Theo Bộ trưởng Mai Ái Trực, phần lớn các địa phương, nhất là các thành phố lúng túng trong việc gắn kết giữa quy hoạch, kế hoặch sử dụng đất với quy hoạch xây dựng đô thị.
Đại biểu tỉnh Bình Phước Nguyễn Kim Khanh lấy ví dụ, khu vực ông đang sống thuộc ven đô Hà Nội có nhiều dự án thu hồi xong giờ để cỏ mọc hoang. Nhiều chỗ cho thuê làm dịch vụ không đúng mục đích sử dụng. "Cử tri nơi tôi sống nói rằng tưởng Nhà nước thu hồi đất của chúng tôi để làm việc gì lớn, chứ thu rồi để mở quán bán bia hơi thì cứ để chúng tôi làm rồi nộp thuế cho Nhà nước", ông Khanh kể.
 |
|
Khu đất quy hoạch dự án nhà cho thuê để không hơn 1 năm. Ảnh: H.H. |
Cùng chung bức xúc với ông Khanh, Phó giám đốc Sở Khoa học Công nghệ môi trường Thanh Hóa Nguyễn Văn Phát dẫn thêm trường hợp dự án nhà máy giấy Châu Lộc ở địa phương ông thu hồi đất 4 năm nay giờ chưa động thổ. "Đó là sự lãnh phí không thể chấp nhận" ông bức xúc.
Theo ông Phát, lãng phí còn thể hiện ở chỗ tỉnh nào cũng quy hoạch xây dựng khu công nghiệp, song tỷ lệ lấp đầy hiện chưa tới 50%. Có khu công nghiệp quy hoạch 200 ha song chỉ cho thuê được hơn 1 ha.
Trong khi đó, cuộc sống của người dân mất đất lại rất chật vật. Ông Khanh cho hay, nông dân sử dụng tiền đền bù giải toả vào việc xây nhà cửa, mua sắm vật dụng gia đình. "Nhìn bên ngoài tưởng rằng làng xóm giàu có, nhưng sự giàu có này đang là giàu giả, còn nghèo thì nghèo thật". Ông dẫn chứng, khu vực Mỹ Đình, có hộ dân giờ mỗi tháng thu nhập bình quân 250.000 đồng/người, dưới cả chuẩn nghèo của thành phố.
Để khắc phục tình trạng trên, đại biểu Nguyễn Văn Phát đề nghị tới đây Chính phủ cần quy định rõ giải quyết việc làm là yêu cầu bắt buộc trong phương án bồi thường giải phóng mặt bằng. Trách nhiệm của doanh nghiệp sử dụng đất nông nghiệp trong việc tuyển dụng lao động cần được cụ thể hóa hơn so với những yêu cầu hiện tại.
Mua của dân giá rẻ bán cho dân giá đắt
Tình trạng khiếu nại tố cáo về đất đai ngày càng "nóng"được nhiều đại biểu điểm mặt nguyên nhân. Theo ông Mã Điền Cư, địa phương thường đưa ra lý do là thiếu quy định của pháp luật về đất, biện minh cho những sai phạm tuỳ tiện của mình. Những ngụy biện này khiến trong vòng hơn 2 năm qua, Bộ Tài nguyên môi trường phải giải quyết hơn 1.000 vụ tranh chấp khiếu nại, chưa kể các cơ quan có thẩm quyền khác.
Đại biểu Khanh lại chỉ ra tình trạng thiếu công bằng trong đền bù, giải tỏa. Giá đất thấp chỉ thuận lợi cho chính quyền bồi thường khi thu hồi đất, thuận lợi cho doanh nghiệp khi cổ phần hoá. Nhưng khi người dân đến khu tái định cư lại phải mua với giá cao hơn nhiều.
Bộ trưởng Mai Ái Trực thừa nhận, quá trình phát triển các khu công nghiệp , khu chế xuất chưa gắn với giải quyết việc làm, chuyển đổi nghề nghiệp tái định cư cho các hộ dân bị thu hồi. Trong tổng số gần 18.000 đơn thư khiếu nại gửi đến các đoàn kiểm tra, có đến 70% liên quan đến bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư.
Phong Lan