Thứ hai, 16/4/2012 | 11:57 GMT+7
Chia sẻ bài viết lên facebook Chia sẻ bài viết lên twitter Chia sẻ bài viết lên google+ |
Thứ hai, 16/4/2012 | 11:57 GMT+7

Giữ màu xanh cho vườn quốc gia Ba Vì

Nằm ở phía Tây Thủ đô Hà Nội, vườn quốc gia Ba Vì là một tặng vật của thiên nhiên với nét hoang sơ khá nguyên vẹn, một vùng sinh thái đa dạng về địa hình, phong phú về động, thực vật...
> Nhận bài dự thi "Bảo vệ môi trường"

Vườn quốc gia Ba Vì nằm trên khu vực dãy núi Ba Vì thuộc huyện Ba Vì, Hà Nội và hai huyện Lương Sơn, Kỳ Sơn tỉnh Hòa Bình, cách trung tâm Hà Nội chừng 60 km.

Người ta vẫn thường ví nơi đây là “lá phổi xanh” của Hà Nội. Hiện tại, vườn quốc gia này có hơn 1.200 loài thực vật bậc cao có mạch thuộc 649 chi và 160 họ, trong số đó có khoảng 200 loài cây dược liệu, nhiều loài quý như bách xanh, thông, dẻ, lát hoa. Tổng diện tích rừng của vườn hiện nay là 8.192,5 ha; chiếm 75,98% tổng diện tích tự nhiên toàn vườn.

Thảm thực vật ở đây rất phong phú với 3 thảm thực vật chính là: loại rừng kín lá rộng - một quần thể nguyên sinh với đầy đủ các loại cây bản địa tập trung ở núi Ngọc Hoa, Tản Viên, Đỉnh Vua với độ cao 1.000 m trở lên (so mực nước biển).

Loại rừng kín xanh hỗn hợp cây lá rộng, cây lá kim của rừng nhiệt đới núi thấp với độ cao 900 m và loại rừng thưa nhiệt đới phân bổ đều khắp ở vành đai có độ cao 400-700 m xung quanh sườn núi Ba Vì. Về động vật, nơi đây có 45 loài thú, 115 loài chim, 61 loài bò sát và 27 loài ếch nhái, trong đó có nhiều loài quý hiếm có tên trong Sách đỏ Việt Nam và thế giới như gà lôi trắng, khỉ, báo, gấu, sóc bay…

Giữ màu xanh cho vườn Quốc gia Ba Vì là trách nhiệm của tất cả mọi người. Ảnh do tác giả cung cấp.

Giữ màu xanh cho vườn Quốc gia Ba Vì là trách nhiệm của tất cả mọi người. Ảnh do tác giả cung cấp.

Tuy nhiên, trong thời gian vừa qua, vườn quốc gia Ba Vì đang bị “xẻ thịt”, xâm hại nghiêm trọng. Nhiều di tích, cảnh quan, môi trường sinh thái bị phá vỡ. Do lịch sử địa chất lâu dài, khu vực núi Ba Vì có nhiều loại khoáng sản như vàng, đồng, amiăng, đá vôi, pyrite... nên một số công ty ngay sau khi trúng thầu các dự án đầu tư khu vực này đã lợi dụng việc xây dựng để đào đãi vàng, khai thác khoáng sản trái phép.

Vườn quốc gia Ba Vì đang bị xới tung, nham nhở, gây bức xúc cho dân cư trên địa bàn và được công luận quan tâm trong suốt thời gian gần đây. Đó là ảnh hưởng tiêu cực của các hoạt động khai thác amiăng ở xóm Quýt, mỏ pyrite ở xã Minh Quang, Ba Trại, khai thác vàng ở Đồng Xô, đá vôi ở Núi Chẽ và dự án xây đập Đồng Xô… đến môi trường sinh thái.

Ở nhiều con suối, bùn đất độc hại đã lấp hết dòng chảy chạy dài vài cây số. Tôm, cá chết hàng loạt, sinh hoạt người dân bị đảo lộn. Nhiều năm qua, việc khai thác gỗ không phép của một công ty du lịch cộng với việc chặt phá rừng, săn bắt động vật rừng trái phép của người dân sống quanh khu vực vườn quốc gia cũng đang là tác nhân gây ảnh hưởng đến cảnh quan, môi trường sinh thái khu du lịch đồng thời làm suy giảm hệ sinh thái rừng…

Bên cạnh đó, môi trường, cảnh quan nơi đây cũng đang phải chịu một sức ép từ việc khai thác du lịch quá mức, không theo quy hoạch của các công ty kinh doanh du lịch và hiện tượng xả rác bừa bãi, thiếu ý thức của các công ty này cũng như du khách tham quan. Hiện khu vực có 6 dự án resort du lịch. Các dự án này được cảnh báo có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến diện tích đất rừng của vườn quốc gia Ba Vì.

Đứng trước hiện trạng trên, việc gìn giữ các giá trị tự nhiên, bảo vệ màu xanh cho vườn quốc gia Ba Vì đang đặt ra cấp thiết hơn bao giờ hết. Ban quản lý vườn cần chủ động phối hợp với các cấp, các ngành đẩy mạnh tuyên truyền sâu rộng cho nhân dân các xã trong vùng đệm nâng cao ý thức bảo vệ tài nguyên, môi trường trong khu vực.

