Thứ sáu, 18/2/2005 | 08:31 GMT+7
|
Thứ sáu, 18/2/2005 | 08:31 GMT+7

Iraq tranh cãi về chính phủ mới

Liên minh Iraq Thống nhất của người Shiite giành đa số ghế trong Quốc hội, theo kết quả bầu cử chính thức được công bố hôm qua. Nhưng việc thành lập chính phủ có lẽ sẽ phải mất nhiều tuần lễ.

Áp phích ca ngợi thành công bầu cử ở Baghdad.

Áp phích ca ngợi thành công bầu cử ở Baghdad.

Phe này thu được 140 trong 275 ghế của Quốc hội. Vì phải nắm 2/3 số ghế mới có quyền bổ nhiệm tất các vị trí chủ chốt trong chính phủ mới, liên minh sẽ phải thảo luận với các đảng phái khác. Đảng của Thủ tướng lâm thời Iyad Allawi (phe người Shiite theo tư tưởng thế tục) nắm 40 ghế, các đảng của người Kurd giành 75, và 9 đảng nhỏ khác chung nhau 20 ghế.

Các lãnh đạo người Shiite và người Kurd đều cho rằng cần phải tạo điều kiện cho những nhân vật Sunni có nhiều ảnh hưởng tham gia chính phủ, nếu Iraq muốn dập tắt phong trào nổi dậy của người Sunni. Đảng đại diện cho cộng đồng này chỉ dành có 5 ghế, vì nhiều người Ảrập Sunni không đi bỏ phiếu, hoặc vì lo sợ bạo lực, hoặc ủng hộ lời kêu gọi tẩy chay bầu cử do các giáo sĩ cực đoan đưa ra.

Thủ tướng Allawi bình luận rằng Liên minh Iraq Thống nhất cần phải thay đổi quan điểm thanh lọc những người Sunni từng tham gia đảng Baath của Saddam Hussein, nếu muốn hoà hợp dân tộc: “Hiện nay liên minh đang bàn đến việc phi Baath hoá. Nếu họ nắm quyền kiểm soát và lãnh đạo đất nước, tôi thành thật mong họ sẽ xem xét lại các vấn đề này trong chương trình của mình và thảo luận thêm, với tinh thần hoà giải và thống nhất đất nước. Hiện giờ, chúng ta không thể đi một con đường nào khác hơn là thống nhất dân tộc. Nếu không, Iraq sẽ lâm vào khó khăn, những khó khăn nghiêm trọng”.

Có lẽ phải mất nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng thương thuyết Iraq mới có một chính phủ mới. Các nghị sĩ sẽ lập ra hội đồng tổng thống (gồm một tổng thống và 2 phó tổng thống), chọn thủ tướng – nhân vật quan trọng nhất trong chính phủ mới – và nội các.

Các thành viên Liên minh Iraq Thống nhất đang có các cuộc gặp để tìm ứng cử viên thủ tướng của mình. Hiện nay, Phó tổng thống trong chính phủ lâm thời Ibrahim Jaafari có nhiều khả năng giành vị trí này, tuy ông phải cạnh tranh với Ahmed Chalabi, người từng có quan hệ thân thiết với Lầu Năm Góc nhưng nay đã bị thất sủng. Jaarari cho biết thảo luận về vấn đề này sẽ còn tiếp tục trong “vài ngày nữa”.

M.C. (theo AP, BBC)