Ngày 30/3, một số cửa hàng chỉ bán cho người Trung Quốc nằm trên quốc lộ 18A (phường Hà Khẩu, Hạ Long) và khu Vườn Đào (Bãi Cháy)... vẫn tấp nập khách bên trong. Khi khách Việt tiến vào, bảo vệ cửa hàng chặn lại từ xa với lý do "không phải khách theo đoàn của công ty quen biết đã đặt trước đó".
"Cửa hàng này chỉ đón khách Trung Quốc còn khách Việt Nam, Nga, Nhật... không được vào. Bên trong bán các loại hàng như chăn, ga, gối, đệm... giá rất cao, không có tiền mà mua đâu", bảo vệ này nói và cho biết thêm chủ cửa hàng là người Trung Quốc.
Tại điểm bán hàng khác ở phường Hùng Thắng (Hạ Long), một phiên dịch tiếng Việt cho hay người giới thiệu sản phẩm là người Trung Quốc, "nhiều sản phẩm giá hơn 100 triệu đồng nên không bán cho người Việt".
![]() |
Một cửa hàng chỉ phục vụ khách Trung Quốc ở Quảng Ninh. Ảnh: Minh Cương. |
Theo những người dân sống xung quanh, hai ngày qua lượng khách đến mua hàng ở những điểm này có dấu hiệu bớt sôi động so với những ngày trước. Nếu trước đây chỉ có 1-2 bảo vệ trông xe thì nay ngoài bảo vệ, cửa chính luôn có 3-4 người cầm bộ đàm. Thấy bóng người lạ, bộ đàm lập tức hoạt động, việc đón khách gần như dừng lại.
Một số cửa hàng "chuyên biệt" kiểu này có cửa chính ở mặt quốc lộ, phố lớn và cửa phụ trổ ra phố nhỏ sau lưng. Những ngày trước, khách vào ra ở cửa chính bình thường thì nay các đoàn hầu hết đi bằng cửa phụ - nơi được che bạt, ngụy trang như nhà dân. Mỗi khách ra vào được phát một chiếc thẻ để nhận biết của công ty nào.
Xe khách lớn hạn chế đậu ở bãi xe cửa trước như thường lệ mà nối đuôi nhau đậu ở khu đất trống gần lối ra cửa sau.
Một cán bộ công tác lâu năm trong lĩnh vực quản lý du khách Trung Quốc ở Móng Cái cho hay, "các cửa hàng chỉ phục vụ một loại khách chuyên biệt không hẳn vi phạm pháp luật, họ thậm chí có thể trực tiếp đăng ký kinh doanh", tuy nhiên đây lại là nơi tạo nguồn thu chính nuôi hệ thống đón khách du lịch Trung Quốc đường bộ, hãng lữ hành núp bóng hình thức "tour 0 đồng" để trốn thuế.
Sau khi bị "bán sang tay" từ công ty này sang công ty kia, khách bị rút bớt địa điểm tham quan, bị ép vào các cửa hàng mua sắm với giá đắt. Ước tính, mỗi đoàn khách ra vào có thể mang lại doanh thu hàng trăm triệu đồng. Các cửa hàng này sẽ trả hoa hồng cho doanh nghiệp có “công” dẫn khách. Quy trình diễn ra khép kín, "cách ly" mọi khách lẻ và người Việt nên khó bị phát hiện. Do đó nguồn ngoại tệ dễ dàng rơi vào tay chủ cửa hàng mà địa phương không thu được thuế.
![]() |
Các đoàn khách Trung Quốc ra vào một cửa hàng "bí mật" ở Hạ Long bằng cửa sau được ngụy trang bởi các miếng bạt che. Ảnh: Minh Cương. |
Ông Trịnh Đăng Thanh, Phó giám đốc Sở Du lịch Quảng Ninh cho rằng: "Tour 0 đồng là cách kinh doanh không bình thường, tạo sự không minh bạch". Ông cũng phản đối việc phân biệt đối xử khi bán hàng.
Ông Hồ Quang Huy, Phó chủ tịch UBND TP Hạ Long cho biết, đoàn liên ngành đã đi kiểm tra và phát hiện vi phạm ở một số cửa hàng. “Chúng tôi đang hoàn hiện hồ sơ để xử phạt. Khi có quyết định chính thức chúng tôi sẽ thông tin đến báo chí”, ông Huy nói.
Trước đó, Thủ tướng đã giao UBND tỉnh Quảng Ninh xác minh, xử nghiêm các vi phạm liên quan hành vi chỉ bán hàng cho người Trung Quốc. Năm 2016, một cửa hàng chỉ bán cho người Trung Quốc ở Quảng Ninh đã bị phạt 500 triệu đồng vì hành vi niêm yết giá hàng hoá bằng nhân dân tệ và USD.
Không chỉ Việt Nam, từ đầu năm 2015 đến nay, ngành du lịch Thái Lan, Malaysia, Hàn Quốc... cũng phải đối diện với vấn đề "tour 0 đồng". Các công ty lữ hành Trung Quốc nhận khách du lịch với giá 0 đồng. Khách chỉ phải trả tiền vé máy bay, còn tiền ăn ở, tham quan được miễn phí. Đến điểm tham quan, họ bị chuyển cho những công ty mang danh “đối tác” của công ty lữ hành ban đầu.
Du khách bị cắt giảm thời gian nghỉ tại khách sạn, ăn những bữa đơn giản và rẻ tiền, liên tục bị ép vào các cửa hàng mua sắm với giá gấp nhiều lần thị trường. Các công ty này giao dịch bằng ngoại tệ và có một hệ thống phân phối “khép kín” từ nhà hàng, khách sạn, vận tải... do người Trung Quốc “núp bóng” điều hành. Thái Lan ước tính nước này thiệt hại 9 tỷ USD mỗi năm vì các "tour 0 đồng".