TP HCM kết nối startup với nền tảng đổi mới sáng tạo Mỹ

TP HCM thúc đẩy kết nối startup với Plug and Play - nền tảng đổi mới sáng tạo từ Silicon Valley - nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận vốn, công nghệ và thị trường quốc tế trong bối cảnh AI tăng tốc toàn cầu.

Thông tin được chia sẻ tại hội thảo "Làn sóng tăng trưởng mới: Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong kỷ nguyên AI", do Sở Khoa học và Công nghệ TP HCM phối hợp cùng Trung tâm Khởi nghiệp Sáng tạo TP HCM (Sihub) tổ chức ngày 27/5.

Phát biểu tại sự kiện, ông Lê Thanh Minh, Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP HCM, cho biết thành phố đang thúc đẩy xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo dựa trên khoa học công nghệ, AI và chuyển đổi số. Theo ông, Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị tạo động lực để TP HCM tăng tốc phát triển các lĩnh vực công nghệ chiến lược, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế nhằm kết nối startup Việt với tri thức, công nghệ và dòng vốn toàn cầu.

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh thành phố tăng 12 bậc, lên vị trí 98 toàn cầu và lần đầu vào Top 100 hệ sinh thái khởi nghiệp năng động nhất thế giới, theo báo cáo StartupBlink 2026. TP HCM hiện xếp thứ 5 Đông Nam Á, đứng thứ hai khu vực về mức độ trưởng thành của hệ sinh thái, đồng thời duy trì vị trí cao trong các lĩnh vực fintech và blockchain.

"Những kết quả này phản ánh nỗ lực chung của cộng đồng startup, nhà đầu tư, trường đại học, doanh nghiệp và các tổ chức hỗ trợ đổi mới sáng tạo trong nhiều năm qua", ông Minh nói.

Theo lãnh đạo Sở, thời gian tới, thành phố đang tập trung tháo gỡ một trong những điểm nghẽn lớn nhất của startup công nghệ là nguồn vốn giai đoạn đầu. TP HCM đã thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm hoạt động theo mô hình công ty cổ phần, đồng thời triển khai các cơ chế thử nghiệm sandbox nhằm tạo môi trường thuận lợi hơn cho doanh nghiệp công nghệ phát triển.

Trong bối cảnh đó, Plug and Play - nền tảng đổi mới sáng tạo có trụ sở tại Silicon Valley - cho biết đang muốn gia tăng hiện diện tại Việt Nam nhằm kết nối startup trong nước với hệ sinh thái công nghệ quốc tế. Đại diện Plug and Play đánh giá Việt Nam có nhiều điều kiện để tham gia sâu hơn vào mạng lưới đổi mới sáng tạo toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh AI và deep tech bước vào giai đoạn tăng tốc.

Ông Jojo Flores, đồng sáng lập Plug and Play, cho biết tổ chức này hiện có hơn 70 văn phòng tại 20 quốc gia, làm việc với khoảng 600 tập đoàn toàn cầu và đầu tư cho 200-250 startup mỗi năm. Hệ sinh thái của Plug and Play từng đồng hành cùng nhiều startup công nghệ trước khi trở thành kỳ lân như Google, PayPal hay Dropbox.

Theo ông Jojo Flores, Việt Nam hiện có hàng nghìn startup nhưng mức độ hiện diện trong mạng lưới đầu tư quốc tế vẫn còn hạn chế. Đại diện Plug and Play cho biết đơn vị muốn tăng hiện diện tại TP HCM nhằm xây dựng cầu nối giữa startup Việt với doanh nghiệp, quỹ đầu tư và thị trường toàn cầu.

"Chúng tôi tin công nghệ có thể xuất hiện ở bất kỳ đâu và cần được kết nối với thế giới", ông nói.

Phân tích về xu hướng cho starup, ông Mike Maeda, phụ trách đổi mới sáng tạo và đối tác khu vực châu Á của Plug and Play, cho rằng AI đang tái định hình toàn bộ chuỗi giá trị công nghệ, từ sản xuất, năng lượng đến bất động sản, logistics và nông nghiệp. Theo ông, Việt Nam có tiềm năng phát triển mạnh các mô hình AI ứng dụng nhờ nền tảng sản xuất công nghiệp và lực lượng kỹ sư trẻ.

Đại diện Plug and Play dẫn ví dụ về một startup AI được triển khai tại Mỹ giúp nhà máy điện hạt nhân tối ưu vận hành, tiết kiệm khoảng 200 triệu USD trong năm đầu tiên. Mô hình này sau đó được mở rộng sang nhiều nhà máy năng lượng khác.

"AI không còn chỉ nằm trên điện thoại hay chatbot, mà đang đi vào robot, nhà máy, hệ thống vận hành và các ngành công nghiệp thực tế", ông Mike Maeda nói.

Trong khi đó, ông Brian Monk, phụ trách đầu tư của Plug and Play tại Đông Nam Á, nhận định AI vẫn ở giai đoạn đầu thương mại hóa khi chưa đến 1% người dùng Internet toàn cầu trả phí cho các dịch vụ AI. Theo ông, dư địa tăng trưởng của thị trường còn rất lớn, đặc biệt ở nhóm AI tự động hóa và AI vật lý ứng dụng vào robot, sản xuất và nông nghiệp.

Đại diện Plug and Play cho biết đơn vị đang thúc đẩy các chương trình tăng tốc startup liên quan AI, deep tech và ESG tại Việt Nam, trong đó có sáng kiến NIC Scale X tập trung vào y tế, năng lượng sạch, đô thị thông minh, điện toán đám mây và công nghệ nông nghiệp.

Theo các chuyên gia, để hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có khả năng cạnh tranh toàn cầu, startup không chỉ cần nguồn vốn mà còn cần mạng lưới cố vấn, doanh nghiệp đối tác và khả năng mở rộng ra thị trường quốc tế.

"Điều quan trọng không chỉ là tạo ra startup thành công trong nước, mà là giúp doanh nghiệp Việt có cơ hội trở thành công ty công nghệ toàn cầu", ông Mike Maeda nói.

Bên cạnh các bài trình bày chuyên đề và phiên thảo luận chuyên sâu về phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong kỷ nguyên AI, mô hình tăng tốc startup toàn cầu và cơ hội để startup Việt Nam hội nhập vào mạng lưới quốc tế, chương trình còn tạo nền tảng kết nối trực tiếp giữa startup, doanh nghiệp, quỹ đầu tư mạo hiểm và tổ chức hỗ trợ đổi mới sáng tạo. Không chỉ là diễn đàn chia sẻ tri thức quốc tế, hội thảo còn hướng tới thúc đẩy các kết nối thực tiễn và cơ hội hợp tác tiềm năng trong lĩnh vực AI, công nghệ và phát triển startup tại TP HCM.

Song song với việc tăng cường kết nối quốc tế, TP HCM cũng đang thúc đẩy giải quyết khoảng trống vốn cho startup giai đoạn đầu thông qua các cơ chế tài chính và sáng kiến chính sách mới, bao gồm đề xuất thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm TP HCM theo mô hình công ty cổ phần cùng các khung pháp lý và cơ chế sandbox đang được xây dựng. Những nỗ lực này thể hiện cam kết của Thành phố trong việc tạo dựng môi trường thuận lợi và an toàn để các ý tưởng công nghệ được phát triển, thử nghiệm, thương mại hóa và mở rộng quy mô.

Thái Anh