Ông Putin dần phá thế cô lập ngoại giao
Từ thái độ mềm mỏng từ Mỹ đến các cuộc điện đàm với lãnh đạo Bắc Âu, Tổng thống Putin đang dần phá vỡ thế bao vây ngoại giao của phương Tây.
Tổng thống Nga Vladimir Putin tuần qua nhận cuộc điện đàm hiếm thấy từ hai lãnh đạo châu Âu gồm Phần Lan và Na Uy. Ông cũng đón tiếp Quốc vương Qatar và Tổng thống Iran tại diễn đàn các nước xuất khẩu khí đốt.
Ông còn dẫn lãnh đạo các nước châu Phi tham quan triển lãm ở Moskva, giới thiệu giải pháp thay thế của Nga để đối trọng với mạng lưới Starlink, đồng thời cho biết Moskva duy trì liên lạc chặt chẽ với tỷ phú Elon Musk, người mà ông ca ngợi là "nhân tài xuất chúng".
Chuỗi hoạt động ngoại giao dồn dập này cho thấy Tổng thống Putin đang từng bước phá vỡ nỗ lực cô lập của phương Tây và trở lại vị trí trung tâm trên trường quốc tế, theo Paul Sonne, nhà bình luận của NY Times.
Tổng thống Nga Vladimir Putin tiếp đón Tổng thống Eritrea Isaias Afwerki bên lề Hội nghị thượng đỉnh Nga - châu Phi ở Moskva ngày 30/10. Ảnh: AP
Lãnh đạo Nga gần đây liên tục nhận được lời ca ngợi, lời mời gặp cấp cao và những nhượng bộ từ Tổng thống Mỹ Donald Trump. Chính phủ Mỹ được cho là đang cân nhắc dỡ bỏ trừng phạt quỹ đầu tư quốc gia chủ lực của Nga, sau khi ông Trump đồng ý nhập dầu diesel Nga và đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff ca ngợi ông Putin vì đã đồng ý phóng thích một tù nhân Mỹ.
"Tôi nghĩ Điện Kremlin đang thực sự vui mừng. Họ đang nhận được những điều mà chính họ có lẽ cũng không ngờ tới", Stefan Meister, chuyên gia phân tích về Nga tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Đức, nhận định.
Ông Putin dự kiến tham dự hội nghị APEC tại Thâm Quyến, Trung Quốc vào tháng 11. Tại đây, ông có thể sẽ tham gia hội nghị thượng đỉnh 3 bên với Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Trump, động thái sẽ đặt Nga vào thế ngang hàng rõ rệt với hai siêu cường toàn cầu.
Sau đó, Tổng thống Putin cũng có thể sẽ tới Miami, Mỹ vào tháng 12 để dự Hội nghị thượng đỉnh G20 nếu ông chấp nhận lời mời của ông Trump, điều vốn đã khiến một số đồng minh của Mỹ bất ngờ.
Mỹ dưới thời tổng thống Joe Biden từng dẫn dắt liên minh phương Tây cô lập Nga, cũng như tung loạt đòn trừng phạt chưa từng thấy vào quốc gia này. Nhưng khi ông Trump trở lại Nhà Trắng vào tháng 1/2025, lập trường của Mỹ đã mềm mỏng hơn với Nga.
"Ông Putin có thể thấy mình đã đúng. Rằng chỉ cần kiên trì chờ đợi thì cuối cùng ông ấy có thể đạt được nhiều hơn từ ông Trump", Meister cho biết.
Tổng thống Vladimir Putin tại Moskva ngày 30/10. Ảnh: AP
Mối quan hệ Mỹ - Ukraine trong nhiệm kỳ hai của ông Trump cũng chứng kiến nhiều thời điểm căng thẳng. Tháng trước, ông Trump thậm chí đã công khai kêu gọi người dân Ukraine thay thế Tổng thống Volodymyr Zelensky.
Trong bối cảnh Mỹ và Ukraine rạn nứt, châu Âu đối mặt câu hỏi liệu có nên đối thoại trực tiếp với ông Putin hay không. Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb và Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre đã quyết định gọi điện cho ông Putin, động thái mà lãnh đạo Nga mô tả là dấu hiệu cho thấy một số lãnh đạo châu Âu muốn có cuộc đối thoại mang tính xây dựng.
Cuộc gọi này đã gây ra tranh cãi nội bộ tại châu Âu, khi Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cáo buộc hai lãnh đạo Phần Lan và Na Uy "hành động đơn lẻ", đồng thời trao cơ hội cho Nga.
Tuy nhiên, ông Meister cho rằng cuộc gọi này thể hiện nhận thức rất thực tế của châu Âu. "Họ thực sự lo sợ mọi chuyện chạm đến điểm đổ vỡ, khiến họ đánh mất sự hậu thuẫn từ Mỹ", Meister nói.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 27/10 cũng lên tiếng bảo vệ quyết định điện đàm với ông Putin của hai lãnh đạo Na Uy và Phần Lan.
"Tôi có nhìn nhận tích cực về các lãnh đạo và hai quốc gia này. Chúng tôi biết ơn họ. Tôi hiểu cách thức trao đổi của họ", ông Zelensky nói.
Ông cho rằng cuộc gặp giữa ông Trump và ông Putin tại Alaska hồi tháng 8/2025 vốn đã "chấm dứt sự cô lập ngoại giao của Nga". "Đó là thực tế. Nga từng bị phần lớn thế giới cô lập về mặt ngoại giao, và sự kiện ở Alaska đã chấm dứt điều đó", ông cho hay.
Ông Putin và ông Trump bắt tay tại Alaska trước khi họp thượng đỉnh hôm 15/8. Ảnh: Reuters
Lãnh đạo Ukraine nói thêm rằng một số nước châu Âu đã tự có những tiếp xúc riêng với Nga kể từ mốc thời gian đó, nhưng không phải lúc nào cũng công khai như động thái mới nhất của Oslo và Helsinki. Theo ông Zelensky, hai lãnh đạo Phần Lan và Na Uy đã thông báo trước và phối hợp với Ukraine về cuộc gọi này.
Trong khi đó, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov khẳng định Tổng thống Putin sẵn sàng tiếp xúc với bất kỳ ai vì mục tiêu tìm kiếm giải pháp hòa bình cho xung đột Ukraine.
"Tổng thống Putin luôn cởi mở tiếp xúc với tất cả mọi người vì lợi ích chung, vì lợi ích của một giải pháp hòa bình cho vấn đề Ukraine. Ông đã, đang và sẽ luôn sẵn sàng cho những cuộc tiếp xúc này", ông Peskov nói.
Thanh Tâm (Theo NY Times, Kyiv Independent, TASS)