(HN) - (TP.HCM)

'Cắt 1/3 chương trình giáo khoa để giảm tải'

Sau khi Bộ Giáo dục xây dựng đề án "Đổi mới chương trình, sách giáo khoa phổ thông sau năm 2015", trao đổi với VnExpress, PGS Văn Như Cương cho rằng đề án ra đời chưa đúng thời điểm, hơn nữa với chương trình hiện hành, chỉ cần cắt 1/3 nội dung là giảm gánh nặng nhồi nhét cho học sinh.

- Bộ Giáo dục vừa có đề án đổi mới chương trình, sách giáo khoa sau năm 2015, ông suy nghĩ thế nào về nội dung đề án này?

- Đề án có mục tiêu rõ ràng, cụ thể và cả lộ trình thực hiện. Tuy nhiên, đổi mới chương trình sách giáo khoa là công đoạn cuối cùng việc đổi mới toàn diện và mạnh mẽ của cả hệ thống giáo dục theo tinh thần của Đại hội Đảng lần thứ XI.

Muốn làm một việc gì đó chúng ta cần xây dựng đường lối, chiến lược phát triển chung. Đề án này nói thay đổi chương trình sách giáo khoa nhưng hoàn toàn không theo một định hướng cụ thể nào, ngoài những định hướng chung chung.

- Ông nghĩ sao khi có nhiều người cho rằng chương trình giáo khoa hiện nay quá nặng, việc thay đổi chương trình sách giáo khoa là phù hợp với yêu cầu thực tiễn?

- Đúng là chương trình hiện hành quá nặng, quá sức học sinh. Nặng là ở chỗ kiến thức thì nhiều mà thời lượng thì ít. Chẳng hạn với chương trình Toán hiện nay mà học 3 tiết một tuần thì học sinh khó có thể thu nhận kiến thức, nếu học 5 hay 6 tiết mỗi tuần thì không có vấn đề gì. Tôi thấy không có nước nào trên tế giới chỉ học 3 tiết Toán một tuần cả. Vậy nên trong lúc chờ đợi viết lại chương trình và sách giáo khoa chúng ta cần điều chỉnh cho phù hợp.

"Tôi đã từng góp ý với Bộ là cắt giảm 1/3 chương trình hiện hành để giảm tải sức ép lên học sinh". Ảnh: Hoàng Thùy.

Theo tôi nên mạnh dạn cắt đi khoảng một phần ba chương trình hiện có, bỏ bớt các bài, thậm chí các chương không cần thiết. Việc cắt giảm này hợp với lòng dân, lại tốn rất ít tiền. Chỉ cần giao cho một nhóm nhỏ các nhà chuyên môn làm việc điều chỉnh cho mỗi bộ môn.

Sách giáo khoa chưa cần viết lại, chỉ cần có hướng dẫn cho giáo viên biết phải cắt bỏ như thế nào. Như vậy ngay trong năm học tới, chúng ta đã có thể thực hiện chương trình và sách giáo khoa điều chỉnh cho học sinh đỡ khổ và tốn rất ít tiền… Điều đó có nghĩa là chúng ta sử dụng sách cũ trên tinh thần mới.

- Hàng năm, nhà nước vẫn mất một khoản tiền để in mới sách giáo khoa hiện hành cho học sinh. Như vậy, việc bỏ thêm một khoản tiền nữa để đổi mới chương trình thì liệu có gì lãng phí, thưa ông?

- Việc in lại sách cũ và làm sách mới hoàn toàn khác nhau, đương nhiên số tiền bỏ ra cũng khác nhau. Khi in sách tái bản thì chúng ta chỉ mất tiền in, tiền bản quyền, tiền tác giả tốn không đáng kể. Như vậy in lại không tốn bao nhiêu trong khi làm sách mới rất tốn kém, ngoài xây dựng và biên soạn còn hàng trăm thứ phải chi như nghiên cứu các cơ sở khoa học để xây dựng sách, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ xây dựng chương trình, viết sách giáo khoa, cán bộ thẩm định chương trình, cán bộ quản lý, giáo viên, xây dựng cơ sở vật chất, mua sắm thiết bị, đồ dùng dạy học...

- Ông nhận xét thế nào về con số 70 nghìn tỷ đồng cho một đề án giáo dục?

