Hà Linh
Stepan, con trai của nhà văn cho biết, những năm gần đây, Solzhenitsyn bị áp huyết cao. Ông mất tại nhà riêng sau một cơn đau tim. "Hôm qua, bố tôi vẫn làm việc bình thường như mọi ngày. Nhưng đến tối, cái chết ập đến rất nhanh... Dù đau đớn, tôi vẫn muốn bày tỏ lòng biết ơn tới những ai sẽ còn nhớ giây phút này, nhớ đến Solzhenitsyn", Stepan phát biểu trên Đài truyền hình Nga một ngày sau khi Solzhenitsyn trút hơi thở cuối cùng.
 |
|
Nhà văn Alexander Solzhenitsyn. Ảnh: AFP. |
Tổng thống Nga Dmitry Medvedev đã gửi điện chia buồn với gia đình Solzhenitsyn. Thủ tướng Nga Vladimir Putin khẳng định, cái chết của nhà văn là "một mất mát lớn cho nước Nga". "Chúng ta sẽ còn nhớ đến ông - một con người mạnh mẽ, dũng cảm, một nhân cách vĩ đại", Putin viết trong bức điện gửi tới gia đình Solzhenitsyn.
Còn Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy đánh giá, Solzhenitsyn là "một trong những lương tâm vĩ đại nhất của nước Nga thế kỷ 20".
"Sự đấu tranh không khoan nhượng, tư tưởng và cuộc đời dài với đầy rẫy biến cố đã biến Solzhenitsyn thành một nhân vật của tiểu thuyết... ", Sarkozy nói.
Solzhenitsyn sinh ngày 11/12/1918. Trong thế chiến II, ông phục vụ trong một đơn vị pháo binh Xô viết và từng được tặng Huân chương vì lòng dũng cảm. Nhưng năm 1945, nhà văn bị bỏ tù 8 năm với tội danh chống lại nhà nước Xô viết, trong đó có việc ông viết một lá thư chỉ trích Stalin.
Sau khi ra tù, Solzhenitsyn bắt đầu viết văn. Năm 1962, ông ra mắt tiểu thuyết One Day in the Life of Ivan Denisovich (Một ngày trong đời của Ivan Denisovich) kể về cuộc sống của một người tù. Tác phẩm khiến tên tuổi ông nổi tiếng khắp văn đàn Xô viết.
 |
|
Putin, khi còn làm tổng thống Nga, từng đến nhà riêng thăm Solzhenitsyn. Ảnh: Reuters. |
Năm 1970, Solzhenitsyn được trao giải Nobel Văn học. Nhưng bắt đầu từ đây, nhà văn bị KGB bí mật theo dõi. Năm 1974, Solzhenitsyn rời khỏi quê hương, chấp nhận sống cuộc đời lưu vong. Sau hai thập kỷ, ông mới trở về Nga.
Bà Natalya, vợ của nhà văn tâm sự, Solzhenitsyn đã sống một cuộc đời "nhọc nhằn nhưng rất hạnh phúc".
Sắp tới, Vòng đầu địa ngục - cuốn tiểu thuyết gây tranh cãi suốt 40 năm qua của nhà văn - sẽ lần đầu tiên được HarperCollins xuất bản một cách đầy đủ. Vòng đầu địa ngục được hoàn thành năm 1964 và bị nhà nước Xô viết cấm xuất bản, dù Solzhenitsyn đã chấp nhận cắt hẳn 9 chương. Năm 1968, phiên bản rút ngắn của tác phẩm, dài khoảng 580 trang được in bằng tiếng Anh.
(Nguồn: BBC, AFP)