng thủ của Ukraine sụp đổ, theo các sĩ quan nước này và giới chuyên gia quân sự.

Nguyễn Tiến (Theo AFP, UNN, CNN)