Lãnh đạo NSRP: An ninh nguồn cung không tách rời giảm phát thải

Đa dạng hóa dầu thô, kiểm soát chi phí và tích hợp ESG giúp duy trì nguồn cung, nâng cao hiệu quả kinh tế, giảm phát thải, theo Lọc hóa dầu Nghi Sơn (NSRP).

9 tháng đầu năm nay, Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn (NSRP) chế biến khoảng 8,38 triệu tấn dầu thô, cung ứng 6,54 triệu tấn xăng dầu cho thị trường trong nước. Đến hết tháng 9, doanh thu ước đạt 216.900 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế gần 21.600 tỷ, nộp ngân sách nhà nước 21.200 tỷ đồng. Dịp này, ông Kazutaka Yamato, Tổng giám đốc NSRP, nói về cách doanh nghiệp chuyển dịch năng lượng.

- NSRP chuẩn bị gì để bảo đảm nguồn dầu thô khi chuỗi cung ứng toàn cầu gặp gián đoạn?

- Tôi cho rằng an ninh nguồn cung không tách rời hiệu quả kinh tế, giảm phát thải. Cách tiếp cận của NSRP khái quát qua thông điệp 3P: Preparation (chuẩn bị), People (con người) và Partnership (hợp tác).

Với Preparation, chúng tôi chuẩn bị trước khi biến động xảy ra. Từ cuối 2025, ban lãnh đạo triển khai chiến lược đa dạng hóa dầu thô, mở rộng quan hệ với nhà cung cấp tiềm năng và lên phương án nguyên liệu thay thế.

Với yếu tố People, chúng tôi trao niềm tin, trách nhiệm cho đội ngũ trong quá trình giải các bài toán vận hành. Khi người lao động được khuyến khích phát hiện lãng phí và đề xuất giải pháp, cải tiến có thể bắt đầu từ công việc hàng ngày.

Partnership là sự kết hợp năng lực giữa NSRP, cơ quan quản lý và các cổ đông. Petrovietnam cung cấp kiến thức về ngành năng lượng trong nước; KPI giữ vai trò quan trọng về nguồn cung dầu thô dài hạn từ Kuwait; Idemitsu mang đến chuyên môn lọc dầu, năng lượng cùng kinh nghiệm vận hành, quản trị; còn Mitsui Chemicals đóng góp chuyên môn hóa dầu.

Yếu tố 3P hỗ trợ lẫn nhau, thúc đẩy nâng cao hiệu quả, tính linh hoạt và khả năng chống chịu trước biến động. Ngoài ra, chiến dịch tiết kiệm năng lượng, ESG tạo kết quả ngoài mong đợi.

- Kết quả từ chiến dịch tiết kiệm năng lượng và ESG là gì?

- Sau 6 tháng triển khai, chiến dịch tiếp nhận hơn 600 ý tưởng, trong đó 103 sáng kiến được thực hiện thành công, tạo ra khoảng 16,7 triệu USD giá trị tiết kiệm năng lượng và giảm ước tính 152.000 tấn CO2.

Tuy nhiên, giá trị chiến dịch không chỉ nằm ở con số mà quan trọng là thay đổi về nhận thức, hành vi, từng bước đưa tiết kiệm năng lượng, ESG từ định hướng thành thực hành trong công việc hàng ngày.

Khoảng 35% nhân sự các phòng ban hưởng ứng chiến dịch. Qua chuỗi hoạt động Spot the Waste (Phát hiện lãng phí), Green Habits Challenge (Thử thách xây dựng thói quen xanh), Energy Leader Story (Câu chuyện về người tiên phong trong lĩnh vực năng lượng) và Idea Contest (Cuộc thi ý tưởng), người lao động trực tiếp đề xuất giải pháp cải tiến.

Tựu chung, công ty từng bước tích hợp ESG vào mọi hoạt động, không chỉ trong tối ưu năng lượng mà còn ở lĩnh vực giảm phát thải, nâng cao chất lượng sản phẩm, quản lý tài nguyên nước.

- Theo ông, làm thế nào để các sáng kiến không dừng lại sau một chiến dịch?

- Cải tiến cần gắn với hoạt động vận hành và mang lại kết quả thực tế. Bên cạnh chiến dịch tiết kiệm năng lượng - ESG, chúng tôi triển khai chương trình cải tiến chuyển đổi nhằm đưa các sáng kiến vào thực tế.

Từ đầu năm đến 26/8, chương trình ghi nhận 97 sáng kiến cấp độ L4, tức ý tưởng đã triển khai và có hiệu quả, ước tính thu về 40,2 triệu USD.

Trong đó, 65 sáng kiến mang lại lợi ích kinh tế trực tiếp; 32 ý tưởng tập trung vào cải thiện môi trường làm việc, an toàn lẫn quy trình vận hành.

Chúng tôi giao trách nhiệm để mỗi người chủ động tham gia giải quyết vấn đề trong công việc. Cải tiến không chỉ đến từ một bộ phận chuyên trách mà có thể được đề xuất bởi người trực tiếp vận hành, theo dõi hệ thống mỗi ngày.

- Vai trò của các loại dầu thô mới trong chiến lược chuyển dịch của NSRP?