- Theo Bộ GD&ĐT, đề án là bộ phận quan trọng của chương trình mục tiêu quốc gia giáo dục, đào tạo. Kinh phí triển khai hằng năm được nhà nước phân bổ trong tổng kinh phí đầu tư cho ngành giáo dục. Kinh phí chỉ đạo được trích từ kinh phí sự nghiệp hằng năm của ngành GD&ĐT. Ngoài ra, nguồn ngân sách địa phương, dự án vốn vay, viện trợ không hoàn lại... cũng là nguồn để thực hiện đề án.

Theo dự toán, số tiền xây dựng chương trình và biên soạn sách giáo khoa chỉ mất 962 tỷ đồng nhưng tất cả khoản chi khác cuối cùng cũng là làm lại sách giáo khoa, có sách giáo khoa mới. Con số 70 nghìn tỷ đồng là quá lớn.

"Đổi mới chương trình, sách giáo khoa trước năm 2015 là đi ngược quy trình vì sách giáo khoa là khâu cuối trong đổi mới toàn diện nền giáo dục". Ảnh: Hoàng Thùy.

- Có ý kiến cho rằng Bộ hăng hái làm sách, đổi mới chương trình vì nó mang lại lợi ích cho một số nhà xuất bản thuộc Bộ. Ông nhìn nhận vấn đề này như thế nào?

- Nhà xuất bản có lợi nhưng lợi cũng chẳng được bao nhiêu. Tôi được biết năm nay Nhà xuất bản Giáo dục phải tăng giá sách giáo khoa lên 16%. Như thế là đúng vì giá giấy, giá mực in, giá điện, lương… đều tăng cả. Nếu nhà nước không hỗ trợ thì Nhà xuất bản Giáo dục có thể lỗ.

Các dự án làm sách đều có lợi nhưng lợi chỗ khác, không phải khâu xuất bản. Nếu không có lợi thì tại sao có chuyện chạy dự án? Nhưng đó là tôi nói chung các dự án, không ám chỉ vào dự án này.

- Vậy ông có kiến nghị gì với Bộ Giáo dục trong thời điểm hiện nay?

- Tôi chỉ thấy rằng việc thay sách giáo khoa cũng có thể thực hiện, nhưng chưa thích hợp vào lúc này. Khi xây dựng dự án chúng ta phải có lộ trình, hệ thống thực hiện. Giống như việc thợ chở nguyên vật liệu đến nhưng phải đợi thiết kế mới làm được. Đổi mới phải căn bản và toàn diện chứ không thể bỏ qua những khâu đầu mà thực hiện ngay khâu cuối.

* Lộ trình thực hiện đề án dự kiến trải qua bốn giai đoạn:

Giai đoạn thứ nhất (2011-2013): Thành lập ban chỉ đạo đề án, xây dựng các văn bản pháp quy, tổ chức xây dựng, thẩm định và ban hành chương trình để thử nghiệm...

Giai đoạn thứ hai (2013-2015): Tổ chức biên soạn, thẩm định và ban hành sách giáo khoa, sách giáo viên để thử nghiệm, khảo sát nhu cầu, hoàn thiện, thẩm định và ban hành danh mục, tiêu chuẩn kỹ thuật tối thiểu về thiết bị dạy học.

Giai đoạn thứ ba (2015-2019): Thử nghiệm và đánh giá chương trình thử nghiệm, trưng cầu ý kiến về chương trình, sách giáo khoa và đánh giá quá trình xây dựng để hoàn thiện, thẩm định và ban hành chính thức chương trình, triển khai tài liệu hướng dẫn dạy học kèm theo.

Giai đoạn thứ tư (2019-2022): Tổ chức hoàn thiện, thẩm định và ban hành chính thức sách giáo khoa, tổ chức hướng dẫn thực hiện chương trình, đánh giá kết quả thực hiện đề án và tổng kết đề án.

* Dự án được triển khai chính thức bắt đầu từ năm học 2017 - 2018 và theo phương thức tiến hành đồng thời cả ba cấp học, mỗi năm một lớp trong từng cấp. Những địa phương và cơ sở giáo dục có đủ điều kiện tối thiểu thực hiện trước, những nơi khác lập kế hoạch và có lộ trình phấn đấu đủ mới thực hiện.

