Thứ sáu, 11/12/2009, 21:38 GMT+7

Vedan chối bỏ việc 'giết' sông Thị Vải

Cuộc họp căng thẳng kéo dài cả ngày 11/12 với Công ty Vedan do Tổng cục Môi trường (Bộ Tài nguyên Môi trường) chủ trì cuối cùng đã không đi đến kết quả cụ thể. Các nghiên cứu khẳng định Vedan đóng góp 90% việc biến Thị Vải thành "dòng sông chết" đều bị công ty này bác bỏ.
> Vedan là thủ phạm 'giết' sông Thị Vải

Với sự có mặt đại diện 3 tỉnh Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu, TP HCM cùng Hội Nông dân VN và Tổng giám đốc Vedan VN, cuộc họp dự kiến kết thúc trong buổi sáng đã kéo dài tới cuối giờ chiều. Ngoài kết quả nghiên cứu của Viện Môi trường và Tài nguyên (ĐH Quốc gia TP HCM) từng công bố vào đầu tuần, báo cáo của Viện Hóa học (Viện Khoa học Công nghệ VN) sáng 11/12 cũng khẳng định chính Vedan là "thủ phạm" gây ô nhiễm sông Thị Vải.

Ông Yang Kun Hsiang (đeo kính) cho rằng không chỉ một mình Vedan biến Thị Vải thành "dòng sông chết". Ảnh: Nguyễn Hưng.

Kết hợp giữa các số liệu đo thực tế từ năm 1996 và kết quả đo nhanh, trực tiếp các thông số hóa-lý, giáo sư Lê Quốc Hùng (Viện Hóa học) kết luận, từ năm 1996, nước sông Thị Vải đã bị ô nhiễm đáng kể. Tại thời điểm này các khu công nghiệp khác vẫn chưa được xây dựng hay hoạt động. Mức ô nhiễm tăng dần và đạt cực điểm vào cuối 2008.

"Sau khi có những biện pháp cương quyết với việc xả thải của Vedan, đến đầu tháng 11/2009, chất lượng nước đã phục hồi, thậm chí còn tốt hơn năm 1996. Điều đó chứng tỏ Vedan góp phần chủ yếu trong thành phần ô nhiễm chất hữu cơ (BOD) và suy giảm lượng ôxy hòa tan (DO)", giáo sư Hùng nói.

Trong khi đó, theo thạc sĩ Nguyễn Thanh Hùng (Viện Môi trường và Tài nguyên) sông Thị Vải bắt đầu bị ô nhiễm từ khoảng năm 1994, ngay sau khi Công ty Vedan đi vào hoạt động. "Phạm vi và mức độ ô nhiễm ngày một gia tăng kéo dài cho đến cuối năm 2008", thạc sĩ Hùng khẳng định kết quả tương tự như nghiên cứu của Viện Hóa học.

Dẫn báo cáo của Thanh tra Tổng cục Môi trường năm 2006 và 2008, thạc sĩ Hùng cho biết, ngay trong điều kiện Vedan xả thải bình thường, nước thải của công ty cũng chiếm một tỷ lệ ô nhiễm lớn trong tổng số tất cả nguồn thải công nghiệp ra sông Thị Vải. Đặc biệt, khi Vedan xả lén dịch thải sau lên men (bị lập biên bản vào tháng 9/2008), phần dịch thải này đã chiếm tới 95% tổng tải lượng các chất ô nhiễm như BOD, COD...

Với nghiên cứu của mình, Viện Môi trường và Tài nguyên khẳng định, Vedan đóng góp 89% ô nhiễm ở phạm vi ô nhiễm nặng trên khoảng 10 km dòng chính sông Thị Vải. Phần còn lại là do các đơn vị khác dọc sông.

Rạch nước lớn ngay cạnh công ty Vedan bị ô nhiễm rất nghiêm trọng. Ảnh chụp tháng 5/2006: Thạc sĩ Nguyễn Thanh Hùng cung cấp.

Sau khi nghe báo cáo khoa học của 2 đơn vị trên, ông Yang Kun Hsiang, Tổng giám đốc Vedan VN, đã lập tức phản bác. Thừa nhận phương pháp đo của Viện Môi trường và Tài nguyên, song đại diện Vedan cho rằng việc lấy số liệu đầu vào không hợp lý (như thời gian lấy mẫu nghiên cứu vào tháng 2/2008, là mùa khô, trong khi thời điểm công ty bị phát hiện xả thải vào tháng 9/2008). Chính vì vậy, ông Yang không công nhận cách tính "phần trăm" cho việc gây ô nhiễm của công ty.

"Cách tính này là không khách quan", ông Yang nói.

Việc tranh cãi về số liệu sau đó khiến buổi làm việc trở nên khá căng thẳng và kéo dài quá 12h trưa mà không đi đến kết quả cụ thể. Dù các nhà khoa học phía Việt Nam khẳng định sẵn sàng cung cấp đầy đủ các số liệu quan trắc, tài liệu gốc, phía Vedan vẫn bảo lưu quan điểm.

Đến chiều, sau hơn 2 giờ họp kín, phía Vedan mới chịu ký vào biên bản. Tuy nhiên, công ty này chỉ thừa nhận từng gây ô nhiễm nặng dòng chính của sông Thị Vải trong khoảng 10-11 km mà chưa xác định phạm vi gây ra ô nhiễm đối với các dòng nhánh và các khu vực có liên quan.

Công ty này cũng chưa đồng ý về đánh giá gây ô nhiễm tới 89% và đề nghị sẽ tiếp tục làm việc với Viện Môi trường Tài nguyên và cơ quan liên quan xác định mức độ đóng góp cụ thể. Kết quả sẽ được báo cáo Tổng cục Môi trường và UBND các tỉnh, thành liên quan để thống nhất.

Trao đổi với VnExpress, tiến sĩ Bùi Tá Long (Viện Môi trường và Tài nguyên) khẳng định, việc Vedan cố tình "câu giờ", trì hoãn chỉ nhằm khiến các cơ quan chức năng của Việt Nam mệt mỏi.

"Tỷ lệ 89% mà Viện tính toán còn nương nhẹ cho Vedan vì chỉ lấy số liệu trung bình, trong khi có lúc công ty này gây ô nhiễm tới 98-99% cho sông Thị Vải", ông Long khẳng định.

Thạc sĩ Nguyễn Thanh Hùng cho rằng, Vedan luôn rất thận trọng với khả năng thừa nhận góp bao nhiêu "phần trăm" trong việc biến Thị Vải thành dòng sông chết. "Nếu thừa nhận mức 89%, Vedan sẽ phải bồi thường một khoản rất lớn cho các hộ nông dân trong phạm vi ảnh hưởng do quá trình xả thải của họ", ông Hùng nói.

Đại diện Tổng cục Môi trường, ông Lương Duy Hanh, Phó chánh Thanh tra khẳng định, sẽ tiếp tục đánh giá chi tiết việc gây ô nhiễm của Vedan để công ty này "tâm phục khẩu phục".

Riêng về việc khắc phục ô nhiễm của Vedan, ông Hanh cho biết sẽ kiểm tra lần cuối ngay trong năm 2009, thống nhất với các địa phương và báo cáo Thủ tướng. Hiện, công tác này của Vedan được Tổng cục Môi trường đánh giá nghiêm túc, đúng pháp luật.

Sông Thị Vải có chiều dài khoảng 30 km, bắt nguồn từ huyện Long Thành (Đồng Nai) chảy qua địa phận Bà Rịa - Vũng Tàu. Lưu vực sông Thị Vải có nhiều khu công nghiệp lớn của Đồng Nai như Nhơn Trạch, Gò Dầu và tiếp nhận lượng nước thải công nghiệp lớn.

Tháng 9/2008, Công ty Vedan bị cảnh sát môi trường phát hiện xả nước thải chui ra sông Thị Vải trong nhiều năm gây nên bức xúc trong dư luận. Tuy nhiên, đến cuối tháng 10/2009, công ty này bất ngờ được nhận giải thưởng "Sản phẩm an toàn vì sức khỏe cộng đồng" do Ban tổ chức "trao nhầm" khiến dư luận hết sức bức xúc, giải bị thu hồi.

Hiện Vedan đã hoàn tất khoản 127 tỷ tiền phí bảo vệ môi trường và phạt hành chính 267 triệu đồng.

Nguyễn Hưng

"Thủ phạm" gây ô nhiễm sông Thị Vải

"Thủ phạm" gây ô nhiễm sông Thị Vải không chỉ duy nhất Công ty Vedan mà chính là những nhà quản lý liên quan đến dòng sông Thị vải. Nếu quản lý tốt, biết lắng nghe ý kiến của nhân dân, đặc biệt là ngư dân sống bằng nghề đánh bắt cá trên sông, bao năm rồi, việc xả thải trên nhiều dòng sông, không riêng Thị Vải đã không được lãnh đạo các cấp xem xét, quản lý.

