Thứ sáu, 17/12/2004 | 17:19 GMT+7
Chia sẻ bài viết lên facebook Chia sẻ bài viết lên twitter Chia sẻ bài viết lên google+ |
Thứ sáu, 17/12/2004 | 17:19 GMT+7

Công nghiệp ôtô Việt Nam dưới những góc nhìn

Vài năm gần đây, thị trường ôtô Việt Nam dao động theo chu kỳ: giảm ở đầu năm, tăng cuối năm. Đó là một trong những yếu tố quan trọng tác động trực tiếp đến sự phát triển ngành công nghiệp ôtô Việt Nam.
Lượng xe ôtô tại Việt Nam còn thấp.

Lượng ôtô tại Việt Nam chưa tương xứng với đà phát triển quốc gia. Ảnh: Anh Tuấn

Theo Hiệp hội các nhà sản xuất ôtô Việt Nam (VAMA), trong những tháng đầu năm 2004, do bị ảnh hưởng của việc tăng thuế, thị trường ôtô Việt Nam đã vô cùng "ảm đạm". Để tăng lượng bán xe, các nhà sản xuất ôtô đã phải đưa ra hàng loạt chương trình khuyến mãi dành cho khách hàng.

Đặc biệt, từ tháng 6/2004, khi Chính phủ Việt Nam điều chỉnh nâng hạn mức ngân sách mua xe, thị trường ôtô đã khởi sắc và kết quả là tình hình bán xe đã dần được cải thiện kể từ tháng 7. Và nhu cầu mua ôtô tăng đột biến trong những tháng cuối năm do tâm lý người tiêu dùng tranh thủ mua xe trước khi thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) sẽ tiếp tục tăng từ 1/1/2005.

Mặc dù vậy, tính đến hết tháng 11, tổng lượng ôtô của 11 liên doanh bán ra mới đạt 32.847 xe, bằng 94% so với cùng kỳ năm 2003. Đặc biệt, doanh số bán ôtô con (là đối tượng chịu thuế TTĐB cao nhất), chỉ bằng 85% so với cùng kỳ năm ngoái. VAMA dự kiến, tổng doanh số bán xe của 11 liên doanh trong năm 2004 cũng sẽ chỉ đạt khoảng 36.000 xe, giảm 16% so với 2003 (43.000 xe).

VAMA lo ngại rằng thị trường ôtô sẽ suy giảm nghiêm trọng trong những năm tới khi Chính phủ Việt Nam vẫn giữ nguyên lộ trình tăng thuế TTĐB theo từng năm cho đến 2007.

Theo ông Makoto Sasagawa, Chủ tịch VAMA, với những chính sách tăng thuế, hạn chế tiêu dùng ôtô như hiện nay, ngành công nghiệp ôtô đã, đang và sẽ phải đối mặt với những thách thức lớn để duy trì sự tồn tại của mình khi thị trường ngày càng bị thu hẹp do thuế tăng, và sức ép hội nhập ngày càng đến gần.

Điều kiện tiên quyết để phát triển ngành công nghiệp ôtô là thị trường phải đủ lớn. Theo hướng đó, Chính phủ nên xem xét lại lộ trình tăng thuế TTĐB để khuyến khích sự mở rộng thị trường, có các chính sách khuyến khích đầu tư để thu hút nhiều nguồn vốn đầu tư nước ngoài vào sản xuất phụ tùng tại Việt Nam, phục vụ cho nhu cầu trong nước và xuất khẩu.

VAMA cũng đã kiến nghị Chính phủ xem xét lại lộ trình tăng thuế TTĐB để mở rộng thị trường, thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp phụ trợ, và tạo sự khác biệt rõ ràng giữa xe lắp ráp trong nước và xe nguyên chiếc nhập khẩu bằng công cụ thuế.

Theo ông Đỗ Hữu Hào, Thứ trưởng Bộ Công nghiệp, phát triển thị trường trong nước là điều kiện tiên quyết để tăng sản lượng, thúc đẩy nội địa hóa, từ đó giảm giá thành và từng bước nâng cao khả năng cạnh tranh của ngành công nghiệp ôtô và các ngành công nghiệp phụ trợ, tiến tới xuất khẩu là cách đi đúng đắn.

Hiện nay, Việt Nam có 11 liên doanh sản xuất ôtô và trên 160 doanh nghiệp sản xuất lắp ráp sửa chữa, chế tạo phụ tùng. Trong đó có gần 20 cơ sở sản xuất lắp ráp ôtô, khoảng 20 cơ sở sản xuất thân xe, rơmoóc và hơn 60 cơ sở tham gia chế tạo phụ tùng.

Bước đầu Việt Nam đã có một ngành công nghiệp sản xuất lắp ráp ôtô, thu hút được một nguồn vốn đầu tư lớn từ các đối tác nước ngoài (trên 500 triệu USD). Các doanh nghiệp đang trong quá trình nâng cao năng lực, công nghệ, tạo ra các mẫu mã sản phẩm mới...

Nhưng nhìn tổng quan, ngành công nghiệp ôtô Việt Nam chủ yếu vẫn là lắp ráp, tỷ lệ nội địa hoá còn thấp, thiếu nhà cung cấp linh kiện nội địa, chuyển giao công nghệ cũng mới chỉ dừng ở lắp ráp. Giá xe quá cao, thị trường hạn hẹp làm cho lượng xe tiêu thụ quá ít và các doanh nghiệp liên doanh không tích cực nội địa hoá.

Trong bản chiến lược và quy hoạch phát triển ngành công nghiệp ôtô xác định: phấn đấu đến 2010 sẽ là ngành công nghiệp mũi nhọn của đất nước.

Ông Đỗ Hữu Hào cho rằng, hiện nay, số lượng ôtô của Việt Nam còn rất thấp (đến năm 2003 cả nước có 661.057 xe ôtô các loại được đăng ký - số liệu của Cục Cảnh sát đường bộ). Như vậy, chưa tương xứng với một đất nước 80 triệu dân và kinh tế đang phát triển mạnh mẽ. Nhu cầu về ôtô theo dự tính đến năm 2010 sẽ là 1,3 triệu xe (bình quân lượng xe tiêu thụ mỗi năm trên 100.000).

Với mức tăng như vậy, nếu không có ngành công nghiệp ôtô để cung cấp, mà nhập khẩu toàn bộ thì hằng năm, chúng ta phải bỏ ra một lượng ngoại tệ khoảng 2 tỷ USD. Như thế sẽ góp phần làm tăng thâm hụt cán cân thương mại và thiếu ngoại tệ.

Vấn đề đặt ra là, Việt Nam đã gia nhập AFTA, sắp tới là WTO... thì phải mở cửa thị trường ôtô. Song một số chuyên gia trong bộ máy hoạch định chính sách lại cho rằng về nguyên tắc thì bảo hộ được càng lâu càng tốt.

(Theo TBKTVN)

 
Tôi 32 tuổi, đi làm 30 km, thu nhập 30 triệu mỗi tháng, nhờ mọi người tư vấn giúp tôi có nên mua xe không (Thái  Tuấn).