Thứ năm, 1/4/2004 | 15:45 GMT+7
Chia sẻ bài viết lên facebook Chia sẻ bài viết lên twitter Chia sẻ bài viết lên google+ |
Thứ năm, 1/4/2004 | 15:45 GMT+7

Gió tín phong 'ăn bớt' ngày trái đất

Những luồng gió thổi về xích đạo đang đẩy trái đất quay nhanh hơn, khiến ngày trở nên ngắn lại. Dương lịch bị thiếu 1 ngày so với số vòng quay thực tế. Vì vậy, ngày Cá tháng Tư năm nay đáng lý phải rơi vào mùng 2 chứ không phải 1/4.
s

Gió tín phong (trade wind) thổi về xích đạo. Trên ảnh, chúng thổi trong hai dải màu đỏ nằm trên và dưới xích đạo.

Các nhà thiên văn kết luận như vậy sau khi quan sát sự thay đổi tí xíu trong sự nghiêng quỹ đạo trái đất. Thông báo vừa được đưa ra tại cuộc họp của Hiệp hội Thiên văn Hoàng gia Anh.

Chiste Inocente và Prima Mentira, thuộc Trung tâm nghiên cứu Spin tại Đại học Barcelona, Tây Ban Nha, đã quan trắc những hiệu ứng thời tiết sinh ra do sự tự quay của trái đất. Công trình của họ cho thấy sự mạnh lên chút ít của gió tín phong (hay gió mậu dịch - luồng gió di chuyển về xích đạo, theo hướng đông bắc ở Bắc bán cầu và hướng đông nam ở Nam bán cầu) đang đẩy trái đất quay nhanh hơn. Trong thế kỷ qua, hiện tượng này đã làm độ dài ngày trở nên ngắn lại, trung bình mỗi ngày bị "mất cắp" 3,67 giây.

Hiệu ứng tuy nhỏ nhưng đã bộc lộ ảnh hưởng của nó. "Sau một thế kỷ bị đẩy, giờ đây dương lịch của chúng ta đã hụt đi một ngày so với số vòng quay thực tế", Inocente nói. Để hiệu chỉnh nó, cần đẩy dương lịch đi nhanh hơn một ngày.

"Vì tháng hai đã được nhận thêm 1 ngày ở các năm nhuận, do đó chúng tôi cho rằng cứ sau 100 năm, tháng ba chỉ nên có 30 ngày, thay vì 31 như hiện nay. Nếu sự hiệu chỉnh được thực hiện ngay từ năm nay, chúng ta sẽ trở lại đúng vạch xuất phát. Và như thế, ngày 31/3 vừa qua phải là ngày đầu tiên của tháng 4, và ngày 1/4 trở thành mùng 2", Mentira nói.

Không ai biết chính xác tại sao gió tín phong lại mạnh lên, nhưng theo nhóm nghiên cứu, hiện tượng này trùng với tiên lượng của mô hình trái đất ấm lên. Bầu khí quyển của trái đất bị "nung nóng" tiềm ẩn nhiều năng lượng hơn, gia tăng tích tụ các hệ thống bão và khiến cho thời tiết trở nên thất thường.

Các nhà khoa học đã biết gió có ảnh hưởng tới sự tự quay của trái đất. Nhưng theo Inocente, trước đây chưa ai nhận ra hiện tượng đặc biệt này vì nó chỉ thể hiện sau 100 năm.

Bích Hạnh (theo Nature)

* LTS: Tất cả những điều trên đây đều là thông điệp vui tòa soạn gửi đến bạn đọc nhân ngày Cá tháng Tư. Chúc các bạn ngày 1/4 vui vẻ.

 
Mỗi lần nói đến não, trí tuệ, hay trí thức, chúng ta thường nói đó là chất xám mà không phải là chất xanh, chất trắng?
Thiết bị nhỏ được gắn vào tay có thể giúp người khiếm thị đọc những quyển sách bình thường bằng cách chuyển đổi đoạn văn bản thành âm thanh và định hướng chuyển động của ngón tay theo các dòng chữ.
Bộ trưởng Chủ nhiệm Cơ quan bảo vệ môi trường Mỹ (EPA) vừa bàn giao cho Việt Nam thiết bị theo dõi thủy ngân sau cuộc họp song phương hôm 15/4.