Quán triệt phương châm quản lý và bảo vệ rừng là trách nhiệm của toàn dân. Ban quản lý cũng cần tích cực tổ chức khoán quản lý bảo vệ rừng cho hộ gia đình nhằm giải quyết nhu cầu việc làm cho người dân vùng đệm, tăng thu nhập đồng thời tăng cường trách nhiệm bảo vệ rừng của các hộ gia đình. Bên cạnh đó, ban quản lý cũng có thể phối hợp chặt chẽ với từng thôn bản để xây dựng quy ước bảo vệ rừng, xây dựng hệ thống đường dây nóng nhằm ngăn chặn các vụ phá rừng. Nghiêm cấm hoạt động chặt phá rừng của các công ty du lịch đồng thời khuyến khích họ tích cực tham gia trồng, bảo vệ rừng để phục vụ phát triển kinh tế du lịch.

Việc trước mắt phải giải quyết dứt điểm các bức xúc về môi trường đã được phát hiện liên quan đến các hoạt động khai khoáng, xây dựng đập thủy lợi và đường giao thông trong phạm vi vườn quốc gia và các vấn đề môi trường liên quan đến phát triển du lịch.

Các điểm khoáng sản khu vực vườn nên được sử dụng làm địa điểm học tập, nghiên cứu khoa học và thăm quan của học sinh và sinh viên. Hiện thực hóa ý tưởng xây dựng Ba Vì thành một công viên địa chất cấp quốc tế để phục vụ nghiên cứu khoa học và kinh tế du lịch là một điều nên được xem xét.

Các thông tin liên quan đến bảo tồn và phát triển của khu du lịch vườn quốc gia Ba Vì phải được cung cấp đầy đủ và chính xác để cộng đồng và công luận có cơ sở cần thiết đóng góp ý kiến. Trong thời gian tới, Ba Vì nên đẩy mạnh xây dựng 2 loại hình dự án sinh thái du lịch đồng quê và làng du lịch chữa bệnh của người Dao. Theo đó, cần quy hoạch các khu du lịch sinh thái, khu vui chơi thuộc vùng núi Ba Vì một cách tổng thể, dựa trên luận cứ khoa học đầy đủ, kết hợp hài hòa với việc bảo vệ tài nguyên sinh vật các cảnh quan độc đáo vốn có của vườn quốc gia Ba Vì và vùng đệm.

Ban quản lý cần có kế hoạch giám sát môi trường thông qua việc kiểm tra định kỳ các nguồn gây tác động môi trường, đặc biệt là việc kiểm tra việc xử lý rác thải, nước thải của các doanh nghiệp du lịch đang hoạt động xung quanh vườn.

Các cấp lãnh đạo có thể xem xét hình thành cơ chế bắt buộc các doanh nghiệp khai thác thắng cảnh du lịch phải có trách nhiệm trích lợi nhuận từ hoạt động dùng cho việc bảo tồn đa dạng sinh học, tu bổ cảnh quan, giáo dục ý thức khi hướng dẫn khách tham quan.

Bên cạnh đó, những doanh nghiệp đang nhận khoán quản lý bảo vệ môi trường của vườn quốc gia Ba Vì cần xây dựng đề án tổ chức kinh doanh du lịch, trong đó xác định rõ nội dung hoạt động dịch vụ theo hướng cộng đồng gắn với phát triển du lịch bảo vệ môi trường sinh thái.

Từ ngày 27/2 đến 27/8, độc giả VnExpress có thể tham gia cuộc thi "Bảo vệ môi trường" dưới dạng bài viết, chùm ảnh, video mô tả thực trạng môi trường hư ô nhiễm không khí, nước...; đề xuất các sáng kiến bảo vệ hoặc nâng cao chất lượng môi trường; các biện pháp ứng phó với biến đổi khí hậu.

Với bài dự thi là ảnh, độc giả gửi tối thiểu là 5 bức và tối đa 10 bức. Các bức ảnh cần có chú thích rõ ràng, dễ hiểu, có chú thích về địa danh, bối cảnh chụp. Chiều ngang của ảnh là 480 px. Dung lượng mỗi ảnh không vượt quá 10 MB. Đối với bài dự thi là clip, video, thời lượng tối thiểu 90 giây, thời lượng tối đa 3 phút, dung lượng dưới 100 MB.

Bài viết được thể hiện trên Word có độ dài không quá 1.500 từ, ảnh minh họa cho bài viết được gửi riêng, không “dán” vào Word và phải có chú thích rõ ràng cho ảnh.

Xem thể lệ cuộc thi chi tiết tại đây.

Gửi bài dự thi tại đây

Nguyễn Tuấn Dũng

 
Một chiếc dùi đồng khai quật ở Israel có niên đại 6.000 năm được xem là vật thể kim loại lâu đời nhất từ trước đến nay.
Khi chúng ta muốn chọc ai đó thường lấy tay khều khều vào bàn chân. Vậy tại sao, bàn chân thì thấy nhột mà bàn tay thì không? (Rô Be) 
Một con cá heo hai đầu mới được phát hiện ở bờ biển Thổ Nhĩ Kỳ, tuy nhiên đã chết khi trôi dạt vào bờ.