- Đa dạng hóa dầu thô là cách chúng tôi nâng cao tính linh hoạt, khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng. Chiến lược này khởi động cuối năm ngoái. Cụ thể ngày 23/12/2025, nhà máy tiếp nhận lô dầu thô đầu tiên ngoài nguồn cung truyền thống từ Kuwait. Đến tháng 1, chúng tôi chế biến khoảng một triệu thùng từ lô dầu Das Blend.

Trên cơ sở đó, ban lãnh đạo từng bước mở rộng danh mục nguyên liệu, góp phần ứng phó thị trường biến động, giảm nguy cơ gián đoạn nguyên liệu và tối ưu khâu chọn dầu thô trên cả phương diện kỹ thuật lẫn thương mại. Đến nay, nhà máy đã chế biến thành công 10 loại dầu thô ngoài Kuwait Export Crude.

Kuwait vẫn là đối tác chiến lược dài hạn và nguồn cung dầu thô quan trọng nhất nhưng công ty tiếp cận linh hoạt hơn, kết hợp nguồn cung truyền thống với các loại dầu thay thế phù hợp, đồng thời cân bằng giữa hợp đồng dài hạn và cơ hội mua trên thị trường giao ngay. Từ tháng 9, chúng tôi nối lại nhập khẩu dầu thô Kuwait và lên kế hoạch tiếp nhận các lô tiếp theo.

- Doanh nghiệp cân đối thế nào giữa sản lượng, chi phí vận hành, hiệu quả năng lượng và phát thải?

- Tôi cho rằng có thể cải thiện song song hiệu quả kinh tế lẫn môi trường. Chiến dịch tiết kiệm năng lượng - ESG mang lại khoảng 16,7 triệu USD, giảm ước tính 152.000 tấn CO2, trong khi nhà máy vẫn duy trì công suất cao lẫn nguồn cung cho thị trường.

Chúng tôi cũng áp dụng mô hình quản lý năng lượng theo tiêu chuẩn quốc tế. Chỉ số cường độ năng lượng của nhà máy cải thiện khoảng 10% từ 2021.

- Công ty đang ứng dụng công cụ nào để giám sát hiệu quả và tác động môi trường?

- Chúng tôi xây dựng hệ thống quản lý môi trường gồm kiểm soát khí thải, nước thải, chất thải và môi trường xung quanh, đồng thời theo dõi phát thải khí nhà kính lẫn phát triển hệ thống quản lý ESG.

Hiện nhà máy vận hành 7 trạm quan trắc khí thải tự động, liên tục; 6 trạm quan trắc nước thải tự động, liên tục. Dữ liệu được truyền trực tiếp tới cơ quan quản lý theo quy định.

Bên cạnh giám sát, chúng tôi đang sản xuất xăng nền phục vụ pha chế RON95 E10, đồng thời đánh giá cơ hội hỗ trợ Việt Nam mở rộng dùng nhiên liệu sinh học.

Công ty cũng đang nghiên cứu sâu tính khả thi của giải pháp thu giữ carbon từ hoạt động sản xuất, đánh giá khả năng sử dụng CO2 thu hồi và lượng hydro dư cho sản phẩm có giá trị gia tăng cao, phát thải thấp hơn. Những hướng này nhằm hỗ trợ mục tiêu phát triển bền vững và năng lực cạnh tranh dài hạn của nhà máy.

- Giai đoạn tới, NSRP ưu tiên lĩnh vực nào để tiếp tục nâng cao hiệu quả vận hành, hỗ trợ chuyển dịch năng lượng?

- Chúng tôi ưu tiên 4 chiến lược. Đầu tiên, tiếp tục nâng cao độ tin cậy, hiệu quả vận hành, khai thác tốt hơn hạ tầng hiện có, mở rộng khả năng tiếp nhận các loại dầu thô khác nhau.

Thứ hai, NSRP đang nghiên cứu mở rộng sang sản phẩm hóa dầu có giá trị cao như olefin, polymer, bitum và dòng liên quan dầu nhờn, mục tiêu là tận dụng tốt hơn năng lực sẵn có của nhà máy, nâng cao sức cạnh tranh dài hạn.

Tiếp đó, chúng tôi đẩy mạnh nghiên cứu các giải pháp hỗ trợ chuyển dịch năng lượng, xem xét các cơ hội liên quan nhiên liệu sinh học, thu giữ carbon và phương án giảm phát thải trong sản xuất.

Cuối cùng là phát triển nguồn nhân lực. Bên cạnh hạ tầng và công nghệ, khả năng cạnh tranh lâu dài phụ thuộc vào đội ngũ có đủ năng lực vận hành, cải tiến, làm chủ hệ thống. Qua kinh nghiệm thực tế, hợp tác quốc tế và chuyển giao kiến thức, chúng tôi tiếp tục đào tạo kỹ sư, kỹ thuật viên, cán bộ quản lý.

Về dài hạn, NSRP hướng tới trở thành một trong những tổ hợp lọc - hóa dầu hàng đầu Đông Nam Á, hiệu quả vận hành cao, năng lực cạnh tranh bền vững và nền tảng tài chính vững chắc, qua đó đóng góp cho tăng trưởng kinh tế lẫn quá trình chuyển dịch năng lượng nước nhà.

Hiếu Châu