Đề xuất giữ gìn các địa danh cấp huyện nổi tiếng

Khi sáp nhập các huyện/thành phố, những đơn vị hành chính như Đà Lạt, Hội An, Sapa, Hạ Long có thể bị mất tư cách "thành phố trực thuộc tỉnh" và tên gọi hiện nay. Điều này có thể làm phai nhạt bản sắc riêng vốn có của các đô thị mang đậm dấu ấn lịch sử và du lịch. Đồng thời sau khi bỏ cấp huyện thì một số địa phương cấp huyện cũ như Đà Lạt, Hội An, Sapa, Vũng tàu, Hạ Long... sẽ mất đi, thay vào đó là các phường, xã. Việc bảo tồn các thương hiệu trên rất cần thiết vì các thương hiệu này có giá trị rất lớn về lịch sử, văn hóa, và kinh tế.

Tôi xin đề xuất thành lập các Danh thắng được công nhận và quản lý bởi cơ quan thuộc Chính phủ, đồng thời có bản đồ danh thắng điện tử để khách du lịch tra cứu khi cần thiết.

Ví dụ Danh thắng Đà Lạt bao gồm địa giới hành chính các phường ... (địa giới hành chính Đà Lạt cũ), lịch sử hình thành, đặc điểm... Khi đó nói đi lên Đà Lạt chơi thay vì hình dung là lên địa giới hành chính Đà Lạt cũ sẽ dần phai nhạt hoặc lên một phường gì đó thì khách du lịch sẽ hiểu là một danh lam thắng cảnh mang tên Đà Lạt, có phạm vi, địa lý, lịch sử rõ ràng. Hay như thương hiệu Festival hoa Đà Lạt đã tồn tại rất lâu nếu không có một phạm vi cụ thể sẽ rất khó hình dung Đà Lạt là vùng nào.

Việt Nam từng có các đơn vị hành chính có tính chất danh thắng như "khu phố cổ Hà Nội" hay "quần thể danh thắng Tràng An", được bảo tồn và quy hoạch như một thực thể riêng biệt. Việc xác lập đơn vị tương tự theo hướng "danh thắng" có thể dựa vào luật Di sản văn hóa và các quy định liên quan đến quản lý khu vực bảo tồn.

Lợi ích của việc thành lập danh thắng theo địa giới cũ

a. Giữ gìn thương hiệu du lịch quốc tế

Tên gọi như Đà Lạt hay Hội An đã trở thành thương hiệu toàn cầu, gắn liền với hình ảnh và trải nghiệm du lịch riêng biệt.

Nếu các tên gọi này mất đi trong hệ thống hành chính, việc quảng bá và liên kết thương hiệu sẽ bị ảnh hưởng. Việc duy trì một "danh thắng Đà Lạt" là cách để giữ tên tuổi, định vị thương hiệu trên bản đồ du lịch quốc tế.

b. Bảo tồn giá trị lịch sử - văn hóa

Các đô thị này đều có kiến trúc, di tích và không gian văn hóa đặc trưng, dễ bị phá vỡ bởi quy hoạch đô thị mới.

Một danh thắng được xác định ranh giới rõ ràng có thể được đưa vào diện quy hoạch bảo tồn riêng, từ đó kiểm soát xây dựng, bảo vệ cảnh quan, và hỗ trợ trùng tu di tích.

c. Hỗ trợ công tác quản lý đặc thù

Với một danh thắng được xác lập, có thể thành lập ban quản lý chuyên biệt để điều hành, bảo tồn và phát triển du lịch theo cách riêng, khác với quản lý hành chính thông thường.

Điều này giúp tránh tình trạng đô thị hóa ồ ạt làm mất chất riêng, đặc biệt khi các vùng lõi du lịch bị hòa lẫn vào các đô thị lớn hơn sau sáp nhập.

Hướng triển khai

Kiến nghị cấp trung ương nghiên cứu ban hành một loại hình mới: "Khu danh thắng quốc gia có quy mô đô thị" - vừa là danh lam thắng cảnh, vừa có quản lý dân cư đô thị đặc thù.

Lồng ghép yếu tố bảo tồn không gian văn hóa - lịch sử - kiến trúc vào trong quy hoạch tổng thể.

Phối hợp giữa địa phương và nhà nước trong quản lý tài nguyên văn hóa, quy hoạch kiến trúc, và phát triển du lịch bền vững.

Cao Lê Hoàng