Thứ bảy, 9/4/2005 | 16:59 GMT+7
Chia sẻ bài viết lên facebook Chia sẻ bài viết lên twitter Chia sẻ bài viết lên google+ |
Thứ bảy, 9/4/2005 | 16:59 GMT+7

Dạy chữ Hán để giữ làng nghề

Có một lớp học mà thày giáo là những người tuổi đã gần đất xa trời, học trò cũng toàn bậc lão niên mắt mờ, chân chậm. Trong lớp, thày miệt mài truyền giảng chữ Hán và hơn thế nữa là cách sống nhân, đức, dũng, trí, tín...
d

Cụ Quýnh (bên trái) đang dạy cho học trò.

Lớp học chữ Hán được mở trong ngôi điếm cổ (thờ tổ nghề y là thần dược Lý Nương), thuộc làng Nành (nay gọi Ninh Hiệp, huyện Gia Lâm, Hà Nội). Người có công và được các học trò biết ơn nhất là cụ Nguyễn Khắc Quýnh, 78 tuổi, một thày đồ Nho và cũng là một nhà nghiên cứu sử làng.

Cụ Quýnh kể có nhiều lý do để mở lớp dạy Hán Nôm. Hiện làng Nành còn rất nhiều gia phả, thần phả, hoành phi, câu đối, sách kim cổ mà lớp trẻ hầu như không biết chữ Nho để đọc. Nhưng quan trọng là nguy cơ thất truyền các bài thuốc quý được cha ông ghi chép lại hàng trăm năm nay. Cụ bàn với cụ Nguyễn Văn Hải, cụ Nguyễn Bá Kim, cụ Nguyễn Văn Thực mở lớp Hán Nôm. Đến nay, các cụ đã yếu không đứng lớp được nữa, cụ Quýnh mời thêm cụ Hoàng Đình Đá ra giảng.

Lớp học khai giảng vào đầu xuân năm 1996, đến nay đã được 4 khóa. Ban đầu mở lớp học này do nhu cầu của làng Nành, học vào buổi tối và hoàn toàn không thu phí, ai có tâm thì đến. Dần dần, học trò gần xa ở Bắc Ninh, nội thành Hà Nội, Đông Anh... nườm nượp kéo về xin nhập môn. Họ đủ mọi thành phần: họa sĩ, kỹ sư, nhà giáo, có người thông thạo Tứ thư, Ngũ kinh, cách đưa ngọn bút đã hội đủ bốn tuyệt: chân, thảo, triện, lệ...

d

Lớp học của các cụ tọa lạc ngay trong ngôi điếm cổ thờ cụ Tổ nghề y dược.

Ông Đào Quang Luyện, hội viên Hội Đông y Đông Anh, Hà Nội, cho biết: “Tôi đến đây học chữ để nghiên cứu những tài liệu về y dược. Làm nghề y như chúng tôi vốn trọng chữ “đức” mà trong Nho học rất chú trọng dạy con người ta về cách sống ở đời, nhất là được học chữ ngay trên đất tổ của nghề đông dược. Lớp học toàn cụ đầu tóc đã bạc mà vẫn giữ đúng gia giáo, chẳng khác nào ngày xưa, cứ thày con con suốt buổi”.

Thày Hoàng Đình Đá tâm sự: “Thật mừng dân làng thuốc chúng tôi đã tự ý thức được các việc học chữ của mình, bởi làm thầy thuốc mà không biết chữ thì khác nào đi đêm mà chẳng có đèn”. Cụ cho biết thêm làng thuốc Ninh Hiệp có trên 300 hộ kinh doanh dược liệu, gần 80 thày lang làm nghề bốc thuốc, chữa bệnh và gần 200 người đang là học trò.

Không chỉ là thày dạy chữ nho, cụ Nguyễn Khắc Quýnh còn là thày đồ viết sử làng. Sinh ra ở vùng đất địa linh nhân kiệt, là quê hương của “Một bị ông nghè, một bè ông cống, một đống trạng nguyên, một thuyền bảng nhãn”, từ nhỏ, cụ Quýnh được cha truyền cho chữ thánh hiền. Nhưng rồi lớn lên cụ lại xin nhập ngũ, rồi là sĩ quan trong quân đội mấy chục năm...

Về hưu, tuổi cao, cụ bắt tay ngay vào việc nghiên cứu, và hữu dụng nhất là nghiên cứu bề dày văn hóa của chính làng mình. Đêm đêm cụ mày mò sách vở ôn lại chữ Hán, rồi mở lớp học chữ Nho miễn phí cho lớp trẻ. Cụ Quýnh đã cho ra đời nhiều cuốn sách quý giá như Văn bia làng Nành. Đây là kết quả nghiên cứu dịch thuật 59 tấm văn bia, 6 chuông khánh đồng và 1 trống đồng, 66 sắc phong nơi đình miếu... Tiếp theo là cuốn Chuyện cũ làng Nành, gồm các phần kể chuyện danh nhân, thần thoại làng, lễ hội, truyền thống lịch sử, địa chí....

Mới đây cụ còn kết hợp với Trường Viễn Đông bác cổ Pháp cho ra đời cuốn Làng châu thổ sông Hồng - Những điều còn bỏ ngỏ.

(Theo Công An Nhân Dân)