Nhà văn, nhà thơ làm phim ký sự 'Đi tìm dấu tích Ba Vua'

Nhà văn Nguyễn Hồ, Ngô Thảo, nhà thơ Nguyễn Duy cùng êkíp làm phim của đài truyền hình TP HCM cùng bắt tay thực hiện những thước phim lịch sử, nhằm đi tìm dấu tích của ba vị vua trong số những bậc hiền quân yêu nước của lịch sử Việt Nam: Vua Hàm Nghi, Thành Thái và Duy Tân.

Anh Vân

Nhà văn Nguyễn Hồ là người viết kịch bản phim. Nhà văn Ngô Thảo, nhà thơ Nguyễn Duy biên tập. Nhà thơ Nguyễn Duy cũng kiêm luôn phần làm MC, viết và thể hiện lời bình tại chỗ khi thực hiện các thước quay. Đạo diễn bộ phim này là nghệ sĩ Đào Anh Dũng.

Đoàn làm phim cho biết, Đi tìm dấu tích Ba Vua là thiên ký sự lịch sử bằng hình ảnh, thu thập tài liệu từ những công trình nghiên cứu của người đi trước, kết hợp với việc tập hợp những thông tin mới nhất về dấu tích của ba vị vua, nhằm giải mã và tôn vinh tinh thần dân tộc, lòng ái quốc của các bậc quân vương trong hoàn cảnh nước mất, nhà tan dưới ách thống trị của thực dân Pháp.

Đoàn làm phim chụp ảnh chung với gia đình cụ Nguyễn Mẫn (cháu nội của thày Nguyễn Nhuận - thày vua Hàm Nghi). Người áo đen, bìa phải là tác giả bài trường ca song thất lục bát về tình thày trò của vua Hàm Nghi - Nguyễn Nhuận. Ảnh BHD cung cấp.

Nhà Nguyễn là triều đại phong kiến cuối cùng trong lịch sử Việt Nam, bắt đầu từ khi vua Gia Long lên ngôi vào năm 1802 sau khi đánh bại nhà Tây Sơn, và chấm dứt khi vua Bảo Đại thoái vị vào năm 1945, tổng cộng là 143 năm. Trong số 13 đời vua triều Nguyễn, nổi lên 3 vị vua chống thực dân Pháp và bị lưu đày: Hàm Nghi, Thành Thái và Duy Tân.

Bối cảnh bộ phim bắt đầu được thực hiện từ cố đô Huế ra Quảng Trị, Quảng Bình, Hà Tĩnh, Thanh Hóa và vào Vũng Tàu, Sài Gòn, Cần Thơ, sang một số vùng của nước Pháp như: Paris, làng Thoniac, khu Dordonge, Reunion (lãnh địa hải ngoại của Pháp) và Bắc Phi, Trung Phi...

Đoàn làm phim đã có 5 tuần làm việc trong nước để chuẩn bị cho việc đi tìm dấu tích của ba vị vua, trước khi ra nước ngoài, lần theo cuộc hành trình bị lưu đày của ba vị.

Nhà thơ Nguyễn Duy cho biết, trong những lần tìm tư liệu trong nước, đoàn thu thập được nhiều tư liệu quý cho bộ phim. Trong 2 tuần lễ đầu quay ở Huế, nơi còn nhiều lăng tẩm, hiện vật và nhân vật hậu duệ của các ông, đoàn may mắn làm việc trùng thời gian với ngày giỗ vua Thành Thái nên có thêm nhiều tư liệu, hình ảnh thú vị.

Sau khi kết thúc phần quay ở Huế, đoàn tiếp tục chặng hành trình đến thành Quảng Trị, Tân Sở - nơi phát hịch Cần Vương; đến Khe Ve, Bản Nạ, huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình; đến làng Phú Gia ở Hà Tĩnh nơi còn lưu giữ nhiều dấu tích lịch sử... Và khi đoàn đến Nha Trang còn gặp được người con trai thứ của Vua Duy Tân là Joseph Vĩnh San đang sinh sống ở đây.

Trong quá trình thu tài liệu trong nước, các nhà văn, nhà thơ của đoàn làm phim đã gặp gỡ hàng loạt nhà nghiên cứu văn hóa, lịch sử như: Phan Huy Lê, Đinh Xuân Lâm, Dương Trung Quốc, Phan Thuận An, Nguyễn Đắc Xuân, Mai Khắc Ứng, Trần Đại Vinh, Thái Công Nguyên... Sức hấp dẫn của bộ phim còn ở sự góp mặt của những nhân chứng sống như: Nguyễn Phúc Bảo Hiền - cháu nội vua Thành Thái, hiện nay ngoài 80 tuổi, đang làm công việc chăm sóc An Lăng (lăng Dục Đức, Huế); bà Nguyễn Phúc Liên Châu và ông Lê Quang Long - cháu nội và cháu ngoại vua Thành Thái. Hai nhân vật này từng tham gia cách mạng, khởi nghĩa chống thực dân Pháp từ rất sớm.

Từ 22/5, đoàn làm phim khởi hành chuyến đi 1 tháng đến Pháp để thực hiện phần hai của bộ phim. Đoàn lần lượt làm việc và phỏng vấn các nhà sử học Fédéric Turpin, Alain Ruscio, Phillipe Devillers, Pierre Brocheux, Charles Fourniau...và các nhân vật lịch sử Raymond Aubrac, Madeleine Riffeau..., đi thăm và tìm hiểu tư liệu còn lưu lại ở các trung tâm tư liệu, viện bảo tàng. Ngoài ra, đoàn có những cuộc gặp gỡ đặc biệt với hậu duệ của ba vua ở Pháp là ông Goerges Vĩnh San - con trai trưởng của vua Duy Tân và ông Claude Vĩnh San - con trai thứ của vua Duy Tân.

Nhà thơ Nguyễn Duy tham gia thực hiện bộ phim lịch sử này với vai trò MC và biên tập. Ảnh BHD cung cấp.

Trong chương trình của đoàn cũng sẽ có chuyến viếng thăm Reunion (lãnh địa hải ngoại của Pháp). Đây từng là nơi vua Duy Tân và Thành Thái bị lưu đày, là nơi vua Duy Tân sáng tác nhiều tác phẩm văn học, trong đó tác phẩm Những biến tấu của một cây đàn lia gãy vỡ đã đoạt giải thưởng của Viện Hàn Lâm khoa học và nghệ thuật Reunion. Đây cũng là nơi vua Duy Tân tham gia Mặt trận Bình dân Pháp và mặt trận chống phát xít.

Nhà văn Nguyễn Hồ cho biết, Đi tìm dấu tích Ba Vua gồm 60 tập phim, mỗi tập 8-10 phút. Dự kiến phim được phát sóng vào tháng 10/2008.

Sau đây là vài hình ảnh tư liệu về ba vị vua do đoàn làm phim Đi tìm dấu tích Ba Vua sưu tầm được: