Nguy hiểm rình rập trên tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai

Vụ sạt lở ở Yên Bái sáng 6/9 chỉ là một trong số hàng trăm vụ xảy ra trên tuyến Hà Nội đến Lào Cai - nơi có khu du lịch Sapa. Địa chất không ổn định, lũ quét thường xuyên khiến cung đường trở thành nguy hiểm.
>Lật tàu Hà Nội - Lào Cai, hai bà cháu tử nạn/ Đêm 6/9 thông tàu Hà Nội - Lào Cai sau sự cố

Ông Nguyễn Chí Thịnh, Giám đốc Công ty đường sắt Yên Lào (Yên Bái), cho biết tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai dài 296 km, trong đó công ty quản lý 150 km đoạn qua Yên Bái, Lào Cai. 5 năm qua, trừ năm 2009 không xảy ra sạt lở, còn năm 2006 có tới 37 điểm sạt, năm 2007 trên 20 điểm, năm 2008 có 15 điểm. Năm nay có thể vì mùa mưa bão đến muộn nên mới xảy ra 1-2 điểm.

Lý giải nguyên nhân, ông Thịnh cho rằng đường sắt chạy trên địa hình hiểm trở, bám theo núi, nhiều đoạn một bên là núi, một bên là sông Hồng. Việc chặt phá rừng những năm qua khiến nền đất nơi đây rất yếu, hay sạt lở taluy dương khi mưa lũ. Phía lòng sông Hồng cũng thường xuyên bị khai thác cát sỏi, làm biến đổi dòng chảy, gây xói lở taluy âm.

"Rất may hầu hết vụ sạt lở đều được phát hiện kịp thời, không có thương vong. Chỉ vụ hôm qua ở Đông Cuông (Văn Yên, Yên Bái) khi tuần đường đi qua chưa phát hiện dấu hiệu sạt. Đến khi tàu chạy, do độ rung lớn, nền đất yếu đã khiến cả taluy âm và taluy dương đều bị sạt", ông Thịnh cho biết.

Một bên là đồi núi, một bên là sông Hồng, vực sâu, tuyến đường sắt phía tây có nguy cơ sạt lở rất cao trong mùa mưa lũ. Ảnh: Tuấn Anh.

Ông Nguyễn Đình Thông, nguyên Giám đốc Xí nghiệp đầu máy Hà Nội, cũng cho rằng tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai, đặc biệt là đoạn qua Yên Bái, Lào Cai tiềm ẩn nhiều nguy cơ do cấu tạo địa chất không ổn định, hiện tượng sạt lở đất, lũ ống, lũ quét thường xuyên xảy ra.

"Năm 2008 có trận lũ lịch sử ở Yên Bái khiến cho tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai bị tê liệt nhiều ngày. Tàu đỗ trong ga Yên Bái bị ngập lên đến cửa kính, lực lượng cứu hộ phải cho thuyền vào đưa từng đoàn khách ra", ông Thông nhớ lại và thông tin thêm cách đây vài tháng, tàu chở hàng từ Yên Viên đi Lào Cai cũng bị đất sụt vùi cả nửa đoàn tàu nhưng may mắn không có thiệt hại về người.

Để đối phó với những nguy hiểm rình rập trên tuyến đường này, ông Nguyễn Chí Thịnh cho biết đã bố trí 30 chốt gác trên tuyến đường do công ty quản lý. Có điểm gác quanh năm, có điểm gác những tháng mưa lũ. Ngoài ra công ty bố trí cứ cách 10 km lại có một trạm gác của tuần đường, hằng ngày đi dọc tuyến kiểm tra.

"Sau mỗi trận mưa to một tiếng, theo quy định tất cả tuần đường phải đi kiểm tra, nhưng có những vụ sạt lở đất bất ngờ, hầu như không có dấu hiệu báo trước", ông Thịnh nói. Ông thông tin thêm, vào mùa mưa bão, công ty rất căng thẳng về nhân lực do vừa phải ém quân ở những điểm có nguy cơ sạt, vừa phải huy động người xử lý sự cố. Như hôm qua, 120 công nhân của công ty được huy động. Hiện 8 người vẫn trực ở đó để hướng dẫn và gia cố đường.

Nỗi lo lớn nhất hiện nay của Giám đốc Thịnh là tại km 273+900 thuộc khu gian Lạng - Thái Niên (Bảo Thắng, Lào Cai) từng nhiều lần bị sạt lở và hiện có nguy cơ sạt rất cao. Muốn giải quyết triệt để cần làm kè kiên cố, nhưng kinh phí quá lớn. Ngoài ra, đoạn đường sắt chạy dọc sông Hồng còn chục điểm có nguy cơ sạt, phải kè. Nhưng để kè thì phải cần trên 100 tỷ đồng.

"Kinh phí làm kè quá lớn, trong khi ngân sách rót chỉ đủ duy tu bảo dưỡng. Chúng tôi đang đợi dự án nâng cấp tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai do Tổng công ty Đường sắt Việt Nam làm chủ đầu tư", ông Thịnh nói.

Trước đó, Chính phủ đã phê duyệt dự án cải tạo, nâng cấp tuyến đường sắt Yên Viên (Hà Nội) - Lào Cai với tổng vốn đầu tư 160 triệu USD, trong đó 60 triệu USD là vốn vay Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), 80 triệu USD vốn tài trợ của Pháp và 20 triệu USD vốn đối ứng của phía Việt Nam.

A.Thư - T.Anh - H.Thùy