* Phân bổ kinh phí:

Xây dựng chương trình và biên dịch sách giáo khoa 962 tỷ đồng
Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý 397 tỷ đồng
Xây dựng cơ sở vật chất 35.000 tỷ đồng
Mua sắm thiết bị, đồ dùng dạy học 30.050 tỷ đồng
Triển khai thí điểm chương trình, sách giáo khoa 3.591 tỷ đồng
Ước tính tổng kinh phí 70.000 tỷ đồng

Hoàng Thùy thực hiện

Tôi rất ủng hộ ý kiến của GS. Văn Như Cương. Chúng ta hãy thay đổi tư duy, cách tiếp cận vấn đề trong sách giáo khoa đi. Dành một khoản kinh phí để quyết định cắt bỏ những phần quá nặng, quá thừa, quá thiếu thực tế cho các ...    

Tôi không hiểu tại sao chương trình sách giáo khoa cứ thêm rồi lại bớt, bớt rồi lại thêm. Là giáo viên, qua nhiều năm tôi thấy chất lượng của học sinh ngày một kém, học sinh phải học nặng hơn nhưng chỉ toàn học vẹt, sáo rỗng. Học sinh ...    

Theo tôi, chúng ta cần xác định rõ mục tiêu giáo dục, đào tạo của Việt Nam, sau đó mới xây dựng kế hoạch rõ ràng, chính xác để triển khai và thực hiện mục tiêu đó. Như vậy thì phần biên soạn sách giáo khoa sẽ nằm trong kế ...    

Tại sao chúng ta không làm sách giáo khoa điện tử, giáo viên chỉ cần lên mạng download về và dạy, học trò chỉ cần load về và học. Trường nào cũng có máy in, như vậy vừa đỡ tốn chi phí và môn tin học trong trường sẽ trở nên hữu dụng. Rất nên.

Nhà nước đã mất rất nhiều tiền để cho ra đời bộ SGK đang dùng. Tại sao lại phải tiêu tốn một số tiền quá lớn nữa khi lạm phát đang quá cao và con em chúng ta cứ liên tục được đưa ra làm thí điểm hết bộ sách ...    

Từ năm 1975 đến nay, đã có quá nhiều lần thử nghiệm cải cách giáo dục. Chữ viết từ bỏ bụng, rồi lại thêm bụng, phát âm từ a bờ cờ rồi lại a bê xê. Cải cách giáo dục hiện nay cần thiết nhất là cải cách đạo đức ...    

Đây là vấn đề lớn. Vì vậy cần có cái nhìn toàn diện. Từ đó xác định giảm tải bao nhiêu, giảm tải ở mục nào cho phù hợp. Biển học là vô bờ. Đừng nói giảm tải là cắt bớt. Theo tôi nên chọn một người đủ tâm đủ ...    

Tôi cũng từng là học sinh, theo tôi thấy việc nặng về chương trình học đã có từ lâu, cả giáo viên lẫn học sinh đều có ý kiến trong quá trình giảng dạy và học tập. Việc viết lại sách giáo khoa thì quá tốn kém. Thay vì viết ...    

Theo tôi nghĩ trong thời điểm hiện nay Nhà nước không nên duyệt chi với số tiền lớn như vậy chỉ để sửa sai cho chương trình cải cách trước. Tôi nghĩ chỉ cần có những văn bản và công văn hướng dẫn các giáo viên lược bớt các phần ...    

Việc có một nền giáo dục tốt dựa trên những yếu tố nào?

1. Chất lượng sống, trình độ tự do dân trí của đất nước

2. Gen di truyền

3. Môi trường, văn hóa

4. Thể chất, tinh thần

5. Phương pháp dạy học ...    

Tôi ủng hộ việc giảm tải 1/3 chương trình học của học sinh Tiểu học và THCS. Theo cá nhân tôi như sau:

- Giảm tối đa các loại sách tham khảo, nâng cao không cần thiết.

- Không cần thay đổi SGK, chỉ cần cho giáo viên ...    

Với số tiền 70 nghìn tỷ thật là lãng phí. Tại sao Bộ Giáo dục cứ thay đổi sách liên tục trong khi nội dung thì không thay đổi là mấy. Điều này gây lãng phí cho Nhà nước, dân phải mua sách mới cho con mà không tận dụng ...    

 
 
 
 
 
 
 
Đặt VnExpress làm trang chủ Về đầu trang