Dân kêu, dân nói thì không nghe, cấp dưới biết, rõ mục sở thị nhưng không làm, không nêu ý kiến. Như vậy là "vô trách nhiệm". Đây cũng là bài học rất lớn cho quản lý xã hội, lãnh đạo đã không đi sát lòng dân, để khi sự việc xảy ra rồi thì đổ tội cho vài cá nhân.

Đề nghị nên có biện pháp, kỷ luật, khiển trách người quản lý công nghiệp, môi trường, thủy lợi liên quan đến sông Thị vải.

Thành lập Ủy ban đánh giá thiệt hại

Nếu Vedan tiếp tục giằng co với mục đích trốn tránh trách nhiệm mà không đưa ra được những chứng cứ phản biện thuyết phục, đề nghị nên tiến hành thành lập một "Ủy ban đánh giá thiệt hại". Ủy ban này sẽ gồm những chuyên viên trung lập được thuê mướn từ nước ngoài tới để làm việc. Ai thua sẽ phải trả tiền cho Ủy ban này. Thiết nghĩ đây là biện pháp khả thi và ổn thoả nhất.

Không nên dùng sản phẩm của Vedan

Không hiểu Vedan Việt Nam bán bao nhiêu phần trăm sản phẩm ở trong nước, còn lại bao nhiêu phần trăm xuất khẩu nhỉ? Nên khuấy động phong trào không dùng sản phẩm của công ty liên doanh này!

Đừng đánh đổi ô nhiễm môi trường với tăng trưởng kinh tế

Vedan có những động thái thật vô trách nhiệm phủ nhận mình là đối tượng chính gây nên ô nhiễm đặc biệt nghiêm trọng cho môi trường và người dân ở khu vực đó.

Hãy đóng cửa ngay công ty này, đừng đánh đổi sự ô nhiễm môi trường và việc vô trách nhiệm của họ với người dân mình bằng việc tăng trưởng kinh tế địa phương + thu nhập của người lao động. Hậu qủa của tàn phá môi trường thì phải mất một thời gian rất dài mới hồi phục được.

Nên phạt dứt điểm

Suốt từ lâu lắm rồi, vẫn cứ mãi chuyện này vậy. Theo tôi nên phạt dứt điểm, sau đó còn để cho người ta làm việc chứ.

Nước đến chân mới chạy

Đến lúc này thì mọi người lại quay lại quy trách nhiệm cho nhau! Thử nghĩ nếu các cơ quan có trách nhiệm xử lý ngay từ đầu thì làm sao có chuyện như thế. Giờ sự đã rồi thì hậu quả người dân sống quanh đây phải chịu, tất nhiên họ cũng chẳng nhận được gì... nếu công ty Vedan có nộp phạt bao nhiêu đi nữa.

Nhìn chung bộ máy quản lý môi trường của ta còn quá yếu kém. Lỗi đầu tiên nên tự nhận về mình. Gần đây có rất nhiều vấn đề về môi trường mà bộ và các cơ quan về môi trường và vệ sinh thực phẩm cần cân nhắc về trách nhiệm, chẳng hạn như vụ mỡ bẩn mà báo chí đăng gần đây!

Bức xúc với Vedan

Sau khi xem "Vedan chối bỏ việc 'giết' sông Thị Vải" tôi thực sự bức xúc. Tôi thực sự không biết phải dùng từ ngữ nào để diễn tả cái hành động "cò kè", trốn tránh trách nhiệm của những người đại diện bên phía Vedan. Phải chăng họ sợ mất nhiều tiền, nhiều hơn rất nhiều những khoản lãi họ thu được từ việc chà đạp lên môi trường, lên cuộc sống của người nông dân?

Hay họ thấy khoản bồi thường phải trả quá "tốn kém" so với số tiền thuê phát quảng cáo "Vedan vì cuộc sống người Việt..."... Tôi thực sự thấy buồn khi các khung luật bảo vệ môi trường không thể bắt những con người đó chịu trách nhiệm hình sự...

Ý kiến của bạn

 
 Thay hình khác
  
Off Telex VNI VIQR
 
Link Site
 
 
 
 
 
 
Lien he quang cao